मधु
madhuपुं · masc.In 25 kośas: 78 synonym verses, 16 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
चैत्रो मधुश्चैत्रिकश्च वैशाखे राधमाधवौ ॥ १५३ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
मधुधेनुकचाणूरपूतनायमलार्जुनाः ॥ २१९ ॥कालनेमिहयग्रीवशकटारिष्टकैटभाः ।कंसः केशिमुरौ साल्वमैन्दद्विविदराहवः ॥ २२० ॥हिरण्यकशिपुर्वाणः कालियो नरको बलिः ।शिशुपालश्चास्य वध्या वैनतेयस्तु वाहनम् ॥ २२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मदनो जराभीररुनङ्गमन्मथौ कमनः कलाकेलिरनन्यजोऽङ्गजः ।मधुदीपमारौ मधुसारथिः स्मरो विषमायुधो दर्पककामहृच्छयाः ॥ २२७ ॥प्रद्युम्नः श्रीनन्दनश्च कंदर्पः पुष्पकेतनः ।पुष्पाण्यस्येषुचापास्त्राण्यरी शंवरशूर्पको ॥ २२८ ॥केतनं मीनमकरौ बाणाः पञ्च रतिः प्रिया ।मनःशृङ्गारसंकल्पात्मानो योनिः सुहृन्मधुः ॥ २२९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
अश्वग्रीवस्तारकश्च मेरको मधुरेव च ।निशुम्भवलिप्रह्लादलङ्केशमगधेश्वराः ॥ ६९९ ॥जिनैः सह त्रिषष्टिः स्युः शलाकापुरुषा अमी ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 लि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मद्यं मदिष्ठा मदिरा परिस्रुता कश्यं परिस्रुन्मधु कापिशायनम् ।गन्धोत्तमा कल्यमिरा परिप्लुता कादम्बरी स्वादुरसा हलिप्रिया ॥ ९०२ ॥शुण्डा हाला हारहूरं प्रसन्ना वारुणी सुरा ।माध्वीकं मदना देवसृष्टा कापिशमब्धिजा ॥ ९०३ ॥
इन्द्रवंशा
मद्यक्लीमदिष्ठास्त्रीमदिरास्त्रीपरिस्रुतास्त्रीकश्यक्लीपरिस्रुत्स्त्रीमधुक्लीकापिशायनक्लीगन्धोत्तमास्त्रीकल्यक्लीइरास्त्रीपरिप्लुतास्त्रीकादम्बरीस्त्रीस्वादुरसास्त्रीहलिप्रियास्त्रीशुण्डास्त्रीहालास्त्रीहारहूरक्लीप्रसन्नास्त्रीवारुणीस्त्रीसुरास्त्रीमाध्वीकक्लीमदनास्त्रीदेवसृष्टास्त्रीकापिशक्लीअब्धिजास्त्री
genderक्लीneut.
कुड्मले मुकुलं गुञ्छे गुच्छस्तबकगुत्सकाः ।गुलुञ्छोऽथ रजः पौष्पं परागोऽथ रसो मधु ॥ ११२६ ॥मकरन्दो मरन्दश्च वृन्तं प्रसवबन्धनम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
माक्षिकादि मधु क्षौद्रं मधूच्छिष्टं तु सिक्थकम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पौषे तैषसहस्यौ द्वौ तपा माघेऽथ फाल्गुने ।स्यात्तपस्यः फाल्गुनिकः स्याच्चैत्रे चैत्रिको मधुः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 फा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मधु क्षौद्रं माक्षिकादि मधूच्छिष्टं तु सिक्थकम् ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderपुंस्त्रीm. f.
