कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उदान

udānaपुं · masc.

In 10 kośas: 9 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वायुकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.4.4 · p. 43
समानः संधिहृन्नाभिषूदानो हृच्छिरोऽन्तरे ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह स्वर्गवर्गः Amarakośa 1.1.63
प्राणोऽपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः ।हृदि प्राणो गुदोऽपानः समानो नाभिमण्डले ॥उदानः कण्ठदेशे स्याद्व्यानः सर्वशरीरगः ।(अन्नप्रवेशनं मूत्राद्युत्सर्गोऽन्नविपाचनम् ॥भाषणादि निमेषादि तद्व्यापाराः क्रमादमी) ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.122 · p. 19
शुषिर्महाबलो वेगी नभोजातः सदागतिः ।प्राणोपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.12 · p. 381
समानः संधिहृन्नाभीपूदानो हृच्छिरोऽन्तरा ।सर्वत्वग्वृत्तिको व्यानो नाग आकुञ्चनक्रियः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्वर्गवर्गः Koṣakalpataru 1.2.159 · p. 24
प्राणापान-समानोदान-व्यानाः शरीरगा मरुतः ।हृदये पायौ नाभौ कण्ठे सर्वे च विष्ठिताः क्रमशः ॥ १५९ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.18 · p. 53
अपानः पृष्ठपार्ष्णिस्थ उदानो हृच्छिरोऽन्तरे ।प्राणो हृन्नाभिनक्रस्थः समानो नाभिहृद्गतः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वायुकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.4.11 · p. 320
उदानः पवमानश्च वर्तते हृच्छिरोन्तरे ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश स्वर्गवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.1.152 · p. 11
हृदि प्राणो गुदेऽपानः समानो नाभिदेशके ।उदानः कण्ठदेशे स्याद् व्यानः सर्वशरीरगः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.127 · p. 17
सदागतिर्गन्धवहो नभस्वानग्निसारथिः ।प्राणापानव्यानोदानसमानाः शरीरगाः पवनाः ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.67 · p. 256
कण्ठस्थवायौ च मरुद्भुजंग-भेदेऽप्युदानोऽप्यथ चुल्लिकायाम् ।उद्धानमप्युद्गमवाचि भेद्येलग्ने विलग्नश्च नितानमध्ये ॥ ६७ ॥
इन्द्रवज्रा
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास उकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.3.66 · p. 169
उदानो वायुभेदे स्यात्सर्पभेदेऽपि कुत्रचित् ।उदूढः पृथुले व्यूढे उत्थितं जातवृद्धयोः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.38 · p. 236
उद्यानं स्यान्निःसरणप्रयोजनवनान्तरे ।उदानो वायुभिज्जठरावर्तनाभिपक्ष्मसु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2054 · p. 249
उदान उदरावर्ते फणिवायुप्रभेदयोः ।उपाधिर्धर्मचिन्तायां कुटुम्बव्यापृतावपि ॥ २०५४ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुंलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.1.12 · p. 240
उदर्क उत्तरे काले यच्च स्यात्फलमुत्तरम् ।उदान उदरावर्ते सर्पवायुप्रभेदयोः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्