दर्श
darśaपुं · masc.In 14 kośas: 19 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
अमामावस्यमावस्या दर्शसूर्येन्दुसंगमः ॥ १५० ॥अमावास्यामावासी च सा नष्टेन्दुः कुहुः कुहूः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
चतुर्दशी दिवाभूता चैकादशी हरेर्दिनम् ।अमावास्या नष्टकला दर्शो नष्टेन्दुरुच्यते ॥ ९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 द (wrong syllable)
genderपुंmasc.
आद्यं ज्ञानमुपज्ञा स्त्री ज्ञात्वारम्भ उपक्रमः ।दर्शश्च पौर्णमासश्च यागौ पक्षान्तयोः क्रमात् ॥ ६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अमावास्यामाऽमावस्याऽमामासी चाप्यमावसी ।सूर्येन्दुसंगमो दर्शस्तत्र नष्टेन्दुमण्डला ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 माऽ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अमावा(मा)स्यप्यमावास्याऽमावस्या दर्श आदिमे ।सूर्येन्दुसंगमोऽप्यस्मिन्सा नष्टेन्दुकला कुहूः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वाजपेयं चाश्वमेधो नरमेधादयोऽपरे ।दर्शश्च पौर्णमासश्च यागौ पक्षान्तयोः पृथक् ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राका सा पौर्णमासी तु पूर्णचन्द्रमसि स्मृता ।पौर्णमास्यथ दर्शश्च संगमः सूर्यचन्द्रयोः ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सिन्धूत्थरात्रिमणिदर्शविपन्मृगाङ्कविक्रस्रपर्वकरपारदविप्रराजः ॥ १० ॥
genderपुंmasc.
अमावास्या त्वमावासी सूर्येन्दुसङ्गमस्तथा ।अमावस्या च दर्शोऽमाऽमावासी कथिता बुधैः ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्दु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
यज्ञो यः शुक्लपक्षान्ते स पौर्णमास उच्यते ।दर्शोऽपि कृष्णपक्षान्ते आमावास्यश्च मन्यते ॥ १३७२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्ण (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अमावासी च दर्शः स्यादमासूर्येन्दुसङ्गमः ।यत्र चन्द्रकला दृष्ट्वा सिनीबालीति सा स्मृता ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभावादङ्गनात्यागस्तुरगब्रह्मचर्यकम् ।अमावस्याकृतो यागो दर्श इत्यभिधीयते ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अप्यमामास्यमामस्यौ दर्शः सूर्येन्दुसंगमः ।सा दृष्टेन्दुः सिनीवाली सा नष्टेन्दुकला कुहूः ॥ २४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात् सुत्याभिषवो दर्शपूर्णमासौ क्रतौ पृथक् ।पक्षान्तयोरनूचानः साङ्गाधीतश्रुतिर्गुरोः ॥ ११९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निःसम्पातोऽर्धरात्रः स्यात्सर्वावसर इत्यपि ।उच्चन्द्रापररात्रौ द्वौ दशौऽमाऽमावसी च सा ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
पक्षतिश्चाथ पाटूरो भूतेष्टा च चतुर्दशी ।निपक्षतिर्द्वितीया स्याद्दर्शोऽमावास्यमावसी ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लोध्रे तथा गन्धरसेऽथ दर्शःसूर्येन्दुसङ्गेऽप्यवलोकनेऽपि ।श्रौते च पक्षान्त विधौ तथाथस्पर्शो भवेत्स्पर्शनदानयोश्च ।त्वाचे गुणेऽर्तौ च नृवैश्ययोस्तुनास्त्री प्रवेशे विडिह प्रजायाम् ।मले न ना स्त्री तु खगादिबन्धेकचोत्तरस्थो निकरे च पाशः ।कर्णान्तगः शोभनवाचकः स्या-न्निन्दार्थकश्चात्र परस्थितोऽयम् ।नाशो विनाशानुपलम्भयोः स्यात्पलायनेऽथ क्षवथौ पुमान्स्यात् ॥ ६ ॥
इन्द्रवज्राtwo metres in one verse
तृणभूमौ समुद्रे च चन्द्रे चाप्यथ दर्शवाक् ।दर्शनेऽपरपक्षान्तकार्यवैदिककर्मणि ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
अमावास्यातिथौ चाथ दम इन्द्रियनिग्रहे ।दण्डे गृहे दवस्त्वग्नौ वनवह्न्युपतापयोः ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअमावास्यातिथि
doubtful
दर्श as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप दृष्टिव्रतादेशे च नियमे मौण्ड्ये चोपनयेऽपि च । दृष्टिशब्दोऽक्ष्णि बुद्धौ च ज्ञाने दर्शे दृषत् पुनः ॥ ४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.48
- नानार्थार्णवसंक्षेप सिनीवालीसिनीवाली तु पार्वत्यां दृष्टचन्द्रे च दर्शके । सुवर्चला तु सूर्यस्य प्रभादेव्यां क्षुमाह्वये ॥ ५५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.55
- नानार्थार्णवसंक्षेप अमावास्याअमावास्या स्त्रियां दर्शे जाते त्वत्र त्रिषु स्मृता । त्रिषु त्वसहनः शत्रौ बहुव्रीहौ च नप् पुनः ॥ ४९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.49
- परमानन्दीयनाममाला पर्वन्प्लक्षो द्वीपे वटे स्वच्छे पटुर्नीरोगदक्षयोः । पर्व ग्रन्थौ पुराणाङ्गे दर्शप्रस्तावयोरपि ॥ ३०२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.302
- शब्दरत्नावली पर्वन्तोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः । दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥ दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् । दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥ दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च । दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥ देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः । अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥ ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे । धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥ धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके । धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥ धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् । धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥ धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः । नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥ नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे । नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥ नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे । अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥ निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे । निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥ पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् । स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥ प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु । एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥ पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे । प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥ प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् । पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥ पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः । स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥ पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु । पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.57