चैत्रादिमासा मधुमाधवौ द्वौ,ततः परं शुक्रशुची क्रमेण ।नभोनभस्यौ कथिताविषोर्जौ,सहःसहस्यौ च तपस्तपस्यौ ॥ ११४ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
पौष्पं रजः परागः स्यान्मकरन्दो मधुः स्मृतः ।स्तवको गुच्छको गुच्छो गुलुञ्छः परिकीर्तितः ॥ १८८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्यं कश्यं तथा मद्यं मैरेयं कापिशायनम् ।माध्वीकमासवः प्रोक्तः परिस्रुद्वारुणी मधु ॥ ३३० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हिङ्गुलं हंसपादं च कुरुविन्दं निगद्यते ।सारघं माक्षिकं क्षौद्रं मधु पुष्परसस्तथा ॥ ६२१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चैत्रादि नाम मासानां बुधैः संज्ञा प्रकीर्तिता ।मधुश्च माधवः श्रुक्रशुचिर्नभो नभस्यवै ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
सुखोदयः सर्वमुखो गुणीकृतशिलीमुखः ।तस्य चापेऽथ तूणीरे मधुर्माधव इत्यपि ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इत्यादीन्युपरत्नानि प्रवदन्ति मनीषिणः ।मधूली स्त्री मधु क्लीबे पवित्रं पितृदैवतम् ॥ ६१२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हालाहलोऽस्त्रियां चापि माधवी माधवोपि च ।मदो मध्वासवस्तुल्यौ मधु माध्वीक इत्ययम् ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कपिनाशनमाध्वीके स्यादिरा गन्धमादनी ।आसवोलिः पुमान् क्लीबे कल्पमासुतिकृन्मधु ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मकरन्दः पुष्परसो मरन्दो मधु न द्वयोः ।परागः पुष्पपर्यायरजःपर्याय इत्यपि ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पु (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
मधुवृक्षस्तु मधुलो मधुष्ठीलो मधुस्रवः ।मधूको मधुकोऽपि स्यान्मधु क्लीबे मधुः पुमान् ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
घनपर्यायतः पुष्पं नीरमर्णश्च वारुणम् ।निम्नगं दहनारिः स्यात्सरिलं कर्वुरं मधु ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
फाल्गुनाडः फाल्गुनिकः फल्गुनः फाल्गुनोऽपि च ।स्याच्चैत्रावरजो मोहनिकोऽथ स्यान्मधुः पुमान् ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 फा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पिरजङ्गलसस्वातिपिटकामांसजन्तुषु ।मधुपिण्डौ सुरातन्वौ नामसेवालमध्ययोः ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
[31b]फाल्गुनाडश्च(श्चि)त्रिकस्तु चैत्रः पुष्पाकरो मधुः ।राधमाधववैशाखा ज्येष्ठामूलीयकः पुनः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वार्जीवनं जीवनीयं दगर्णे(?) सर्वतोमुखम् ।गवं(?)सरः कर्बुरं च पवित्रं पूतमङ्कुरः ।कम्बलं तामरं कृत्स्नं क्षणदं स्यन्दनं मधु ।क्षरं कंत्वलिगं * * न स्त्री कोडं(?)रसं विषम् ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
मकरन्दो मरन्दश्च तद्रसो मधुरस्त्रियाम् ।आरण्याः स्युः सुमनसो या अरण्येसमुद्भवाः ॥फलं परीरं किंपाकं शस्यं सस्यमथ त्रिषु ।व्युष्टं पर्युषितं शुष्कं त्ववानं वानमित्यपि ॥गौणं धारु(?)स्तु पुंस्त्वे स्यादथापक्वं शलाटु तत् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
लोध्रपुष्पो माधवश्च मधुपुष्पो मृगप्रियः ।मध्वङ्गस्तीक्ष्णसारश्च भोग्यो मधुकलो मधुः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधुरा सा माधवी सा पक्वा यस्य तु चार्करा ।स्याद्यासशर्करा पुष्पासवस्तु मधु न स्त्रियाम् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
सुराजीवोऽपि मद्यं तु कश्यं स्यात्कापिशायनम् ।मधु कल्यं न ना हाला वारुणी च हलिप्रिया ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्राद्धो[232b]त्सेध-कबन्ध-सौध-मधु चान्धं चायुधं चौषधंमौनं मानविमानयानपुलिनापीनोदपानासनम् ।उद्यानं नलिनं खलीनखलिनस्थानाभिधानौदन-ब्रह्मप्रेमसमानजानुनिधनप्रस्फोटनं पक्ष्म च ॥ ५० ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
श्राद्धपुंक्लीउत्सेधपुंक्लीकबन्धपुंक्लीसौधपुंक्लीमधुपुंक्लीअन्धपुंक्लीआयुधपुंक्लीऔषधपुंक्लीमौनपुंक्लीमानपुंक्लीविमानपुंक्लीयानपुंक्लीपुलिनपुंक्लीआपीनपुंक्लीउदपानपुंक्लीआसनपुंक्लीउद्यानपुंक्लीनलिनपुंक्लीखलीनपुंक्लीखलिनपुंक्लीस्थानपुंक्लीअभिधानपुंक्लीओदनपुंक्लीब्रह्मन्पुंक्लीप्रेमन्पुंक्लीसमानपुंक्लीजानुपुंक्लीनिधनपुंक्लीप्रस्फोटनपुंक्लीपक्ष्मन्पुंक्ली
genderपुंक्लीm. n.
