बभ्रु
babhruपुं · masc.In 16 kośas: 38 synonym verses, 10 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
विष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवोदाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
विष्णुपुंजिष्णुपुंजनार्दनपुंहरिपुंहृषीकेशपुंअच्युतपुंकेशवपुंदाशार्हपुंपुरुषोत्तमपुंअब्धिशयनपुंउपेन्द्रपुंअजपुंइन्द्रानुजपुंविष्वक्सेनपुंनरायणपुंजलशयपुंनारायणपुंश्रीपतिपुंदैत्यारिपुंपुराणपुरुषपुंयज्ञपुरुषपुंतार्क्ष्यध्वजपुंअधोक्षजपुंगोविन्दपुंषड्बिन्दुपुंमुकुन्दपुंकृष्णपुंवैकुण्ठपुंपद्मेशयपुंपद्मनाभपुंवृषाकपिपुंमाधवपुंवासुदेवपुंविश्वंभरपुंश्रीधरपुंविश्वरूपपुंदामोदरपुंशौरिपुंसनातनपुंविधुपुंपीताम्बरपुंमार्जपुंजिनपुंकुमोदकपुंत्रिविक्रमपुंजह्नुपुंचतुर्भुजपुंपुनर्वसुपुंशतावर्तपुंगदाग्रजपुंस्वभूपुंमुञ्जकेशिन्पुंवनमालिन्पुंपुण्डरीकाक्षपुंबभ्रुपुंशशबिन्दुपुंवेधस्पुंपृश्निशृङ्गपुंधरणीधरपुंआत्मभूपुंपाण्डवायनपुंसुवर्णबिन्दुपुंश्रीवत्सपुंदेवकीसूनुपुंगोपेन्द्रपुंविष्टरश्रवस्पुंसोमसिन्धुपुंजगन्नाथपुंगोवर्धनधरपुंयदुनाथपुंगदाभृत्पुंशार्ङ्गभृत्पुंचक्रभृत्पुंश्रीवत्सभृत्पुंशङ्खभृत्पुं
genderपुंmasc.
पङ्गुः श्रोणः खलतिस्तु खल्वाट ऐन्द्रलुप्तिकः ॥ ४५२ ॥शिपिविष्टो बभ्रुरथ काणः कनन एकदृक् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ब (wrong syllable)
genderविadj.
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
अनुष्टुप्
जाहकपुंगात्रसंकोचिन्पुंमण्डलिन्पुंनकुलपुंपिङ्गलपुंसर्पहन्पुंबभ्रुपुंसर्पपुंअहिपुंपवनाशनपुंभोगिन्पुंभुजंगपुंभुजगपुंउरगपुंद्विजिह्वपुंव्यालपुंभुजंगमपुंसरीसृपपुंदीर्घजिह्वपुंकाकोदरपुंविषधरपुंफणभृत्पुंपृदाकुपुंदृक्कर्णपुंकुण्डलिन्पुंबिलेशयपुंदन्दशूकपुंदर्वीकरपुंकञ्चुकिन्पुंचक्रिन्पुंगूढपाद्पुंपन्नगपुंजिह्मगपुंलेलिहानपुंकुम्भीनसपुंआशीविषपुंदीर्घपृष्ठपुंराजसर्पपुंभुजंगभोजिन्पुं
genderपुंmasc.
अरुणो बालसंध्याभः पीतरक्तस्तु पिञ्जरः ।कपिलः पिङ्गलः श्यावः पिशङ्गः कपिशो हरिः ॥ १३९६ ॥बभ्रुः कद्रुः कडारश्च पिङ्गे कृष्णस्तु मेचकः ।स्याद्रामः श्यामलः श्यामः कालो नीलोऽसितः शितिः ॥ १३९७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
जनार्दनाधोक्षजवासुदेवं दामोदरं श्रीधरमच्युतं च ।उपेन्द्रमिन्द्रावरजं च बभ्रं हरिं हृषीकेशमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
पिङ्गः पिशङ्ग इत्युक्तो बभ्रुः कपिलः पिङ्गलः ।सारङ्गः शबलो वर्णः कल्माषः कृष्णपाण्डुरः ॥ ७३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 लः (wrong syllable)
genderविadj.
