हिंसा

हिंसा as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् अभिमानअभिमानोऽर्थादिदर्पे ज्ञाने प्रणयहिंसयोः ॥ ११० ॥ Amarakośa 3.3.110
• नामलिङ्गानुशासनम् गन्धनउत्साहने च हिंसायां सूचने चापि गन्धनम् । Amarakośa 3.3.218
• धरणिकोश वर्जन[54] सेवनं सीवनोपास्त्योर्वर्जनं त्यागहिंसयोः । तलिनं विरले स्तोके सदनं भवने जले ॥ Dharaṇikośa 19.1.14
• धरणिकोश गन्धनगन्धनश्चैव हिंसायामुत्साहे च प्रकाशने । नन्दनं स्यादिन्द्रवनं नन्दनौ पुत्रहर्षकौ ॥ Dharaṇikośa 19.2.48
• धरणिकोश निरसननिरसनं च हिंसायां निरासे ष्ठीवनेऽपि च । विहननं समाघाते पिञ्जने तूलधूनने ॥ Dharaṇikośa 19.2.72
• धरणिकोश अभिमानआस्कन्दनं समाख्यातं तिरस्कारे रणेऽपि च । अभिमानश्च विज्ञप्तौ गर्वे प्रणयहिंसयोः ॥ Dharaṇikośa 19.2.76
• धरणिकोश कारवारि स्याद्वालके तोये वारिस्तु गजबन्धिनी । कारा बन्धे तदागारे कारो निश्चयहिंसयोः ॥ Dharaṇikośa 26.2.6
• कोषकल्पतरु विश्रम्भतेवितः स्याच्छ्रम्भतिर्हिंसा प्रणयानुद्भरा(टा?)र्थकः । अवात्स केलिकलहेऽत्यर्थशान्तावपीरितः । धत्ते दधाति दधते मलते बिभर्ति स्कुभ्नाति बालयति पोषयतीह तद्वत् । स्कुभ्नोति तत्र च भुरण्यति मल्लते च धृत्यां धियत्यपि धरत्यपि मञ्चते च ॥ ६६ ॥ Koṣakalpataru 3.5.66
• कोषकल्पतरु सम्प्रतिकॄवित्तक्षेपे कालयते कालयत्यपि संस्मृतम् । विक्षेपणे तु किरति संप्रतेर्व्याप्ति-हिंसयोः ॥ ५२ ॥ Koṣakalpataru 3.5.52
• कोषकल्पतरु उपकॄप्रत्यूहे चात्त्ववध्वंसेऽथोपाद्वैकृत-हिंसयोः । विक्षेपेऽतिशयादाङः संकुलत्वे समोऽशुचौ ॥ ५३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.53
• कोषकल्पतरु प्रतिस्किरतिउपात्तु किरतिः प्रोक्तोऽङ[200a]भ्यासव्यवधावपि । ससुट्कः स्यात्प्रथमतो हिंसायां च प्रतेस्तथा ॥ ५६ ॥ Koṣakalpataru 3.5.56
• कोषकल्पतरु प्रहृप्रत्याङः स उपादाने संक्षेपे श्राद्धसे ? परेः । वर्जने प्राद्युद्धहिंसागतौ स्यात्संवृतौ समः ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 3.5.41
• कोषकल्पतरु घघ हिंसाप्रातिलोम्याङ्घ्रि[पू]रणेषु प्रकीर्तितम् । तिर्यक् तिरोऽर्थे वक्रे च सम्यग्बाढ-प्रशंसयोः ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 5.1.82
• कोषकल्पतरु पराप्राधान्यहिंसागतिधर्षणेषु प्रातीप्यवैमुख्यभृशाभिमुख्ये । विमोक्षविक्रान्तिवधे परा स्या- त्पुरा पुराणे निकटेऽप्यतीते ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 5.1.14
• कोषकल्पतरु हाआह क्षेपनियोगयोरथ मतावाहो उताहो उभौ पृच्छायां च विचारणेऽप्यथ परिक्लेशे प्रकर्षेऽह हा । हिंसोपक्रमकुत्सनेषु विबुधाः संकीर्तयन्त्यादह प्रोक्तं मंक्षु विचक्षणे अति[246b]शये तत्त्वे तथाति द्रुते ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 5.1.29
• कोषकल्पतरु गन्धआमोदलेलीतकलेशगर्व- संबन्धहिंसास्वपि पुंसि गन्धः । स्कन्धः प्र[8a]काण्डव्रजबाहुमूल- भूपालकायप्रधनांशकेषु ॥ ५७ ॥ Koṣakalpataru 6.20.57