सङ्ख्यापूर्वो यदि रात्रिशब्दस्तदा नपुंसके बोद्धव्यः । यथा इदमेकरात्रं द्विरात्रं त्रिरात्रमित्येवमादयः । सह समासेन वर्त्तत इति ससमासः ससमासस्य तु रात्रिशब्दस्य पुंसि योगं विजानीयात् । यथा पूर्वरात्रः अर्द्धरात्रः वर्षारात्रः ।पुरमधुजगन्ति विद्यान्नपुंसके वा स्त्रियां भवेदर्च्चिः ।त्वतलौ नपुंसकस्त्रीविधावहः पुंसि सङ्ख्यादिः ॥ ४३ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
पुरादीनि नपुंसके विजानीयात् । इदं पुरं नगरम् । मधु क्षौद्रम् । जगद्विश्वम् । अर्च्चिःशब्दः स्त्रियां भवति वा । इयमर्चिः । इदमर्चिर्दीप्तिः । त्वतलौप्रत्ययौ यथासङ्ख्यं नपुंसकस्त्रीविधौ द्रष्टव्यौ । ब्राह्मणस्य भावो ब्राह्मणत्वं ब्राह्मणता । एवमिदं शूद्रत्वं इयं शूद्रता । अहःशब्दः यदा सङ्ख्यादिः तदा पुंल्लिङ्गो भवति । अयमेकाहः द्व्यहः त्र्यहः । सङ्ख्यादेरिति किम् । पुन्याहम्? । प्रत्यहम् ।रुत्वन्ताः पुंसि कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तूभिस्त्यक्ताः ।स्युः सग्रन्थिप्रस्था इसुसू ष्य[घ्य]ञन्तानां नपुंसकता ॥ ४४ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
पीतपूतिमहादेवभद्रेन्द्रात् काष्ठदारुणी ।मधूके मधुशाकः स्यान्माधवो मधुको मधुः ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फणितं क्षुद्रखण्डं च चत्कुलीखण्डमस्त्रियाम् ।मधूकं तु मधुरस्त्री मधुकं तत्पुरातनम् ॥ २२३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 धु (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
गव्यं श्रेष्ठं मधु क्षीरं योग्यं सोमरसोद्भवम् ।तदेव मधु यत्सद्योद्धृतं गोदोहजं घृतम् ॥ २२८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
परागं मधु किञ्जल्कं मकरन्दं च कौसुमम् ।उपचाराद्रजःपांशुरेणुधूलीश्च योजयेत् ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तपा माघस्त्वथ फाल्गुनिकः फाल्गुन इत्यपि ।तपस्योऽथ मधुश्चैत्रचैत्रिकौऽप्यथ माधवः ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मरन्दमकरन्दौ तु मधु प्रसवबन्धने ।वृन्तं च विकचं फुल्लं स्मितं व्याकोशमित्यपि ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मद्यं कादम्बरी कश्यं मदिरा कापिशायनम् ।मदिष्ठा मधुकल्ये तु शुण्डा गन्धोत्तमापि च ॥ ४३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जीवे सत्त्वो मधुर्मद्ये फलेऽप्यामलकस्तथा ।एकाद्रात्रः समाहारे तनौ पिण्डोऽपि कथ्यते ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
