अपावृत

apāvṛtaवि · adj.

In 11 kośas: 10 synonym verses, 3 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.355 · p. 18

सिंहसंहननः स्वङ्गः स्वतन्त्रो निरवग्रहः ।यथाकामी स्वरुचिश्च स्वच्छन्दः स्वैर्यपावृतः ॥ ३५५ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रु (wrong syllable)

सिंहसंहननपुं स्वङ्गपुं स्वतन्त्रपुं निरवग्रहपुं यथाकामिन्पुं स्वरुचिपुं स्वच्छन्दपुं स्वैरिन्पुं अपावृतपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.15

स्वतन्त्रोऽपावृतः स्वैरी स्वच्छन्दो निरवग्रहः ॥ १५ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

स्वतन्त्रवि अपावृतवि स्वैरिन्वि स्वच्छन्दवि निरवग्रहवि

genderविadj.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.24 · p. 216

स्यात् कृपालुः कारुणिकः स्वतन्त्रस्तु निरङ्कुशः ।अपावृतो यथाकामी स्वच्छन्दो निरवग्रहः ॥ २४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)

कृपालुवि कारुणिकवि स्वतन्त्रवि निरङ्कुशवि अपावृतवि यथाकामिन्वि स्वच्छन्दवि निरवग्रहवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.42 · p. 5

निर्वार्यः कार्यकर्ता यः संपतन्सत्त्वसंपदा ।स्वतन्त्रोऽपावृतः स्वैरी स्वच्छन्दो निरवग्रहः ॥ ४२ ॥

अनुष्टुप्

निर्वार्यवि स्वतन्त्रवि अपावृतवि स्वैरिन्वि स्वच्छन्दवि निरवग्रहवि

genderविadj.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.21 · p. 104

स्वैर्यपावृतस्वच्छन्दौ यथाकामी निरर्गलः ।निर[57]वग्रहः स्वतन्त्रोऽपि स्वेच्छा स्वैरिता च सा ॥ २१ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 ग्र (wrong syllable)

स्वैरिन्पुं अपावृतपुं स्वच्छन्दपुं यथाकामिन्पुं निरर्गलपुं निरवग्रहपुं स्वतन्त्रपुं स्वेच्छास्त्री स्वैरितास्त्री

genderपुंmasc.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.643 · p. 109

युवजानिर्यौवनस्थभार्याके युवभार्यकः ।स्वतन्त्रेऽपावृतः स्वैरी स्वरुः स्वैरश्च स्वारकः ॥ ६४३ ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 5 श्च (wrong syllable)

युवजानिवि युवभार्यकवि अपावृतवि स्वैरिन्वि स्वरुवि स्वैरवि स्वारकवि

genderविadj.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.526 · p. 66

अपावृतौ यथाकामी तथापि निरवग्रहः ।स्वेच्छा च स्वैरिता चैव यदृच्छा मन्यते किल ॥ ५२६ ॥

अनुष्टुप्

अपावृतवि यथाकामिन्वि निरवग्रहवि स्वेच्छास्त्री स्वैरितास्त्री यदृच्छास्त्री

genderविadj.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.18 · p. 160

कृपालुः स्यात् कारुणिको दयालुः सूरतोऽपि च ।स्वच्छन्दोऽपावृतः स्वैरी स्वतन्त्रो निरवग्रहः ॥

अनुष्टुप्

कृपालुवि कारुणिकवि दयालुवि सूरतवि स्वच्छन्दवि अपावृतवि स्वैरिन्वि स्वतन्त्रवि निरवग्रहवि

genderविadj.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1630 · p. 196

तूष्णींशीलस्तु तूष्णीको नानारूपः पृथग्विधः ।स्वच्छन्दोऽपावृतः स्वैरी स्वतन्त्रो निरवग्रहः ॥ १६३० ॥

अनुष्टुप्

तूष्णींशीलवि तूष्णीकवि नानारूपवि पृथग्विधवि स्वच्छन्दवि अपावृतवि स्वैरिन्वि स्वतन्त्रवि निरवग्रहवि

genderविadj.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.27 · p. 203

अन्वेष्टा स्यादनुपदी चिद्रूपस्तु सुमानसः ।स्वच्छन्दोऽपावृतः स्वैरी स्वतंत्रो निरवग्रहः ॥ २७ ॥

अनुष्टुप्

अन्वेष्टृवि अनुपदिन्वि चिद्रूपवि सुमानसवि स्वच्छन्दवि अपावृतवि स्वैरिन्वि स्वतन्त्रवि निरवग्रहवि

genderविadj.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तार्धश्लोकः Dharaṇikośa 15.2.71 · p. 78

अपावृतः स्वतन्त्रः स्यात्पिहितश्चाप्यपावृतः ।उपाकृतः समानीते यज्ञार्थं च हते पशौ ।अवदातः सिते पीते परिशुद्धप्रधानयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsस्वतन्त्र पिहित

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ चतुरक्षरतान्ताः । Koṣakalpataru 6.17.48 · p. 225

अङ्गारितं दग्धपलाशकल्यु-द्गत्यो रथापावृतमात्मतन्त्रे ।छन्नेऽभिनीतस्त्रिषु संस्कृते स्या-न्न्यायेऽपि कोपिन्यथ साहसेऽपि ॥ ४८ ॥

इन्द्रवज्रा

meaningsआत्मतन्त्र छन्न

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.153 · p. 223

अथावसितमृद्ध स्याज्ज्ञातेऽवसानगे त्रिषु ।अर्थपतिर्धनाधीशे भवेन्नरपतौ पुमान् ॥अवदातो विशुद्धे स्यात्सिते गौरेऽन्यलिङ्गकम् ।अवगीतन्तु दृष्टे स्यान्निर्वादे गर्हितेऽपि च ॥अन्तर्गतं विस्मृते स्यान्मध्यप्राप्तेऽभिधेयवत् ।अङ्गारितं स्यात्पलाशकलिकोद्गमदग्धयोः ॥अपावृतं स्वतन्त्रे स्यात् पिहितेऽप्यभिधेयवत् ।अत्याहितं गुरुभये जीवानपेक्षिकर्मसु ॥अभिनीतः संस्कृते स्यादमर्षिन्याय्ययोस्त्रिषु ।अभिजातः पण्डिते स्यात् त्रिषु न्याय्यकुलीनयोः ॥

metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 प (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)

meaningsस्वतन्त्र पिहित