कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

महेश

maheśaपुं · masc.

In 4 kośas: 4 synonym verses, 9 as a meaning of another word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.97 · p. 390
श्मशानसद्मा गोपालः सर्वज्ञश्च विषान्तकः ।महेशः खण्डपरशुः शिपिविष्टश्च सर्वगः ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.71 · p. 6
गिरीशो गिरिशस्तीव्रः कपर्दी चन्द्रशेखरः ।महेश उग्रः श्रीकण्ठः शङ्करः प्रमथाधिपः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऊः कण्टको रतिः शान्तिः क्रोधनो मधुसूदनः ।कामराजः कुजेशश्च महेशो वामकर्णकः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऊ-रर्घीशो महेशश्च ऊकारः श्रोत्रमेव च ।प्रजेशः सर्वश्रोत्रश्च ऊकारो नवभैरवः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्व (wrong syllable)
genderपुंmasc.

महेश as a meaning in nānārtha verses

  • परमानन्दीयनाममाला ऋषभध्वजकर्णरन्ध्रे स्वरे कोलपुच्छे जिनवरादिमे । ऋषभध्वजनामा तु जिनभेदमहेशयोः ॥ ७९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.4.79
  • शब्दरत्नावली भृगुभागो रूप्यार्द्यके भाग्ये एकदेशेऽशंकेऽपि च । भृगुः शुक्रे महेशे स्यादतटे नारकादिभिः (?) ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.14
  • शब्दरत्नावली तमोघ्नजननी स्त्री दयामात्रोर्जननं जन्मवंशयोः । जगन्नुस्तु पुमान् जन्तौ वीतिहोत्रे च कीर्त्त्यते ॥ जयनं स्याद्घोटकादिसन्नाहे च जयेऽपि च । जघनं योषितां श्रोणिपुरोभागे कटावपि ॥ ज्ञानी स्याद्गणके पुंसि ज्ञानयुक्तेऽभिधेयवत् । जीवनं वर्त्तने प्राणधारणे सलिलेऽपि च ॥ जीवनी स्यात्तु जीवन्त्यां जीवनापि च मोदके । तपनो भास्करेऽपि स्यान्नरकेऽरुस्करेऽपि च ॥ तलुनो मारुते यूनि युवत्यां तलुनी स्त्रियाम् । तलिनं तरलस्तोकस्वच्छेषु वाच्यलिङ्गकः ॥ तमोघ्नो विष्णुसूर्येन्दुबुद्धमहेशवह्निषु । त्यागी दातरि शूरे च विवेकिनि भवुत्पुमान् ॥ तेवनं केलिविपिने क्रीडायाञ्च नपुंसकम् । तेमनं व्यञ्जने क्लीबं तथार्द्रीकरणेऽपि च ॥ तेजनी तृणपूले स्यात्तेजनो वंशमात्रके ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.56
  • शब्दरत्नावली वृषपर्वन्देवशिल्पिनि चण्डांशौ विश्वकर्मा मुनावपि । विघातिघोरदृष्ट्योस्तु विघ्नकारी पुमान्भवेत् ॥ महेशे दैत्यभेदे स्याद् वृषपर्वा पुमानयम् । विहङ्गे देवतायाञ्च व्योमचारी भवेत्पुमान् ॥ शाकभेदे कृष्णभेद्यां स्त्रियाञ्च शकुलादनी । मुनिभेदे नन्दिनि स्याच् शालङ्कायन इत्यपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.137
  • शब्दरत्नावली घोरत्रिलिङ्गं दुर्जरेत्यर्थे महत्यलघुनीत्यपि । गोत्रं कुलास्ययोर्गोत्रः शैले कुगव्ययोः स्त्रियाम् ॥ सम्भावनीयबोधे च विपिनच्छत्रवर्त्मसु । गौरं श्वेतेऽरुणे पीते विशुद्धेऽप्यभिधेयवत् ॥ क्लीबं पद्मकेशरे स्याच्चन्द्रसर्षपयोः पुमान् । गौरीभवानीवसुधाप्रियङ्गुरोचनासु च ॥ असञ्जातरजः कन्या वरुणाणी नदीषु च । घोरो भीमे महेशे च घस्त्रो दिवसहिंस्रयोः ॥ चरश्चारे द्यूतभेदे भौमे च जङ्गमे गमे । चन्द्रः सुधांशुकाम्पिल्लकर्पूरे काञ्चने जले ॥ चक्रमस्त्रे व्रजे सैन्ये रथाङ्गे राष्ट्रदम्भयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.10
  • शब्दरत्नावली बभ्रुपुमान् क्लीबं कुङ्कुमे स्यात्तथा श्रेष्ठे भवेत्त्रिषु । वरी स्त्रियां शतावर्यां त्रिफलायां वरापि च ॥ वरं क्लीबं मनागिष्टे कुत्रचिन्मान्तमव्ययम् । वम्रूर्विशाले नकुले महेशवह्निविष्णुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.35
  • शब्दरत्नावली दक्षतृषा कामसुतावाञ्छापिपासास्वपि च स्त्रियाम् । पिपासितस्य वाञ्छायामपि तृट् सैव कीर्त्यते ॥ दक्षः पटौ ताम्रचूडे महेशे च प्रजापतौ । वृषभे वृक्षभेदे स्याद्दक्षा स्त्री चतुराभुवोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.8
  • तन्त्राभिधान हह-कारो नकुलीशोऽपि हंसः प्राणोऽङ्गुलं प्रिये । महेशो नकुली चैव वराहो गगनं रविः ॥ २९ ॥ Tantrābhidhāna 1.29
  • तन्त्राभिधान ठएकपादो विभूतिश्च ललाटं सर्वमित्रकः । वृषघ्नो नलिनी विष्णुर्महेशो ग्रामणीः शशी ॥ ९४ ॥ Tantrābhidhāna 2.29.94