कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

दक्ष

dakṣaपुं · masc.

In 17 kośas: 38 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 38 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.6 · p. 18
विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.50 · p. 19
यद्भविष्यो दैवपरोऽथालस्यः शीतकोऽलसः ॥ ३८३ ॥मन्दस्तुन्दपरिमृजोऽनुष्णो दक्षस्तु पेशलः ।पटूष्णोष्णकसूत्थानचतुराश्चाथ तत्परः ॥ ३८४ ॥आसक्तः प्रवणः प्रह्वः प्रसितश्च परायणः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न्द (wrong syllable)
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.32
दक्षे तु चतुरपेशलपटवः सूत्थान उष्णश्च ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.335 · p. 40
चतुरः स्यात्क्षेत्रज्ञः कृतहस्तः कृतमुखश्च कृतकर्मा ।दक्षः कुशलोऽभिज्ञो निष्णातः शिक्षितः प्रवीणश्च ॥ ३३५ ॥
गीतिः
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.51 · p. 74
वैज्ञानिकः कृतमुखो मेधावी विदुरित्यपि ।कुशाग्रीयमतिर्दक्षो विज्ञो विज्ञातशिक्षितौ ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.33 · p. 205
भृत्यः कडारो मन्दस्तु तुन्दोनुष्णोलसोपि च ।आलस्यः स्यात्परिमृजः शीतो दक्षस्तु पेलवः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.47 · p. 207
दक्षिणेर्मा दक्षिणारुर्लुब्धपर्याययोगवान् ।चोरः पटच्चरो दक्षश्चौरः पाटच्चरः परः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.5 · p. 214
छेकश्छइल्लश्छेकालो विदग्धश्छेकलोऽपि च ।तद्वत्स्यात्कृतकर्मापि छेको दक्षो लघुक्रियः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव साधारणप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.1.9 · p. 370
त्वष्टा विवस्वान्सविता द्वादशो विष्णुरित्यथ ।क्रतुर्दक्षो वसुः कालकामौ च धृतिमानपि ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव साधारणप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.1.11 · p. 370
धरः प्रभासः सोमश्च प्रत्यूषश्च वृकोष्टकः ।भुवनो भावनो दक्षः सुजन्यः सुजनः क्रतुः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव साधारणप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.1.18 · p. 371
आत्मा ह्याशुमतो दक्षो जुषः प्राणस्तथैव च ।हविष्ठश्च गविष्ठश्च नवको भास्वरो गणः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.108 · p. 391
वृषश्चापि शलो दक्षो महाभैरवभैरवौ ।महाकालः पुनर्वाणो लूनबाहुर्वृषाणकः ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.2.9 · p. 439
मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।भृगुर्दक्षः प्रचेताश्च वसिष्ठो नारदस्तथा ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्वर्गवर्गः Koṣakalpataru 1.2.61 · p. 14
कायं कदेवताकं स्यात्प्राजापत्यं भवादिषु ।स्वायंभुवं च दक्षस्तु मारिषेयश्च वैधसः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.87 · p. 197
शिखण्डिकस्ताम्रचूडः [70b]कावृकश्चरणायुधः ।बह्वपत्यश्च कालज्ञो बोधी स्याद्रणकुक्कुटः ।शौण्डी दक्षो विवृत्ताक्षो देवट्टी त्वम्बुकुक्कुटी ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.7 · p. 1
शिक्षितः स्यात्कृतमुखः कृतकर्मा च दक्षवत् ।विशारदः पाटविको भवेद्विज्ञानिकश्च सः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.33 · p. 4
मन्दस्तु तुन्दपरिमृज आलस्यः शीतकोऽलसोऽनुष्णः ।दक्षे तु चतुर-पेशल-पटूष्णकोष्णा धृषुश्च सूत्थानः ॥ ३३ ॥