• कोषकल्पतरु विहेठनवशक्रियायां च विहेठनं तु विडम्बहिंसापरिमर्दनेषु । जलाटनः कङ्कपतत्रिणि स्यात् स्त्रियां जलौकास्वथ कोपनेऽस्त्री ॥ १८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.18
• कोषकल्पतरु उपासनउपासनं सेवनहिंसयोश्च निर्वासनं त्वत्र विहिंसने स्यात् । बहिष्कृतौ स्याच्च पुरादितोऽथ योगेऽद्य शिल्पिन्युदितः सुकर्मा ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 6.21.29
• कोषकल्पतरु विश्रम्भविश्रम्भः प्रणये च केलिकलहे विश्वासहिंसार्थयो- र्विष्कम्भः प्रतिपन्नविस्तृतिगतः स्यान्नाटकाङ्कादिगे । योगे योगसमाधिबन्धभिदि वाथास्त्री च वीणाङ्गके पार्थद्रौ ककुभोऽथ दर्पवधयोरुद्योगसंभ्रान्तिषु ॥ ५१ ॥ Koṣakalpataru 6.24.51
• नानार्थार्णवसंक्षेप ऊवृद्धाववाप्तौ दीप्तौ च प्रवेशे श्रवणेच्छयोः । स्वाम्यसामर्थ्ययाच्ञासु क्रियायां भावहिंसयोः ॥ ५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.1.50
• नानार्थार्णवसंक्षेप क्षयक्रियायां वसतेर्धातोर्हिंसायां गमनेऽपि च । मन्दिरे चाथ कल्पः स्यान्न्याये देवद्रुमे विधौ ॥ २२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.22
• नानार्थार्णवसंक्षेप अङ्गुस्त्रीलिङ्गमप्यन्तिमयोरर्थयोरङ्गुवाक् पुनः । द्वयोः पक्षिणि हिंसार्थे पुमानक्तुस्तु केशवे ॥ ५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.58
• नानार्थार्णवसंक्षेप कररश्मौ पाणौ महीपस्य भागधेये घनोपले । अजयस्त्वाह मुद्रायां हिंसाविक्षेपयोरपि ॥ १३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.139
• नानार्थार्णवसंक्षेप तुञ्जतुञ्जस्तु दाने वज्रे च बलादानादिके च ना । तुञ्जा तु रक्षणे स्त्री स्याद्धिंसायां तु नरस्त्रियोः ॥ ५५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.552
• नानार्थार्णवसंक्षेप तूरतूरो ना वाद्यनिर्घोषे गतित्वरणहिंसयोः । पुनः स्त्रीपुंसयोस्तूरा तूषं तु स्यान्नपुंसकम् ॥ ५५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.558
• नानार्थार्णवसंक्षेप दण्डक्लीबेऽपनयने पुंसि दण्डोऽस्त्री निग्रहे मथि । आज्ञायां शासने राज्ञां हिंसायां लगुडे नृपे ॥ ५६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.565
• नानार्थार्णवसंक्षेप यूषायूषा स्त्रीपुंसयोस्तु स्याद्धिंसायां योग्यवाक् पुनः । अपूपे चन्दने क्षीरे वाहने च नपुंसकम् ॥ १०७१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1071
• नानार्थार्णवसंक्षेप शरइन्द्रसंज्ञतृणस्तम्बे हिंसामार्गणयोरपि । क्ली तु ह्रीबेरजलयोः शतं त्वस्त्री बहुन्यपि ॥ १३२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1320
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रमाथतथैव ततपुष्पादौ भेदसादृश्ययोः पुनः । प्रकारोऽथ प्रमाथः स्याद्धिंसायां च प्रमन्थने ॥ १२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.128
• नानार्थार्णवसंक्षेप अर्दनाअर्दना याचने स्त्रीत्वे हिंसायां त्वर्दना न ना । अपटी स्त्री काण्डपटे पटहीने तु भेद्यवत् ॥ ११० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.110