फाल्गुने फल्गुनं प्रोक्तं तपस्यः फाल्गुनीककः ।चैत्रमासे मधुर्दिव्यश्चैत्रिको विशदोऽपि च ॥ १३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधुर्मरन्दः पुष्परजः परागो मकरन्दकः ।अश्वत्थः कुञ्जरसुधा पिप्पलश्चलपत्रकः ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मदिरा वारुणी मद्यं सुरा कादम्बरी मधु ।शुण्डा दालासवः सीधुर्माध्वीकं कापिशायनम् ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चैत्रस्तु चैत्रिकश्चैव मधुश्च फाल्गुनानुजः ।कामसखस्तथा मोहनिकराधस्तु माधवः ॥ १४८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मधुर्मन्दो मुरः केशी हिरण्यकशिपुः बलिः ।अरिष्टः शिशुपालश्च द्विविदो यमलार्जुनौ ॥ २९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ विष्णुद्विषः प्रोक्ताः तन्नामानि नवाऽत्र हि ।अश्वग्रीवश्च तारकस्तथा वै मेरको मधुः ॥ ११३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
इरा मधु च मन्यन्ते मद्यनामानि वै पुनः ।मध्वासवो माधवको मधुमिश्रसुरा भवेत् ॥ १५२० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मकरन्दो मरन्दश्च मधु पुष्परसः पुनः ॥ १९८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
जीवन्ती जीवनीया च जीवा च जीवनी पुनः ।मधुर्मधुस्रवा श्रवा चेति नामानि सन्ति वै ॥ २१४० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable); pāda 3, syllable 7 श्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
माक्षिकं भ्रामरं दालं क्षौद्रमौद्दालकं मधु ॥ २१९१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
फाल्गुने स्यात् फाल्गुनिकस्तपस्यः फल्गुनोऽपि च ।चैत्रे मधुश्चैत्रिकः स्यात् चैत्रकश्चित्रकोऽपि च ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 फा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वसन्तः सुरभिः पुष्पसमयो मधुरित्यपि ।ग्रीष्मे शुचिनिदाघोष्णतपोष्णोपगमा अपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधूको मधुकोऽपि स्यात् मधुपुष्पो मधुद्रुमः ।वानप्रस्थो मधुष्ठीलो गुडपुष्पो मधुस्तथा ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधुकायष्टि मधुकायष्टी च मधुयष्टिका ।मधुर्मधुकयष्टिः स्यात् क्लीतकं मधुकञ्च तत् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मधुर्जीवेति जीवन्तीलतायां कनकच्छरौ ।चिरतिक्तश्चिरातिक्तस्तिक्तकोऽनार्यतिक्तकः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अस्त्री काशः पोटगलो दर्भश्चामरपुष्पकम् ।ईषिका चेक्षुगन्धा च काशको वनहासकः ॥वारणीकास्तु वनजा पुंसि भूभ्रि तु वल्वजाः ।इक्षुर्मधुर्मधुतृणं गुडदारुगुडतृणम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 ड (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अथ क्लीबे मधु क्षौद्रं माक्षिकं भ्रामरादिकम् ।मधूच्छिष्टं सिक्थन्तु शिक्थकं शिक्थमित्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ष्टं (syllables merged)
genderक्लीneut.