गीतिःmetre not read in every line
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.7 · p. 102
विचक्षणः सुधीर्धीरो विपश्चिच्चतुरोऽपि च ।दक्षोऽभिज्ञो बुधो लब्धवर्णो वैज्ञानिकस्तथा ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.8 · p. 102
मनीषी प्राप्तरूपोऽपि निष्णातोऽप्यभिरूपकः ।दक्षः कृतमुखश्चैव कृतहस्तोऽपि दृश्यते ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.49 · p. 107
यद्भविष्यस्तथा दैवपरो दैवमतिर्मतः ।चतुरः पेशलो दक्षः पटूष्णावुष्णकोऽपि च ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.50 · p. 7
बभ्रुर्दक्षः शुचिः प्राणः प्रलम्बो भृगुरित्यपि ।वृषाङ्कः शम्बरः शङ्कुः केदारोऽक्षर एव च ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.85 · p. 12
दवो द वो वसुर्दक्ष उदर्चिर्भास्करोऽपि च ।त्रिधामा च वदान्यश्च विष्करो वेसुरिस्तथा ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.39 · p. 30
सृगाले वञ्चकः फेरुः क्रोष्टा दक्षश्च बुद्धिमान् ।मार्जाले तु वृषादोतुः पुत्रिकारिर्गृहालयः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.589 · p. 102
आलस्यः शीतकोऽनुष्णश्चतुरे पेशलः स्मृतः ।पटुः सूत्थान उष्णश्च चतुरो दक्ष एव च ॥ ५८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति पण्डितवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.4.116 · p. 31
निष्णातो निपुणो दक्षो लब्धलक्षः सुशिक्षितः ।छेको नागरिकः सुज्ञो वाग्मी व्युत्पन्न एव च ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.505 · p. 64
प्रवीणः शिक्षितो दक्षो निष्णातो निपुणः पटुः ॥ ५०५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.570 · p. 73
दक्षस्तु पेशलः पटुः ॥ ५७० ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.28 · p. 155
चतुरः पेशलो दक्षः सूत्थानः पटुरुष्णकः ।अथ चण्डालमातङ्गप्लवान्तवासिपुक्कसाः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्त (wrong syllable)
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.30 · p. 190
मन्दे त्वलस आलस्यश्चतुरे दक्ष-दक्षिणौ ।उष्णकोष्णौ, दातरि, तु स्यादुदारोऽनुदारयुक् ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दा (wrong syllable)
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण आदिदेवाध्यायः Śabdaratnākara 1.2.12 · p. 2
ब्राह्मी गौर्भारती भाषा वाग्वाणी गीः सरस्वती ।मरीचिरङ्गिरा दक्षः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.77 · p. 11
अजानजाः स्वतोदेवाः कर्मदेवास्तु कर्मभिः ।कुरुमान् वसुमान् दक्षो रोचमानो धुनिः क्रतुः ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तिभेदाध्यायः Śabdaratnākara 2.7.922 · p. 115
आपस्तम्बो वसिष्ठश्च दक्षश्च स्मृतिकारकाः ।समीक्ष्यं सांख्यशास्त्रं स्याद्गान्धर्वं गीतिशासनम् ॥ ९२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1572 · p. 190
कुशलप्रवीणकृतमुखशिक्षितकृतकर्मनिपुणनिष्णाताः ।पटुचतुरदक्षपेशलवैज्ञानिकविज्ञसुकलसूत्थानाः ॥ १५७२ ॥
गीतिः
genderविadj.
तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात मातृकानिघण्टु Tantrābhidhāna 5.13 · p. 36
झिण्टीशः पद्मनाभश्च शक्तिर्दक्षः क्षमाऽमृतम् ।भग ऊर्ध्वं कामरूप ए-कारश्च त्रिकोणकः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश खगाध्यायः Vaijayantī 2.3.13 · p. 27
कुक्कुटो दीर्घवाग्दक्षः शिखी चूलिक आरणी ।कृकवाकुर्विवृत्ताक्षस्ताम्रचूडः शिखण्डिकः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.19 · p. 202