विष्णुर्नारायणो बभ्रुश्चक्रपाणिर्जनार्दनः ।वैकुण्ठवासी वैकुण्ठो दाशार्हो दशरूपभृत् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खलतिः खल्लतिर्बभ्रुर्ल्लल्लीरश्चैन्द्रलुप्तिकः ।शिपिविष्टोऽपि खल्वाटः खल्लकश्चन्द्रिकान्वितः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
बभ्रुः श्रीवारको धन्वयवासस्तु दुरालभा ।ताम्रमूला दुरालम्भा विरूपा दुरवग्रहा ॥ ४७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
घनारवश्च वापीहः सारङ्गो मेघजीवनः ।वर्षप्रियस्त्रिशंखः स्यात्स्तोको बभ्रुर्हरीतकः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रोचयन्त्यो बभ्रवश्च भुवश्चेत्यप्सरोगणाः ।स्त्रियां बहुष्वप्सरसः स्वर्वेश्या उर्वशीमुखाः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
बर्हिः शुष्म उदर्चिः स्याद्बहुलो हव्यवाहनः ।अग्निहोत्रोऽग्निशुष्मा च बभ्रुः शुक्रश्च पावकः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उर्गुरुः खण्डपरशुर्भूतेशः प्रमथाधिपः ।झोटिङ्गः शिशिरो बभ्रुः कटमर्दश्च रेवतः ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बभ्रुः पिशङ्गः कपिलः कापिलः पीतलोहितः ।कडारः कपिशः पिङ्गः कद्रुश्चित्रस्तु कर्बुरः ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
दैत्यदानवपर्यायशत्रुपर्याय इत्यपि ।बभ्रुश्चतुर्भुजः कृष्णो वासुभद्रो विरञ्चनः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृश्निगर्भ-शतधाम-बभ्रवोदैवकेय-यदुनाथ-वेधसः ।वासुदेव-जलशायि-वासवःकैटभारि-मधुवैरि-जिष्णवः ॥ १६ ॥
रथोद्धता
genderपुंmasc.
हरित्पीतरक्तैर्युतः स्यात्पिशङ्गोभवेदेष गोरोचनातुल्यवर्णः ।कदुः कद्रु-बभ्रू हरिः पिङ्गलः स्यात्प्रदीपार्च्चिषा तुल्यवर्णश्च पिङ्गः ॥ ३५ ॥
भुजङ्गप्रयातम्
genderविadj.
कडारः कपिलः पिङ्गः पिशङ्ग-कदु-कद्रवः ।बभ्रुर्हरिः[31] पिङ्गलश्च तुल्यार्था इति केचन ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
खल्वाटः खलतिश्चैन्द्रलुप्तिको बभ्रुरित्यपि ।शिपिविष्टश्च का[83a]णस्तु सिनः कनक(न) एकदृक् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सर्पहा पिङ्गलो बभ्रुः सर्पो भोगी भुजंगमः ।द्विजिह्वो दीर्घजीह्वोऽहिः पृदाकुः पवनाशनः ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिञ्जरः कपिलः पिङ्गपिशङ्गौ कपिशो हरिः ।कडारः श्यावबभ्रू च कद्रुरेतस्तु कर्बुरे ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
बभ्रुः खल्वाटसंज्ञः स्यात्कुब्जोऽल्पतनुरुच्यते ।कुणिः कुकरनामा स्याद्वामनः खर्वखट्टनौ ॥ ११६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
बभ्रुर्दक्षः शुचिः प्राणः प्रलम्बो भृगुरित्यपि ।वृषाङ्कः शम्बरः शङ्कुः केदारोऽक्षर एव च ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तरणिर्दमुनाः शोणः कीली शुक्रश्च कीलकः ।हरिरप्पित्तमः शुद्धो बभ्रुरुष्णो भृगुर्विधुः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्णुर्जिष्णुर्जगन्नाथो जह्नुर्बभ्रुश्चतुर्भुजः ।अक्षजोऽधोक्षजो मार्जो विधुर्जिनो जनार्दनः ॥ २७६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्जि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नकुलः पिङ्गलो बभ्रुः सर्पहा प्रथितः सदा ॥ २३५२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
