प्रदोष

pradoṣaपुं · masc.

In 12 kośas: 10 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.144 · p. 10

गर्भकं रजनीद्वन्द्वं प्रदोषो रजनीमुखम् ॥ १४४ ॥

अनुष्टुप्

गर्भकक्ली प्रदोषपुं रजनीमुखक्ली

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह कालवर्गः Amarakośa 1.4.7

गणरात्रं निशा बह्व्यः प्रदोषो रजनीमुखम् ।

अनुष्टुप्

गणरात्रक्ली प्रदोषपुं रजनीमुखक्ली

genderपुंmasc.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.109 · p. 14

सायं दिवावसानं स्यात्प्रदोषो रजनीमुखम् ।निशीथो मध्यमा रात्रिः प्रोक्ता सा च महानिशा ॥ १०९ ॥

अनुष्टुप्

सायक्ली प्रदोषपुं रजनीमुखक्ली निशीथपुं महानिशास्त्री

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव कालप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.4.18 · p. 407

सायोऽपि स्यात्स्त्रियां सन्ध्या पितृपर्यायसूर्रुमा ।निण्मुखं च प्रदोषः स्यात्सन्धा सन्धिश्च पुंस्ययम् ॥ १८ ॥

अनुष्टुप्

सायपुं सन्ध्यास्त्री प्रदोषपुं सन्धास्त्री सन्धिपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ कालवर्गः Koṣakalpataru 1.4.45 · p. 44

रात्रकं पञ्चरात्रं स्यात्त्रिरात्रं रजनीत्रयम् ।हिडिः स्त्रियां रजन्यां यत्क्रियते रक्षणं शिशोः ॥प्रदोषो रजनीवक्त्रं निशीथस्त्वर्धरात्रकः ।स्यात्सर्वावसरः पुंसि स्त्रियामत्र महानिशा ॥ ४५ ॥

अनुष्टुप्

रात्रकक्ली पञ्चरात्रक्ली त्रिरात्रक्ली हिडिस्त्री प्रदोषपुं रजनीवक्त्रक्ली निशीथपुं अर्धरात्रकपुं सर्वावसरपुं महानिशास्त्री

genderपुंmasc.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.133 · p. 21

प्रदोषः शर्वरीचक्रमर्धरात्रो महानिशा ।निशीथोऽप्यथ यामः स्यत्प्रहरोऽपि निशम्यते ॥ १३३ ॥

अनुष्टुप्

प्रदोषपुं शर्वरीचक्रक्ली अर्धरात्रपुं महानिशास्त्री निशीथपुं यामपुं प्रहरपुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.135 · p. 20

दिनात्ययः प्रदोषश्च यामस्तु प्रहरस्तथा ।निशीथस्त्वर्धरात्रश्च निःसंपातो महानिशा ॥ १३५ ॥

अनुष्टुप्

दिनात्ययपुं प्रदोषपुं यामपुं प्रहरपुं निशीथपुं अर्धरात्रपुं निःसंपातपुं महानिशास्त्री

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.255 · p. 18

गणरात्रं निशाबृन्दे प्रदोषो रजनीमुखे ।अर्धरात्रौ निसम्पातो निशीथोऽवसरालयः ॥

अनुष्टुप्

गणरात्रक्ली प्रदोषपुं निसम्पातपुं निशीथपुं अवसरालयपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण कालाध्यायः Śabdaratnākara 1.8.236 · p. 32

प्रदोषः स्याद्रात्रिमुखमथ संध्या पितृप्रसूः ।रात्रिस्तु वासतेयी रजनितमीशर्वरीतमस्विन्यः ॥ २३६ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

प्रदोषपुं रात्रिमुखक्ली संध्यास्त्री पितृप्रसूस्त्री रात्रिस्त्री वासतेयीस्त्री रजनीस्त्री तमीस्त्री शर्वरीस्त्री तमस्विनीस्त्री

genderपुंmasc.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ज्योतिरध्यायः Vaijayantī 2.1.65 · p. 22

मध्यन्दिनन्तु मध्याह्न उच्छूरस्तु विकालकः ।सायाह्नोऽप्यपराह्णोऽस्त्री प्रदोषो मैथिलः समौ ॥ ६५ ॥

अनुष्टुप्

मध्यन्दिनक्ली मध्याह्नपुं उच्छूरपुं विकालकपुं सायाह्नपुं अपराह्णपुंक्ली प्रदोषपुं मैथिलपुं

genderपुंmasc.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास षपादः Dharaṇikośa 30.1.3 · p. 217

अभीषुः प्रग्रहे भासि प्रदोषः कालदोषयोः ।प्रत्युषौ प्रभातवसू शैलूषौ बिल्वनर्तकौ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

meaningsकाल दोष

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शान्ताः Koṣakalpataru 6.30.53 · p. 373

स्यात्पिष्टपाकस्य च पात्रभेदेऽथो रौहिषो * * मृगान्तरे ना ।तृणान्तरेऽन्त्ये विधुरे वियोगेविश्ले ( to be followed by line 9470 )षमार्या निगदन्ति पुंसि ।प्रदोष उक्तो नरि कालभेदेदोषप्रकर्षे च तथैव दिष्टः ।अभीषुरुक्तः किरणे च रज्ज्वांप्रत्यूष उक्तश्च वसावथास्त्री ॥ ५३ ॥

उपजातिःmetre not read in every lineLatin letters: toLatin letters: beLatin letters: followedLatin letters: byLatin letters: linenearly उपजातिः

meaningsकालभेद दोषप्रकर्ष

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1108 · p. 144

प्रदोषस्तु पुमान् दोषे रात्रे प्रथमयामके ।त्रिस्तु प्रकृष्टदोषादौ प्रमदा तु स्त्रिया स्त्रियाम् ॥ ११०८ ॥

अनुष्टुप्

meaningsदोष प्रथमयाम प्रकृष्टदोषादि

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश षान्ताः Śabdaratnāvalī 7.31.21 · p. 293

नहुषो नागभेदे स्यात्सूर्यवंशनृपान्तरे ।निकषः शानफलके स्त्रियां राक्षसमातरि ॥निमेषनिमिषौ कालप्रभेदेऽक्षिनिमीलने ।परुषं कर्बुरे रूक्षे तथा निष्ठुरभाषणे ॥प्रदोषः पुंसि दोषे स्यात्तथा च समयान्तरे ।प्रत्यूषः स्याद्दिनमुखे चण्डांशुवसुभेदयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsदोष समयान्तर

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.1.55 · p. 243

प्रसादौ स्वाच्छयानुरोधौ पर्यायोऽवसरे क्रमे ।प्रदोषौ दोषरात्र्यंशौ प्रणिधिः प्रार्थने चरे ॥ ५५ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्

meaningsदोष रात्र्यंश

प्रदोष as a meaning in nānārtha verses

नानार्थार्णवसंक्षेप निशीथनिग्रहो भर्त्सने सीन्नि रभसो बन्धनेऽपि च । निशीथस्त्वर्धरात्रे स्यात् प्रदोषे कश्चिदब्रवीत् ॥ १२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.120
नानार्थार्णवसंक्षेप मैथिलमेधावी तु शुके द्वे स्यान्मेधावति तु भेद्यवत् । मैथिलस्तु प्रदोषे ना जनकाख्ये च राजनि ॥ १४५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1451
नानार्थार्णवसंक्षेप शयथुशशाङ्के शयुनः स्वप्ने द्वयोस्त्वजगरेऽथ ना । प्रदोषे शयथो मृत्यौ मत्स्ये त्वजगरे द्वयोः ॥ १७८० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1780