प्रवीणोऽभिजनोऽभिज्ञो विज्ञो वैज्ञानिकः कृती ।कृतकृत्यः कृतमुखो निष्णातो दक्षशिक्षितौ ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.54 · p. 205
वैरंगिको विरागार्ह उत्पश्यः पुनरुन्मुखः ।चतुरः पेशलो दक्षः सूत्थानः पटुरुष्णकः ॥ ५४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.137 · p. 212
अतिरिक्तोऽतिशयितो दृढः समधिकोऽधिकम् ।चतुरं पेशलं दक्षं कटु तूल्बणमुत्कटम् ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.438
दोषो वातादिके दोषा रात्रौ दक्षोऽपि कुक्कुटे ।
अनुष्टुप्
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.835 · p. 96
अर्चनामूल्ययोरर्घो विसर्गो मुक्तिवर्चसोः ।मुनिकुक्कुटयोर्दक्षः सन्धिः संश्लेषरन्ध्रयोः ॥ ८३५ ॥
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास क्षश्लोकः Dharaṇikośa 33.3.4 · p. 233
दक्षः स्याच्चतुरे वह्नौ ताम्रचूडे प्रजापतौ ।दक्षः स्यात्पुंगवे स्थाणोर्दक्षो वामतरेऽपि च ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शान्ताः Koṣakalpataru 6.30.48 · p. 372
ऋक्षोऽद्रिभेदे कृतवेधने चतथाच्छभल्ले नरि शोणके च ।भे तु स्त्रियामेष न गुह्यके स्यात्यक्षः कुबेरेऽथ मुनिप्रभेदे ।दक्षो विधौ नन्दिनि ताम्रचूडेद्रुमेऽनले भेद्यसमः पटौ सः ।भुवि स्त्रियां पक्ष इहार्धमासेपार्श्वे ग्रहे साध्यविरोधयो[85a]श्च ॥ ४८ ॥
उपजातिःmetre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.566 · p. 91
सेनायां वृक्षशाखायामथ दक्षः प्रजापतौ ।प्राचेतसे बले पुंसि त्रिषु चारुणि पेशले ॥ ५६६ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.567 · p. 91
कुक्कुटे तु द्वयोः स्त्री तु भुवि दक्षा दशा पुनः ।परमायामवस्थायामवस्थामात्रकेऽपरे ॥ ५६७ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश षान्ताः Śabdaratnāvalī 7.31.8 · p. 291
तृषा कामसुतावाञ्छापिपासास्वपि च स्त्रियाम् ।पिपासितस्य वाञ्छायामपि तृट् सैव कीर्त्यते ॥दक्षः पटौ ताम्रचूडे महेशे च प्रजापतौ ।वृषभे वृक्षभेदे स्याद्दक्षा स्त्री चतुराभुवोः ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.439 · p. 248
दक्षः प्रजापतौ ताम्रचूडे हरवृषे पटौ ।पौरुषं मानभेदे च पुन्नागे पुरुषो नरे ॥ ४३९ ॥
अनुष्टुप्

दक्ष as a meaning in nānārtha verses

  • नामलिङ्गानुशासनम् पटुकष्टे तु कृच्छ्रगहने दक्षामन्दागदेषु तु ॥ ३९ ॥ पटुर्द्वौ वाच्यलिङ्गौ च नीलकण्ठः शिवेऽपि च । Amarakośa 3.3.78
  • नामलिङ्गानुशासनम् पेशलकरालो दन्तुरे तुङ्गे चारौ दक्षे च पेशलः ॥ २०५ ॥ Amarakośa 3.3.205
  • धरणिकोश चङ्गनगावगौ च वृक्षाद्री खगा बाणार्कपक्षिणः । लङ्गः सङ्गे च षिङ्गे च चङ्गः शोभनदक्षयोः ॥ Dharaṇikośa 3.1.3
  • धरणिकोश दक्षिणदक्षिणो दक्षे तद्भूते ऋजुच्छन्दानुवर्तिनोः । दक्षिणा यज्ञनिष्पत्तिदाने दिशि च कीर्तिता ॥ Dharaṇikośa 14.3.14
  • धरणिकोश कल्यकल्यं प्रभातं सज्जं च [76] कल्यो नीरोगदक्षयोः । कल्याणी वाक्च कल्या स्यात्कल्या कादम्बरी मता ॥ Dharaṇikośa 25.3.14
  • धरणिकोश धीरधीरो धैर्यवति ख्यातो धीरौ मन्थरपर्वतौ । धीरं कुङ्कुममाख्यातं धीरो दक्ष उदाहृतः ॥ Dharaṇikośa 26.3.23
  • कोषकल्पतरु ककः स्याद्विधा[247a]तर्यनलेऽनिलेऽर्के सख्यौ तथा चात्मनि धर्मराजे । दक्षे मयूरे नरि कं तु मौलौ नीरे सुखेऽथ त्रिषु सर्वनामा ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.1.2
