गोपी
gopīस्त्री · fem.In 11 kośas: 7 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
गोपी श्यामा शारिवा स्यादनन्तोत्पलशारिवा ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शारिवायां गोपकन्या गोपवल्ली प्रतानिका ।गोप्यास्फोता लता श्वेता शारदी काष्ठशारिवा ॥ ३१३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गोपी गोपा गोपवल्ली सारीवोत्पलसारिका ।अनन्ता शारिवा श्यामा अष्टौ श्यामलताह्वये ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आभीरी गोपिका गोपी महाशूद्री च वल्लवी ॥
genderस्त्रीfem.
श्यामलतायां गोपे च गोपी गोपालिका तथा ।गोपवल्ली शारिवद्भवेदुत्पलशारिवा ॥ २२६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 म (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 शा (syllables merged)
genderस्त्रीfem.
गोपी तु शारिबा श्यामा नागजिह्वा सुगन्धिका ।सेवनीया च कृष्णा सा स्यादेवोत्पलशारिबा ॥ ५८६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गोपी श्यामा गोपवल्ली गोपालिका च सा ॥ ११३ ॥
genderस्त्रीfem.
आक्रोशे शपथे च शाप उदितः स्वापस्तु निद्राज्ञता-स्पर्शाज्ञत्व उदीरितस्त्रपु पुनः स्यात्सीसके रङ्गके ।नीपो धूलिकदम्बरायधरयो(?)नीलेऽप्यशोके तथागोष्ठग्रामगणाधिकारिणि नृपे गोपो भवेद्बल्लवे ।गोपी तु गोपाल[26a]नितम्बिनी स्या-त्स्यात्सारिकायामपि रक्षिकायाम् ।क्षेपो विलम्बेऽपि च निन्दने नाहेलामदप्रेरणलङ्घनार्थाः ॥ ४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्two metres in one verse
गोष्ठाध्यक्षे बहूनां च ग्रामाणामधिकारिणि ।शारिबायां तु गोपी स्त्री द्वे मनुष्येऽथ गोप्यवाक् ॥ ३७० ॥
अनुष्टुप्
meaningsशारिबा
भूरि-ग्रामाद्यधिकृते रक्षकेतूपकारके ।गोपी गोपालकान्तायां सारिवाख्यौषधौ स्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
गोपी as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु राधस्यान्माधवे मासि नरीह राधः स्त्रियां तु विद्युद्भभिदोश्च गोप्याम् । भूम्यामलक्यां च दुरालभायां स्याच्चित्रयन्त्रोऽपि धनुर्धराणाम् ॥ ५१ ॥ Koṣakalpataru 6.20.51
- परमानन्दीयनाममाला राधाराधा गोप्यां भभेदे च राधो मासान्तरे मतः । रमः कान्ते स्मरे रक्ताशोके रीढा विमानने ॥ ३४४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.22.344
- शिवकोष अनन्तादन्ती दुरालभाधात्रीछिन्नाकर्पासिकास्वपि । विशल्यायां च गोप्यां च श्योनाके तगरेऽपि च ॥ १८९ ॥ Śivakoṣa 12.2.189
- शिवकोष श्यामाशमी सक्तुफलायां स्याच्छिम्बायां गुग्गुलावपि । श्यामा प्रियङ्गुसरलागोपीगुन्द्राहरिद्रासु ॥ ३३२ ॥ Śivakoṣa 20.1.332
- शिवकोष ?भद्रानन्तारसागोपीकृष्णाहिंस्राम्ललोणिषु । सारिण्यां कट्फले क्लीबं बिम्बाम्बुदमहोत्पले ॥ ३८६ ॥ Śivakoṣa 22.2.386
- शिवकोष दीर्घमूलाफणिज्जके च दमने दीर्घमूलो यवासके । दीर्घमूला स्थिरागोप्योः क्लीबं वेल्लन्तरे शरे ॥ ४८४ ॥ Śivakoṣa 23.3.484
- शब्दरत्नावली राधाविशाखामलकीगोपीविष्णुक्रान्तातडित्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.11