मध्वासवो माधवको माध्वीकं चषकं मधु ।सैरेयं सीधुकं सीधुः शीधुश्च मद आसवः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मध्वष्ठीलो मधुष्ठीलो मधुश्चापि, पलङ्कषे ।गुग्गुलो गुग्गुलुः कुम्भं कुम्भोलूश्च कुभोलुवत् ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शिलामुखः, मक्षिकायां भिम्भरा भिम्भराल्यपि ।मधुरस्त्री मधूलं च, माक्षिके वरुटी पुनः ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मासश्चैत्रो यथैवं स्युर्वैशाखप्रमुखाः परे ।चैत्रे मधुश्चैत्रिकोऽथ वैशाखे राधमाधवौ ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात्तपस्यः फाल्गुनिकः सान्ता ये तेऽत्र न स्त्रियाम् ।वसन्ते तु मधुः पुष्पसमयः सुरभिस्त्रयः ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 फा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मणीचकं प्रसूनं च सूनं सुमनसः स्त्रियः ।प्रसवो मकरन्दस्तु मरन्दः पुष्पजं मधु ॥ ४५१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
खर्जूरः केतकी पूगो हिन्तालो नालिकेरकः ।तृणवृक्षाः प्रियालः स्यादिक्षुः खड्गदलो मधुः ॥ ६६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आरनालकसौवीरगोलकुल्माषकुण्डकम् ।मधुसंधानधान्याम्लधान्याकसदनोकम् ॥ १४३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
श्वेता श्वेतनिका तुल्ये शशोर्णं शशलोमनि ।क्लीबे सिक्थं मधूच्छिष्टं क्षौद्रं तु मधु माक्षिकम् ॥ १४७८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कपिशं मोहनं कल्यमस्त्रियां मधुशीधुनी ।अनुतर्षस्त्रिसरको मेदको जगलासवौ ॥ १५५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कमण्डलुः कालकूटो मधुः सानुर्हलाहलः ।इत्यादि सर्वं तद्रूपं तत्र तत्र प्रदर्शितम् ॥ २३३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पुण्ड्रेक्षौ पुण्ड्रकः सेव्यः पुण्ड्रकोऽतिरसो मधुः ।श्वेतकाण्डो भीरुकस्तु हरितो मधुरो महान् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मद्यं त्वरिष्टं मैरेयं कत्तोयं कापिशायनम् ।माध्वी च मधु माध्वीकं कपिशीका च मालिका ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तपस्ये फल्गुनालश्च चैत्रे मौहनिको मधुः ।चैत्रिको मन्मथसखो वैशाखो राध उच्छुनः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेमन्तः प्रसवो लोध्रः शैखस्तु शिशिरोऽस्त्रियाम् ।मधुर्वसन्तः सुरभिर्वलांगः पुष्पसारणः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वासन्ते स्यात् कुरवकस्तिलकः कुवको मधुः ।शुक्लपुष्पः कुरवको मदनो धूर्तनागरौ ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुदर्शनायां चक्रांका दध्याली वृषपर्ण्यपि ।जीवन्त्यां जीवनी जीवा जीवनीया मधुश्च सा ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
फाणितं क्षुद्रकं खण्डं न स्त्र्यथो शर्करा सिता ।मधूलं तु मधुर्न स्त्री मधुकं तत्पुरातनम् ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पयो दुग्धं च पीथं च स्तन्यं पुंसवनं सरम् ।गव्यं ज्येष्ठं मधु क्षीरं योग्यं सोमरसोद्भवम् ॥ १४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तिक्तकषायौ सस्वादुकटू मधुमधूलिकौ ।स्वादुतिक्तकषाये तु मधूलोऽमी दश त्रिकाः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 क्त (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मधुस्तु ना चैत्रमासे वसन्ते दानवान्तरे ।पूर्वक्षत्त्रियभेदे च विप्रभेदे च कुत्रचित् ॥ ९५६ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्त्याह कटुकस्वादुतिक्तत्रयात्मके ।एतद्रसद्वयवति पुनस्त्रिः क्ली तु वारिणि ॥ ९५८ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