  • कोषकल्पतरु चङ्गविष्कम्भकादौ वपुषः स्थिरत्वे रोगस्तु कुष्ठौषध आमये च । वेगो महाकालफले प्रवाहे प्लवे च पूगः क्रमुके च वृन्दे । चङ्गस्तु दक्षे रुचिरेऽन्यलिङ्गो- ऽथेङ्गोऽद्भुतज्ञानस[263a]मिङ्गितेषु । स्याज्जङ्गमे चाथ कृपाणभेद- जङ्घाखनित्रेष्वपि टङ्गमस्त्री ॥ ९३ ॥ Koṣakalpataru 6.3.93
  • कोषकल्पतरु उल्लाघकृमिहरहरीतक्योर्मोघाप्यथो शुचिदक्षयो- र्गदविरहितेऽप्युल्लाघः स्याच्छितावपि वाच्यवत् । गुरुतररये स्यात्सर्वेषां सुसंनहने तथा नरि च कथितः सर्वौघो ङोऽध्वरेऽपि च भैरवे ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.4.38
  • कोषकल्पतरु पटुक्लीबे दूषणके विशेष्यवदसौ स्यान्मत्सरिक्रू[270b]रयो- श्छत्रायां लवणे पटोलदलके दक्षे तु भेद्ये पटुः ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.10.8
  • कोषकल्पतरु ऊष्णऊर्णो वर्ते स्याद्भ्रुवोर्लोम्नि च स्या- न्मेषादीनां पुंसि तूष्णो निदाघे । उद्योते चाथान्यवद्दक्षवाची तृष्णा त्विच्छा पातुमिच्छा च शस्ता ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 6.15.11
  • कोषकल्पतरु क्षमभद्रे लब्धकरक्षणे निगदितं स्याच्चौरकेऽथ स्त्रियां गौर्यां स्याद्गणहासके च, नगरे तूमं तथा घट्टके । सूर्ये यष्टरि पुंसि, शुष्ममुदितं तेजस्यशीतद्युतौ ना स्यूमस्तु मयूखसूत्रगुणयोर्दक्षे क्षमः क्षन्तरि ॥ ५९ ॥ Koṣakalpataru 6.25.59
  • कोषकल्पतरु कल्यकल्यं प्रभाते गतवासरे च सज्जे तु दक्षे त्रिषु रोगमुक्ते । वाक्कर्णहीने मदिरागतस्तु न पुंसि कल्याणगतं तु योषित् ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 6.26.30
  • कोषकल्पतरु पेशलस्यात्कामलो निर्जलदेशवाची । कम्रेऽपि भेद्ये कुसुमाकरे ना । रम्ये च दक्षे त्रिषु पेशलः स्या- द्गोकीलो ना मुसले हलेऽपि ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 6.28.33
  • नानार्थार्णवसंक्षेप कल्यकल्याणवाचि दक्षे च सज्जे क्ली तु गते दिने । सांवत्सरास्तु लग्नाख्यराशौ चैनमधीयते ॥ १२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.127
  • नानार्थार्णवसंक्षेप पटुलवणाख्ये तद्वति तु त्रिषु निर्व्याधिशूरयोः । अमन्ददक्षयोश्चान्ये विशदप्रज्ञ ऊचिरे ॥ ७३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.733
  • नानार्थार्णवसंक्षेप पेशलखण्डेऽप्याह प्रार्दितं तु हतयाचितयोरपि । अभियुक्ते पेशलस्तु चारौ दक्षे च कीर्तितः ॥ ४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.42
  • नानार्थार्णवसंक्षेप उष्णकभवेदुद्गतवेगादावुष्णिका तु स्त्रियामियम् । यवाग्वामुष्णकस्तु त्रिर्दक्षे क्लीबं तु चेतसि ॥ २६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.263
  • नानार्थार्णवसंक्षेप चतुरस्यात् स्फारविपुले चैष रभसेन समीरितः । चतुरस्तु त्रि दक्षे स्याद् धीमत्यप्यथ भाषते ॥ ७२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.728
  • परमानन्दीयनाममाला छेकगृहासक्तेऽण्डजे छेको दक्षे च हरिणान्तरे । छेदनं कर्तने भेदे छर्दनो निम्बलुम्बयोः ॥ १९२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.12.192
  • परमानन्दीयनाममाला पटुप्लक्षो द्वीपे वटे स्वच्छे पटुर्नीरोगदक्षयोः । पर्व ग्रन्थौ पुराणाङ्गे दर्शप्रस्तावयोरपि ॥ ३०२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.302
  • शब्दरत्नावली कको ब्रह्माण्डवायुसूर्याग्नियमदक्षान्मवर्हिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.1
  • शब्दरत्नावली चातुरकचाटुकारचक्रगण्डुदृग्गोचरनियन्तृषु । भवेत् चातुरकः पुंसि दक्षभाजनयोस्त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.171
