कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

भीरुक

bhīrukaवि · adj.

In 16 kośas: 20 synonym verses, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.365 · p. 18
शूरश्चारभटो वीरो विक्रान्तश्चाथ कातरः ।दरिद्रश्चकितो भीतो भीरुभीरुकभीलुकाः ॥ ३६५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र पृथ्वीकायः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 4.1.159 · p. 6
रजते त्रापुषं वङ्गं जीवनं वसु भीरुकम् ।स्वभ्रं सौम्यं च शोध्यं च रूप्रं भीरु जवीयसम् ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.26
अधीरे कातरस्त्रस्ते भीरुभीरुकभीलुकाः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मञ्जुः स्यान्मञ्जुलं विज्ञानिकवैज्ञानिको समौ ।कमनः कामनस्तुल्यौ भीरुभीरुकभीरकाः ॥ २५७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम भूम्यधिकारस्तृतीयस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 3.32 · p. 24
सायंसूता स्वर्णपुष्पा पार्षिका वेशवत्फला ।तत्फले भीरुकं भीरु तद्भेदे नरवञ्चका ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.8 · p. 318
द्विपः पञ्चशिखश्चाथ नादेऽप्यस्य मरुत्प्लवः ।टक्कारोऽपि च चुत्कार स्त्रियां क्ष्वेडाऽथ भीरुकः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.77 · p. 8
पतिघ्नी पाणिरेखा स्यात्पित्तघ्नं पित्तनाशनम् ।हस्तिघ्नो हस्तिघाती स्याज्जनौः स्याज्जनरक्षकः ॥ओजायमान उक्तोऽसावोजस्वीवाचरेद्धि यः ।अधीरः कातरस्त्रस्नुर्भीरुर्भीरुक-भीलुकौ ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.31 · p. 105
विक्रान्तसुभटौ वीरः शूरचारभटौ स्मृतौ ।कातरो भीरुको भीतश्चकितो भीरुभीलुकौ ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.651 · p. 111
उपप्लुते स्याद्व्यसनी चोपावृत इति द्वयम् ।अधीरे कातरस्त्रस्नुर्भीरुको भीलुकोऽपि च ॥ ६५१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति राजवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 3.2.18 · p. 36
शूरो वीरश्चारभटो विक्रान्तः सुभटो बली ।कातरो भीरुको भीरुः कांदिशीको भयद्रुतः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.541 · p. 69
अथ स्याद्भीरुको भीरुः भीतश्च भीलुकस्तथा ।कातरश्चकितस्त्रस्तः त्रस्नुश्च दरितस्तथा ॥ ५४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पृथ्वीकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.1.1803 · p. 295
हंसाह्वयं हिमांशुश्च वङ्गं चन्द्राह्वयं वसु ।कलधौतं तथा तारं भीरुकं कुमुदाह्वयम् ॥ १८०३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.1 · p. 57
अरण्यमटवी दावो दवो गहनकाननम् ।अटविर्झाटगुहिनवनं विपिनभीरुकम् ।अरण्यानी महारण्यं गृहारामास्तु निष्कुटाः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.38 · p. 84
दिवान्धो हरिनेत्रश्च दिवाभीतोऽपि भीरुकः ।व्याघ्राटः स्याद्भरद्वाजो भारद्वाजक इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.32 · p. 160
धृष्टो धृष्णुर्वियातश्च तथा धर्षित इत्यपि ।स्याद्विनीते तु निभृतः प्रश्रितोऽपि निगद्यते ॥स्याद्विलक्षो विलक्ष्यश्च विस्मयान्वित इत्यपि ।अधीरः कातरोऽपि स्यात् द्वयं धैर्यविवर्जिते ॥स्यात् त्रस्नुर्भीरुको भीरुर्भीलुर्भीलुक इत्यपि ।स्यादाशंसुक आशंसुर्भवेदाशंसिता च सः ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.19 · p. 189
विहङ्गिका विहङ्गिमा, विक्रान्ते शूर-सूरकौ ।कातरे भीरुको भीरुर्भीलुकस्वस्नु-त्रस्तकौ ॥ १९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 ङ्गि (wrong syllable); pāda 4, syllable 5 स्नु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.144 · p. 19
तद्द्वयं चाहतं रूप्यं तदन्यत्कुप्यमित्यथ ।कलधौतचन्द्रभीरुकखर्जूरश्वेतरूप्यरजतानि ॥ १४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1576 · p. 190
त्रस्तश्चकितो दरितो भीतो विग्नो विशङ्कितस्त्रस्नुः ।कातरभीरुकभीलुकभीरव एकादशाधीरे ॥ १५७६ ॥
आर्याmetre not read in every line
genderविadj.
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 137 · p. 538
पुण्ड्रेक्षौ पुण्ड्रकः सेव्यः पुण्ड्रकोऽतिरसो मधुः ।श्वेतकाण्डो भीरुकस्तु हरितो मधुरो महान् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.18 · p. 202
अधीरे कातरत्रस्नुभीरुभीरुकभीलुकाः ।दरिते भीतचकितत्रस्ताः स्निग्धस्तु वत्सलः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.

भीरुक as a meaning in nānārtha verses

  • वैजयन्ती भेलबोधिरर्थे सुविज्ञाने कुक्कुटाश्वत्थयोस्तु ना । बालोऽक्ली नीलझिण्ट्यां च भेलौ तूडुपभीरूकौ ॥ ५७ ॥ Vaijayantī 6.5.57