भृगु
bhṛguपुं · masc.In 21 kośas: 31 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
शृङ्गं तु शिखरं कूटं प्रपातस्त्वतटो भृगुः ॥ १०३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्रे भृगुः शनौ पङ्गुः श्रुतकर्मा महाग्रहः ॥ १४ ॥श्रुतश्रवोऽनुजः कालो ब्रह्मण्यश्च यमः स्थिरः ।क्रूरात्मा चाथ राहौ स्यादुपराग उपप्लवः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूटोऽस्त्री शिखरं शृङ्गं प्रपातस्त्वतटो भृगुः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नितम्बः कटको ज्ञेयः सानु प्रस्थं तटं भृगुः ।शृङ्गं च शिखरं कूटं निर्झरः प्रस्रवोऽम्भसाम् ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ककीलस्तु च कुक्कीलो गोत्रो गोत्रघरोपि च ।कूटस्तु शिखरं शृङ्गं प्रपातस्तु तटो भृगुः ॥ १८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सितः प्रथमदेवेज्यो पूर्वदेवगुरुर्भृगुः ।आस्फुजित्रिदशारीज्यो स्मृतो देवारिपूज्य च ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लोकालोकश्चक्रवालश्चित्रकूटादयः परे ।कूटोऽस्त्री शिखरं शृङ्गं प्रपातस्त्वतटो भृगुः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इनो भृगुः षोडशार्चिः शतपर्वेश इत्यपि ।शनैश्चरस्तु लौहित्यः सप्तार्चिः क्रूरदृक्पथः ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।भृगुर्दक्षः प्रचेताश्च वसिष्ठो नारदस्तथा ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्रः सितो दैत्यगुरुर्मघाभूःकाव्यः कविः स्यादुशनाश्च धिष्ण्यः ।स्यात्षोडशार्च्चिर्भृगु-भार्गवौ चतथाऽऽस्फुजिच्छुक्रभवं तु शौक्रि ॥ ४७ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
भृगुः प्रपातोऽप्यतटः स्त्रियां दरदपि स्मृता ।बहिर्निर्गतदेशस्तु प्राग्भारो दन्तको गिरेः ।द्रोणिस्तु शैलयोः संधिः पादाः प्रत्यन्तभूधराः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वात्स्यायनो मल्लिनागः कणादः कश्यपो मतः ।याज्ञवल्क्यो यज्ञरात्रिर्योगीशो ब्रह्मवित्तमः ॥यास्को निरुक्तकारी स्यात्कृशाश्वो नटसूत्रकृत् ।शालिहोत्रोऽश्विनीजन्मा तद्भेदा अङ्गिरा भृगुः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तटे भृगुः प्रपातोऽथ शिखरे शृङ्गकुटके ।नितम्बमेखले भूध्रमध्ये च कटकस्तथा ॥ ३१२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 कु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बभ्रुर्दक्षः शुचिः प्राणः प्रलम्बो भृगुरित्यपि ।वृषाङ्कः शम्बरः शङ्कुः केदारोऽक्षर एव च ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तरणिर्दमुनाः शोणः कीली शुक्रश्च कीलकः ।हरिरप्पित्तमः शुद्धो बभ्रुरुष्णो भृगुर्विधुः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उशनाश्च भृगुश्चैव दैत्यगुरुर्मघाभवः ।शनैश्चरः शनिः सौरिः सप्तार्चिःरेवतीभवः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 गु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भृगोर्नामानि प्रोक्तानि प्रपातश्चाऽतटो भृगुः ॥ १७८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शुक्रः सितो दैत्यगुरुः कविर्भार्गव आस्फुजित् ।उशना शतपर्वेशः काव्यो भृगुसुतो भृगुः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अरण्यकण्टकव्याप्तगिरिपार्श्वोच्चदेशके ।पतनस्थानमित्येवं प्रपातस्त्वतटो भृगुः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चतुर्ष्वेषु च वाग्वाग्मी प्रख्या आख्याः प्रचक्षसा ।सकारान्तास्त्रयोऽमी स्युः, शुक्रे काव्य-कवी भृगुः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृगुरत्रिर्वसिष्ठश्च नव ब्रह्माण इत्यमी ।स्युः संभूतिः स्मृतिः प्रीतिः क्षमा ख्यातिश्च संततिः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृग्वङ्गिरोऽत्रिजमदग्निवसिष्ठवत्स-वत्सारकाश्यपबृहस्पतिकण्वगर्गाः ।और्वाजगृत्समदगौतमवीतिहव्य-वाधूलकुण्डिनपराशरदेवराताः ॥ २०४ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंmasc.