• नानार्थार्णवसंक्षेप उन्माथना हिंसायामथोन्मार्गे त्रिः स्रुवे चाजयोऽब्रवीत् । उत्साहोऽध्यवसाये ना सूत्रे च रभसोऽब्रवीत् ॥ २६७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.267
• नानार्थार्णवसंक्षेप गन्धनान ना प्रकाशने चापि हिंसायै सूचनेऽपि च । परस्योत्साहने चापि कथिता पूर्वसूरिभिः ॥ ६४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.641
• नानार्थार्णवसंक्षेप हिंसनपार्वत्यां च हिमोत्थे तु त्रिर्ना मैनाकपर्वते । हिंसनस्तु पुमाञ्छत्रौ हिंसायां तु नपुंसकम् ॥ २०३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.2037
• नानार्थार्णवसंक्षेप अभिमानअपभ्रंशोऽपशब्दे स्याद् भाषाभेदप्रपातयोः । अभिमानस्त्वहङ्कारे हिंसाप्रणययोरपि ॥ ३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.3
• नानार्थार्णवसंक्षेप प्रमन्थनहिंसायां च प्रमथनं भवेत् प्रजननं पुनः । उपस्थयोः प्रजातौ च विद्यात् प्रहसनं पुनः ॥ २९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.29
• नानार्थार्णवसंक्षेप विशसनअत्रापि पूर्ववत् साद्यमथो विशसनः पुमान् । खड्गे क्लीबं तु हिंसायां नृनपोस्तु विशेषकम् ॥ ५७३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.573
• परमानन्दीयनाममाला अभिमानअभिमानोऽथ हिंसायां प्रेम्णि गर्वे च विश्रुतः । अवदातो विशुद्धे स्यात्स्वर्णवर्णे सिते तथा ॥ ४१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.41
• शब्दरत्नावली कृतिकुन्ती पृथायां शल्लक्यां गुग्गुलौ बाणभेदके । कृतं स्यादलमर्थे च विहिते युगभेदके ॥ हिंसिते त्रिषु च क्लीबे कृत्तन्तु छिन्नचेष्टिते । स्यात्कृतिः करणे चैव हिंसायामपि च स्त्रियाम् ॥ कृत्तिश्चर्मणि भूर्जे च कृतिकायां त्वचि स्त्रियाम् । केतुः पुंसि पताकारुक्ग्रहोत्पातलक्षणेषु च ॥ गर्तोऽवटे त्रिगर्ते च रोगभेदे कुकुन्दरे । ग्रस्तं लुप्तवर्णपदे क्लीबं ग्रासीकृतेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.9
• शब्दरत्नावली गञ्जनगञ्जनन्तु भवेद्धिंसासूचनोत्साहदीप्तिषु । ग्रामीनः शुनि काके ना स्याद्ग्रामसंस्कृते त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.54
• शब्दरत्नावली बन्धनफलिन्यग्निशिखायान्तु फल्यां स्त्री तद्वति त्रिषु । फाल्गुणोऽर्जुनवृक्षे च गुडाकेशनदीजयोः ॥ मासभेदे पुमानेव पौर्णमास्यान्तु फाल्गुनी । ब्रह्मा प्रजापतौ ऋत्विग्योगभेदद्विजेषु ना ॥ ब्रह्म तत्त्वे च वेदे च तपस्यपि च न द्वयोः । वन्धनी वटिजीवातु नङिमाठनकर्मसु (?) ॥ बन्धनञ्च वधे बन्धे हिंसायाञ्च नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.62
• शब्दरत्नावली अभिमानिन्अनूचानः साङ्गवेदविदुषि स्याद्विनीतके । अभिपन्नोऽपराद्धेऽभिद्रुते ग्रस्ते निपद्गते ॥ अवदानं खण्डनाभिवृत्तकर्मावदातृषु । अभिमानी ज्ञानहिंसाप्रणयार्थादिदर्पके ॥ अनीकिनी च सेनानां सेनाभेदेऽपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.102
