कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

निर्वात

nirvātaवि · adj.

In 10 kośas: 8 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1494 · p. 56
निर्वातस्तु गते वाते निर्वाणः पावकादिषु ॥ १४९४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.167
निर्वाणो मुनिवह्न्यादौ निर्वातस्तु गतेऽनिले ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.161 · p. 232
मुनिवह्न्यादिके चाथ निर्वातो विगतानिले ।गूतं गूनं हत्तं हन्नं मूत्रिते मीढमित्यपि ॥ १६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ह (wrong syllable)
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.46 · p. 27
अस्तमितो निर्वाणो निर्वातः स्याद्गते वाते ।दस्तं दासितमुदितं प्रार्थितमर्दितं च तत्तुल्ये ॥ ४६ ॥
उपगीतिःmetre not read in every line
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.371 · p. 98
शीने स्त्यानं तथा प्रोक्तं निर्वातो गतमारुते ।निर्वाणः शीतवह्नौ च प्रौढवृद्धैधितान्यथ ॥ ३७१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.314 · p. 441
गते वाते च निर्वातो वायुर्वहति नो यदा ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.63 · p. 167
निर्वाणस्तु मुनौ वह्नौ प्रदीपादिषु कुत्रचित् ।गतेऽनिले तु निर्वातः पक्वं परिणते भवेत् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1689 · p. 203
प्रत्याख्यातो निरस्तः स्यान्निर्वातो वातवर्जिते ।पाके क्वथितनिष्पक्वे स्याद्दुग्धहविषोः शृतम् ॥ १६८९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास नकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.18.271 · p. 196
निर्वातस्तु गते वाते गाढसंनाहसद्यनोः ।निर्यूहः शेखरे नागदन्तनिर्यासयोरपि ॥ २७१ ॥
अनुष्टुप्

निर्वात as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश निवातरैवतः कथितो रुद्रे दैत्यपर्वतभेदयोः । निवातो दृढसंनाहे निर्वाते चाश्रयेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 15.2.51
  • शब्दरत्नावली निवातनिमित्तं कारणे चिह्णे निष्पन्नं जातसिद्धयोः । निवातो दृढसन्नाहनिर्वाताश्रययोरपि । निशान्तमूषागृहयोस्तथा शान्तजने त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.111
  • शब्दरत्नाकर निवातनिराकृते च निष्ठ्यूते निहतो न्यक्कृते हते । निवातस्त्रिषु निर्वाते दृढे तु कवचे पुमान् ॥ २११५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2115
  • वैजयन्ती निवातनिष्ठ्यूते प्रास्तवान्ते च वचने च द्रुतोदिते । निवातो दृढसन्नाहे निर्वातेऽप्याश्रयेऽपि च ॥ १४ ॥ Vaijayantī 7.4.14