पिशङ्गः पिङ्गलः पिङ्गः श्यावो बभ्रुस्तथा हरिः ।कडारश्चेति नामानि कथ्यन्ते कपिलस्य वै ॥ २५३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बभ्रुः कद्रुः कडारश्च पर्यायः पिङ्गले मतः ।चित्रं विचित्र-शारङ्ग-शवलाः कर्वुरोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मूषीको मूषिको मूषो मूषकश्चाखुरुन्दरुः ।उन्दुरः खणको बभ्रुर्वृष आखनिको वृशः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्रीवत्सलक्षणो बभ्रुस्त्रिविक्रम उरुक्रमः ।विष्वक्सेनो बलिध्वंसी विधुः परमपूरुषः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समानौ बभ्रुनकुलावच्छकर्णशशौ समौ ।मृगनाभिस्तु कस्तूरीमृगो गन्धमृगोऽपि सः ॥ ६९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ब्रह्मातिथिर्वीतहव्य [ॠष्यशृङ्गो] वृषाकपिः ।नभःप्रभेदनो बभ्रुर्मूर्धन्वान् कवषः प्रथः ॥ १७६५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अमरेशो दक्षकर्ण उग्रश्चेति तमोहनः ।विश्वकर्मा तथा श्रोत्रं बभ्रुः कालः प्रकीर्त्तितः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चातके बभ्रुवापीहघनतालत्रिशङ्कवः ।वर्षप्रियोऽथ मेघावी चिरिः कीरः पलाशनः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्णुर्नारायणो बभ्रुश्चक्रपाणिर्जनार्दनः ।दैत्यारिः पुण्डरीकाक्षस्त्रिककुद्विष्टरश्रवाः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नकुलस्तु महान् बभ्रुर्धरीको नकुलाकृतिः ।कृकलासः प्रतिरविः शयानः सरटः शयः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खल्वाटः खलतिर्बभ्रुः शिपिविष्टैन्द्रलुप्तिकौ ।
genderविadj.
बभ्रुः कडारः कपिलो विदग्धो दुष्टरक्तवत् ।श्यावे तु कपिशः पिंगे पिशंगः कद्रुपिंगलौ ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
दुर्गमार्गेऽपि कान्तारं गृहवाट्यां च निष्कुटः ।रूपं मृगेऽपि विज्ञेयं बभ्रुः स्यान्नकुलेऽपि च ॥ ८१६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनकुल
व्याघ्रोऽपि र[49b]क्ते उरुबौ स्त्रियां तुनिदिग्धिकायां मृगराजजातौ ।हरौ हरेऽग्नौ नकुले च वज्रेमुनौ विलासे नरि बभ्रुरुक्तः ॥ ६१ ॥
उपेन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly उपेन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 1 व्या (wrong syllable); pāda 1, syllable 4 र (wrong syllable)
स्यात्पिङ्गले वाच्यसमोऽथ शिग्रुःशोभाञ्जने स्त्रीरहितश्च शाके ।शरुस्तु कोपे कुलिशे च पुंसिस्वरुर्मखे यूपकृपाणयोश्च ॥ ६२ ॥
उपजातिः
meaningsपिङ्गल
doubtful
बभ्रुर्ना केशवे पूर्वराजभेदर्षिभेदयोः ।अग्नौ कडारवृषभे धने वर्णे च पिङ्गले ॥ ८४० ॥
अनुष्टुप्
पुमान् क्लीबं कुङ्कुमे स्यात्तथा श्रेष्ठे भवेत्त्रिषु ।वरी स्त्रियां शतावर्यां त्रिफलायां वरापि च ॥वरं क्लीबं मनागिष्टे कुत्रचिन्मान्तमव्ययम् ।वम्रूर्विशाले नकुले महेशवह्निविष्णुषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श (wrong syllable)
doubtful
देशभेदे पुमानेव पिङ्गलेऽपि च वाच्यवत् ।वक्रः शनौ पुटे क्लीबं कुटिलक्रूरयोस्त्रिषु ॥वारी मतङ्गवन्धन्यां कलस्यामपि च स्त्रियाम् ।वारिर्वाणीभ-वन्धन्योः स्त्रियां क्लीबेऽम्बुवालयौः ॥
अनुष्टुप्
doubtful
बभ्रु as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु नकुलपाण्डवभेदे बभ्रौ नकुलः स्त्री कर्कटीमांस्योः । नेपाली नवमाल्यां मनःशिलायां च रास्नायाम् ॥ ६४ ॥ Koṣakalpataru 6.28.64
- नानार्थार्णवसंक्षेप नकुलनर्मदा नर्मणस्तु त्रिर्दायके नकुलो द्वयोः । बभ्रौ कनिष्ठे तु पुमान् युधिष्ठिरमहीपतेः ॥ १००० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1000