अर्धरात्र
ardharātraपुं · masc.In 10 kośas: 7 synonym verses, 4 as a meaning of another word.
यामः प्रहरो निशीथस्त्वर्धरात्रो महानिशा ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ह (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
सङ्ख्यापूर्वो यदि रात्रिशब्दस्तदा नपुंसके बोद्धव्यः । यथा इदमेकरात्रं द्विरात्रं त्रिरात्रमित्येवमादयः । सह समासेन वर्त्तत इति ससमासः ससमासस्य तु रात्रिशब्दस्य पुंसि योगं विजानीयात् । यथा पूर्वरात्रः अर्द्धरात्रः वर्षारात्रः ।पुरमधुजगन्ति विद्यान्नपुंसके वा स्त्रियां भवेदर्च्चिः ।त्वतलौ नपुंसकस्त्रीविधावहः पुंसि सङ्ख्यादिः ॥ ४३ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.doubtful
प्रदोषः शर्वरीचक्रमर्धरात्रो महानिशा ।निशीथोऽप्यथ यामः स्यत्प्रहरोऽपि निशम्यते ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दिनात्ययः प्रदोषश्च यामस्तु प्रहरस्तथा ।निशीथस्त्वर्धरात्रश्च निःसंपातो महानिशा ॥ १३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निशीथः स्यादर्धरात्रो मध्यरात्रो महानिशा ।समौ यामप्रहरकौ प्रतिपत्पक्षती समे ॥ २४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निःसम्पातोऽर्धरात्रः स्यात्सर्वावसर इत्यपि ।उच्चन्द्रापररात्रौ द्वौ दशौऽमाऽमावसी च सा ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्धरात्र as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश निशीथउपस्थः शिश्न उत्सङ्गे योनौ पायौ च कीर्तितः । निशीथः स्यादर्धरात्रौ रात्रिमात्रे च कथ्यते ॥ Dharaṇikośa 16.2.8
- धरणिकोश निशादशावस्था [100] दशा वर्तिर्वाससोऽवयवो दशा । निशा रात्रौ हरिद्रायां महापूर्वार्धरात्रके ॥ Dharaṇikośa 29.2.2
- कोषकल्पतरु निशीथतथार्धरात्रेऽपि च ना निशीथो नि थः( ? )सामनि हिंसने च । शान्तावमात्ये शमथोऽथ दण्डे दमेऽपि ना स्याद्दमथोऽथ डिम्भे ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.18.3
- नानार्थार्णवसंक्षेप निशीथनिग्रहो भर्त्सने सीन्नि रभसो बन्धनेऽपि च । निशीथस्त्वर्धरात्रे स्यात् प्रदोषे कश्चिदब्रवीत् ॥ १२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.120