कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

वत्सल

vatsalaवि · adj.

In 9 kośas: 6 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.178 · p. 22
स्वस्थानस्थः परद्वेषी गोष्ठश्वोऽथापदि स्थितः ॥ ४७७ ॥आपन्नोऽथापद्विपत्तिर्विपत्स्निग्धस्तु वत्सलः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.14
लक्ष्मीवान्लक्ष्मणः श्रीलः श्रीमान्स्निग्धस्तु वत्सलः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.23 · p. 216
लक्ष्मीवांल्लक्ष्मणः श्रीमांल्लक्ष्मणो लक्षणोपि च ।अथ स्निग्धो वत्सलोऽथ दयालुरपि सूरतः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.347 · p. 103
स्नेहवान् स्निग्ध आख्यातो बत्सलश्चापि कथ्यते ।
अनुष्टुप्
genderविadj.doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.17 · p. 160
श्रीमान् श्रीलश्च लक्ष्मीवान् लक्ष्मणः श्रीयुते जने ।स्निग्धस्तु वत्सलो वत्स-स्नेहयुक्तजने भवेत् ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.18 · p. 202
अधीरे कातरत्रस्नुभीरुभीरुकभीलुकाः ।दरिते भीतचकितत्रस्ताः स्निग्धस्तु वत्सलः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1600 · p. 187
अना तु वलयत्यर्थे वलनाथ द्वयोर्मृगे ।हरिणादौ वत्सलस्तु त्रिषु प्रेमवति स्मृतः ॥ १६०० ॥
अनुष्टुप्

वत्सल as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश मुग्धगाधः स्थाने च लिप्सायां व्याधो मृगयुदुष्टयोः । मुग्धः स्यात्सुन्दरे मूढे स्निग्धे वत्सलचिक्कणे ॥ Dharaṇikośa 18.1.3
  • तन्त्राभिधान डयाम्यजानुस्थितो दण्डो दारुको वत्सलो नरः । डामरी व्याघ्रपादश्च शूली स्त्री डा-र्णकः स्मृतः ॥ ३० ॥ Tantrābhidhāna 6.30