अमा
amāस्त्री · fem.In 14 kośas: 16 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
अमामावस्यमावस्या दर्शसूर्येन्दुसंगमः ॥ १५० ॥अमावास्यामावासी च सा नष्टेन्दुः कुहुः कुहूः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
साकं सत्त्रा समं सार्धममा सह कृतं त्वलम् ॥ १५२७ ॥भवत्वस्तु च किं तुल्याः प्रेत्यामुत्र भवान्तरे ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 कां (wrong syllable)
genderअindecl.
पूर्णीमानुमतिस्तद्वद्यदा चतुर्दशीयुता ।अमा चतुर्दशीयुक्ता सिनीवाली बुधैः स्मृता ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अमावास्यामाऽमावस्याऽमामासी चाप्यमावसी ।सूर्येन्दुसंगमो दर्शस्तत्र नष्टेन्दुमण्डला ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 माऽ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कवा भम्भा समा रम्भा सभा हंभा ततोऽप्युमा ।अमामा प्रतिमा यामा रमा वामेत्यया समा ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अमा महाकला बिम्बस्त्वस्त्री स्यान्मण्डलं त्रिषु ।नेमो ना खण्ड-शकल-खण्डलानि न योषिति ॥अर्द्धस्त्रिषु समेंऽशेऽर्द्धं भित्तं शल्कं दलं समम् ।स्त्री फालिरर्द्धा तज्जादावथार्द्धपरिमाणके ॥अर्द्धिकः स्त्री त्वार्द्धिकास्या भवेच्चान्द्रार्द्धिकाह्नि च ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संधिः पर्व च पक्षत्या पञ्चदश्योः समागमः ।अमावसी त्वमावासी स्यादमाऽमामसी तथा ॥ ६५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अमा सह समं साकं सार्द्धं सत्रा सजूः समाः ।सर्वदा सततं नित्यं शश्वदात्यन्तिकं सदा ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderअindecl.
अमावस्यामावसी च अमावास्याप्यमा मता ।दृष्टेन्दुः सा सिनीवाली नष्टेन्दुश्च कुहुः कुहूः ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अमावास्या त्वमावासी सूर्येन्दुसङ्गमस्तथा ।अमावस्या च दर्शोऽमाऽमावासी कथिता बुधैः ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्दु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वर्जने त्वन्तरेणर्ते नाना विना हिरुक् पृथक् ।सहार्थे स्यात् सह सत्रा साकं सार्द्धमऽमां समम् ॥ २७८५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 वि (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 ह (wrong syllable)
genderअindecl.
अमावासी च दर्शः स्यादमासूर्येन्दुसङ्गमः ।यत्र चन्द्रकला दृष्ट्वा सिनीबालीति सा स्मृता ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चन्द्र-चन्द्रौ चन्द्रमसाऽमा विकुस्र-विकस्रकौ ।विकस्रः सोम-सोमानौ यज्ञपेयरसेऽपि च ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पूर्णिमायां पौर्णमासी, दर्शेऽमावास्यमावसी ।अमावस्याऽमाऽमावास्या, नष्टेन्दौ तु कुहुः कुहूः ॥ ४१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 माऽ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
आशङ्केऽथाऽभ्युपगमे ओं अमाऽऽमां द्वे अन्तिमे ।अवधारणेऽप्युमपाने इव एव च वा इव ॥ १०८ ॥
metre not recognised
genderअindecl.
निःसम्पातोऽर्धरात्रः स्यात्सर्वावसर इत्यपि ।उच्चन्द्रापररात्रौ द्वौ दशौऽमाऽमावसी च सा ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मा विकल्पे वारणे स्यात्स्मातीते पादपूरणे ॥मा स्म स्यान्मङ्गले तथ्ये वारणेऽन्यकृतावपि ।अमासहार्थे रश्म्यर्थे निकरार्थे रसार्थके ॥अज्ञाते विस्मये स्मृत्यामुद्यमार्थे निगद्यते ।उं प्रश्ने चाभ्युपगमे क्रोधे च कोपगर्जिते ॥ऊं पृच्छायामपक्रोशे रोषोक्तौ दम्भभाषिते ।उमङ्गीकारकल्याणप्रणवोपक्रताह्वये ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
अमा as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली हिरुक्धिक् भर्त्सने च निन्दायां मनाक् स्यादल्पमन्दयोः । हिरुक् विनार्थे मध्यार्थेऽप्यमार्थे च दृश्यते ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.15