कूटोऽस्त्री शृङ्गशिखरे प्रपातस्तु भृगुः समौ ।तटं त्रिषु नितम्बः स्नुः सानुप्रस्थे तु पुंसि वा ॥ ४११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वरतन्तुर्विप्रबन्धुर्ध्रुवः कुल्मलबर्हिषः ।जरत्कर्णो [जा]मदग्निः प्रस्कण्वः पावको भृगुः ॥ १७६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आदित्याः पितरो विश्वे साध्याश्च वसवोऽपि च ।भृगवोऽङ्गिरसश्चेति स्वर्लोकस्य परिच्छदाः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिवो भृगुः शुचिश्चेति कङ्कटीक इतीर्यते ।सुग्रीवो मन्मथे तु स्यात्सूर्ये राकः प्रकीर्तितः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृगुः श्वेतस्तथा हंसो हृदो दक्षिणपादगः ।समयः सामगः शुक्रः सङ्गतिः सा-र्णकः शशी ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुक्ल-धातू भृगुर्हंसः सामगः सत्यसङ्गतिः ।मत्यानन्दोऽथ दीप्तास्यः समयः षा-र्णकः स्मृतः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दक्षप्रियो भृगुः शुक्रो हंसः समय-सामगौ ।हृदो दक्षिणपादस्थः श्वेता शक्तिर्निशाकरः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दीदिविर्द्वादशकरश्चक्षाः सुरगुरुर्गुरुः ।शुक्रो भः शतपर्वेशो मघाभूर्भृगुरास्फुजित् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदयस्तूदयाद्रिः स्यादस्तस्त्वस्तमयाचलः ।दरी गुहा कन्दरोऽक्ली प्रपातस्तु तटो भृगुः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृगु as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु दरद्स्याच्छ्वभ्रेगतिगोचरेऽपि च गवां माने तथा गोष्पदं वर्षर्त्वोः शरदीरिता गिरिभृगुत्रासेषु नीवृद्भिदि । स्त्री म्लेच्छेऽपि दरन्मताथ च दृषत्पाषाणमात्रे स्त्रियां निष्पेषोपलकेऽथ पुंसि न भसद्वक्त्रे तथामाशये ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.19.39
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रपातप्रपातस्तु प्रपतने तथा सौप्तिकरोधसोः । गिरेर्भृगौ च प्रस्रावः पुनः प्रस्रुतिमूत्रयोः ॥ १४५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.145
- शब्दरत्नावली शुक्रशारीऽनिलाक्षोपकृत्योः शवलेऽपि च वाच्यवत् । शिग्रुः पुंसि शाकमात्रे तथा शोभाञ्जनद्रुमे ॥ शिरा नाड्यां स्त्रियामेव पिप्पलीमूलके पुमान् । शीघ्रं नलद चक्राङ्ग(?) क्लीबं द्रुते गतौ(?) त्रिषु ॥ शुभमम्रे क्लीबलिङ्गमुद्दीप्तशुक्लयोस्त्रिषु । शुक्रो मासि भृगौ वह्नौ ना क्लीबे रोगरेतयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.46
- तन्त्राभिधान ससः कुली शक्तिराख्यातो हंसो दुःखीशसंज्ञकः । भृगुर्देवी च परमा चन्द्रोऽपि परमेश्वरि! ॥ २८ ॥ Tantrābhidhāna 1.28
- तन्त्राभिधान औअनन्ता ज्वालिनी व्योमा चतुर्द्दशी रतिप्रियः । नेत्रमात्माकर्षिणी च ज्वाला मालिनिका भृगुः ॥ ४८ ॥ Tantrābhidhāna 2.15.48
- तन्त्राभिधान ससो हंसः सुयशा विष्णुर्भृग्वीशश्चन्द्रसंज्ञकः । जगद्बीजं शक्तिनामा सोऽहं वेग(श)वती भृगुः ॥ १५९ ॥ Tantrābhidhāna 2.49.159
- त्रिकाण्डशेष प्रपातप्राप्ते ज्ञाते परिगतं प्रपातौ भृगुनिर्झरौ । लोकायते कच्छपे च पञ्चगुप्तः स्मृतो बुधैः ॥ १७१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.171