• शब्दरत्नावली विहेठनललाम स्याद्ध्वजे शृङ्गे प्रभावे च तुरङ्गमे । प्रधाने लाञ्छने पुण्ड्रे वालधौ भूषणेऽपि च । लाङ्गली रेवती कान्ते नारिकेलद्रुमे पुमान् । …वञ्चकव्याघ्रगन्धमार्जारकेषु च । वर्द्धमानः पशुविष्णुशरावैरण्डसूरिषु । विस्मापनः स्मरे पूर्यां गन्धर्वे कुहनेऽपि च ॥ विसर्जनं परित्यागदानसंप्रेरणेषु च । विरोचनोऽग्निसूर्येन्दुप्रह्लादतनयेषु च ॥ विहेठनं मर्दने स्याद् हिंसायाञ्च विडम्बने ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.121
• शब्दरत्नावली विहननभवेद्विहननं विघ्ने तूलपिञ्जलहिंसयोः । विषयित्पिन्द्रिये क्लीबं विषयासङ्गतेऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.122
• शब्दरत्नावली परम्परापरम्परा परिपाट्यां तथा सन्तानहिंसयोः । पयोधरः कोषकारे नारिकेले घने स्तने ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.135
• शब्दरत्नावली पटहपटहस्तु समारम्भे वाद्यभेदे तु हिंसवे । प्रवहो वायुभेदे स्याद्वायुमात्रे वहिश्चरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.33.22
• शब्दरत्नाकर क्षणहिंसाव्यापारवैकल्यपरतन्त्रत्वपर्वसु । क्षणोऽथ क्रोश आक्रन्दे गव्यूतिद्वयगर्हयोः ॥ १८९३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1893
• शब्दरत्नाकर अभिमानअनुषङ्गः कृपायां स्यात् प्रकृतस्यानुवर्तने । हिंसायामभिमानः स्याद् ज्ञाने प्रणयदर्पयोः ॥ २१९६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2196
• तन्त्राभिधान शूवदन्ति शं बुधाः श्रेयः शश्च शास्ता निगद्यते । शीः शसं शयनं चाहुर्हिंसा शूश्च निगद्यते ॥ ३३ ॥ Tantrābhidhāna 3.33
• त्रिकाण्डशेष पिञ्जानीरजं कमले कुष्ठे पिञ्जा हिंसाहरिद्रयोः । भारद्वाजो गुरोः पुत्रे व्याघ्राटाख्ये च पक्षिणि ॥ ८५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.85
• वैजयन्ती कीर्णिऊर्णा भ्रूमध्यगावर्ते तन्तौ मेषादिलोमसु । हिंसाविक्षेपयोः कीर्णिः कीर्तिः पंके यशस्यपि ॥ ६ ॥ Vaijayantī 6.2.6
• वैजयन्ती दण्डकर्णमूलेऽभ्रहरितोस्तोक्मं तोक्मो हरिद्यवः । दंडोऽस्त्री शासने राज्ञां हिंसायां लगुडे दमे ॥ ३८ ॥ Vaijayantī 6.5.38
• वैजयन्ती वधवीतं शान्ते दुर्गजाश्वे वधो हिंसितृहिंसयोः । वार्ता वातिंगणोदन्तवाणिज्यादिषु वर्तने ॥ ७५ ॥ Vaijayantī 6.5.75
• वैजयन्ती आलम्भअप्याकर्षणमाक्षेप आलंभः स्पर्शहिंसयोः । ईशानौ हरिधातारावुत्सेधौ वपुरुन्नती ॥ १० ॥ Vaijayantī 7.1.10
• वैजयन्ती गन्धनसूचनेऽपि च हिंसायां परस्योत्साहनेऽपि च । ग्रहणं बन्दिरादानमादरोऽर्काद्युपप्लवः ॥ १४ ॥ Vaijayantī 7.3.14
• वैजयन्ती वर्जनलांगूलं वालधौ मेढ्रे वर्जनं त्यागहिंसयोः । वरांगं स्त्रीभगे मूर्ध्नि च्छेदे वृद्धौ च वर्धनम् ॥ २९ ॥ Vaijayantī 7.3.29
• वैजयन्ती अभिमानअनुषंगस्तु कारुण्ये प्रकृतस्यानुवर्तने । अभिमानस्तु विज्ञाने प्रणये दर्पहिंसयोः ॥ ९ ॥ Vaijayantī 8.1.9
• वैजयन्ती समापनसमापनायां हिंसायां समाप्तौ च समापनम् । Vaijayantī 8.3.13