  • शब्दरत्नावली चङ्गगाङ्गः पुंसि गुहे भीष्मे स्याद्गङ्गासम्भवे त्रिषु । चङ्गो दक्षे शोभने च सारङ्गे हलयाजके ॥ टङ्गोऽस्त्री तु खनित्रे स्याद् जङ्घा खङ्गभिदोरपि । त्यागो दाने वर्जने च विवेकिपुरुषेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.6
  • शब्दरत्नावली उल्लाघउल्लाघः प्रयते कृष्णे नीरोगदक्षयोस्त्रिषु । निदाघः स्वेदसलिले ग्रीष्मकाले तयोष्मनि ॥ पलिघः कलशे काचघटगोपुरसद्मसु । परिघोऽर्मलघाताऽस्त्रयोगभेदेषु कीर्तितः ॥ प्रतिघः प्रतिघातेऽपि क्रोधमूर्छनयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.4.8
  • शब्दरत्नावली प्राज्ञअज्ञो जडे च मूर्खे च प्राज्ञः पण्डितदक्षयोः । प्रज्ञा बुद्धिसरस्वत्यो राज्ञी छायानृपस्त्रियोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.10.2
  • शब्दरत्नावली पटुपटुः पटोले दक्षे च नीरोगे चतुरेऽन्यवत् । पट्टः पेषणपाषाणव्रणादिवस्त्रपोरपि ॥ राजशासनभेदेऽपि पत्रे पीठे चतुष्पथे । पटिः स्त्री पटभेदे स्याद् वागुलौ कुम्भिकाद्रुमे ॥ पुष्टिः पोषणवृद्धयोः स्त्रीफटादम्भे फणेऽपि च । वटी त्रिषु गुणे ना तु वृक्षनाथकपर्दयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.22
  • शब्दरत्नावली उष्णअणिराणिर्युद्धबन्धे सीम्नि चक्राङ्गकीलके । उष्णोऽशीते दक्षे च वाच्यलिङ्गः शुचौ पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.3
  • शब्दरत्नावली प्रजापतिपरिस्तुता स्याद्वारुण्यां स्त्रियां स्यन्देऽभिधेयवत् । पञ्चगुप्तः कच्छपे स्याच्चार्वाकदर्शने पुमान् ॥ प्रजापतिर्ना भूपाले दक्षादौ च विधातरि । प्रतिपत्तिश्च संप्राप्तौ प्रबोधे गोरवेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.168
  • शब्दरत्नावली कल्यक्षयः कल्पान्तवेश्मापचयेषु रोगभिद्यपि । कल्यं क्लीबं प्रभाते स्यात्त्रिषु वाक्श्रुतिवर्जिते । अपि कल्याणवार्तायां सज्जे स्याद्दक्षारोगयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.6
  • शब्दरत्नावली चोक्षकर्षो मानविशेषे स्यात्कर्षणे च पुमानयम् । कर्षूः पुंसि करीषाग्नौ स्त्रियां कुल्येष्टखातयोः ॥ काक्षी सौराष्ट्रमृद्भदे स्त्रियान्तु वरिकोषधौ । घोषमाभीरपल्ल्याञ्च ध्वनिगोपालघोषके ॥ चोक्षो दक्षे मनोज्ञे च तीक्ष्णे च शुचिगीतयोः । झषा नागवलायां स्त्री तापमीनवनेषु ना ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.6
  • शब्दरत्नाकर कल्यकर्णः श्रोत्रे रविसुतेऽरित्रभेदे नियामके । लूनश्रोत्रवृषे कल्यस्त्रिषु दक्षे निरामये ॥ १८८६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1886
  • शब्दरत्नाकर दक्षिणस्यात् स्त्री पुनर्श्वां तत्पत्यौ दिधिषुर्दीधिषूर्नरौ । दक्षिणः सरले दक्षे देशभेदे तु दक्षिणा ॥ २१०३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2103
  • त्रिकाण्डशेष कलिङ्गत्रिषु दक्षे विदग्धे च खड्गौ निस्त्रिंशगण्डकौ । स्वर्गे वज्रे च रश्मौ च बलिवर्दे च गौः पुमान् ॥ ५९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.59
  • त्रिकाण्डशेष उष्णउन्मूलनेऽप्युद्धरणमुष्णं दक्षेऽपि नाऽऽतपे । साधने गीतनृत्यप्रभेदे कायस्थकर्मणि ॥ १२२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.122
  • त्रिकाण्डशेष चोक्षपापे च कलुषं घोषः शब्दाभीरनिवासयोः । शुचौ दक्षे च चोक्षः स्यात्तर्षो लिप्सापिपासयोः ॥ ४३८ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.438
  • वैजयन्ती कल्यमुख्यान्यकेवलेष्वेकः कष्टौ गहनदुःखितौ । कल्या नीरुग्दक्षसज्जा योग्ययुक्तहिताः क्षमाः ॥ ३ ॥ Vaijayantī 6.4.3
  • वैजयन्ती चतुरदेहान्तरचिकित्सार्हे गरले पारदारिके । चतुरौ दक्षधीमन्तौ जघन्योऽन्त्यकुपूययोः ॥ ११ ॥ Vaijayantī 7.4.11