क्षीरे पुष्परसे मद्ये मन्त्रभेदेषु केषुचित् ।शाकवल्लयां तु जीवन्तीसंज्ञायां स्त्री नृनप् पुनः ॥ ९५९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
doubtful
आतपत्रे पुण्डरीकं कं शीर्षेऽथ द्रवे मधु ।सद्माङ्गयोः पुरं क्लीबे घटार्थे खपुरं पुनः ॥ ७६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsद्रव
मधु पुष्परसक्षौद्रमद्यक्षीराविकासु च ।जीवन्त्यां तु स्त्रियां राधा श्रीफले च विषोदरे ॥ २३५ ॥
अनुष्टुप्
नद्धो बद्धे समुद्धृते वधो बन्धकरन्धयोः ।बन्धुर्ना बान्धवे मित्रे बन्धूके भ्रातरीत्यपि ॥बाधा निषेधे दुःखे च बुधः सोमजसूरिणोः ।बुद्धो जिने पण्डिते ना बुधितेऽपि च वाच्यवत् ॥बोधः समाधिभेदे ना तथा पिप्पलभूरुहे ।मधु क्लीबं पुष्परसे मर्त्ये क्षौद्रे रसान्तरे ॥पुंसि मधुद्रुमे चैव वसन्ते द्रैत्यभिद्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 द्धृ (wrong syllable)
स्त्रियां माध्वीके वृद्धौ च जीवन्त्यामपि योषिति ।सिद्धं क्लीबन्तु निद्रायामालस्ये चित्तविभ्रमे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 के (wrong syllable)
doubtful
मधु as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश भ्रामरभ्रामरं मधुनि गाव्णि मन्दिरं नगरे गृहे । तिमिरं ध्वान्ताक्षिरुजोरुद्धार उद्धृतावृणे ॥ Dharaṇikośa 26.1.20
- कोषकल्पतरु शुचिमधौ( ? )शुद्धे परवत् स्त्री तु रुचिः स्यादभिष्वङ्गे । शोभामयूखवाञ्छा- स्ववकाशे तु द्वयोर्वीचिः । स्वल्पतरङ्गे च सुखे- ऽथाभिनये सीवनद्रव्ये । नारीन्द्रिये च सूची शचीन्द्रपत्नी शतावर्याम् । काञ्ची देशविशेषे गुञ्जायां मेखलायां च । षड्ग्रन्थासारिकयो- र्वचा स्त्रियां स्याच्छुके पुंसि ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 6.5.7
- कोषकल्पतरु क्षौद्रस्यात्कण्टकार्यामपि मक्षिकायां क्षौद्रं जले स्यान्मधुनि द्वयोनम् । अज्रोऽन्यवद्गन्तरि नायकेऽथ वध्रो द्वयोश्चार्मणरज्जुवाची ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.27.48
- नानार्थार्णवसंक्षेप भ्रामरभ्रातृव्यो भ्रातृपुत्रे ना पुनः शत्रौ नपि त्वदः । भ्रामरं भ्रमरैर्ज्ञेयं कृते मधुनि सा पुनः ॥ १२९७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1297
- नानार्थार्णवसंक्षेप माधुकसर्वैश्च वचनैर्योगी मर्त्यजात्यन्तरे तथा । पुरातने तु मधुनि माधुकं क्ली त्रिषु त्वदः ॥ १४१८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1418
- नानार्थार्णवसंक्षेप माक्षिकद्वे मालावति तु त्रि स्यान्माक्षिकं तु नपुंसकम् । सारघे मधुनि स्याच्च शैलधात्वन्तरे तथा ॥ १४२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1421
- शब्दरत्नावली भ्रामरभ्रामरः कामुके भृङ्गे भ्रामरं मधुशिलयोः । मत्सरः कृपणे क्रोधे मात्सर्येऽसह्यसम्पदि ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.92
- शब्दरत्नावली कीलालकिहालस्ताम्रकलसे तथा लोहमलेऽस्त्रियाम् । कीलालं रुधिरे तोये पीयूषे च मधुन्यपि ॥ कुशलं शिक्षिते क्षेमे पर्याप्तौ सुकृते त्रिषु । कुवलं तूत्पले मुक्ताफले च बदरीफले ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.53
- शब्दरत्नावली माधवअथोत्तरपदस्थोऽपि श्रेष्ठवाची भवेदयम् । फेरवो जम्बुके धूर्ते हिंस्रे च क्षणदाचरे ॥ माधवो यादवे विष्णौ मधुवैशाखयोरपि । माधवी स्यान्मधुरिकावासन्तीशर्करासु च ॥ राजीवं कमले क्लीबं स्यात्पुंसि मृगनीलयोः । राघवो रघुनाथे स्याबृहन्मत्स्यविशेषके ॥ रौरवाश्चञ्चले धूर्ते घोरे च नरकान्तरे । वडवा कुम्भदास्यश्वाब्राह्मणकामिनीषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.33
- त्रिकाण्डशेष कामलकाको विषञ्च काकोलौ सास्नायामपि कम्बलः । धूनकेऽपि कलकलः कामलः कामुके मधौ ॥ ३८५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.385