प्राण
prāṇaपुं · masc.In 23 kośas: 72 synonym verses, 12 as a nānārtha head word, 14 as a meaning of another word.
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसीशुष्मं शुष्म च शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः ।संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनंसंस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ॥ ७९६ ॥द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसम्मर्दसमित्प्रघाताः ।आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं च ॥ ७९७ ॥समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ ।अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ॥ ७९८ ॥आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम् ।
शार्दूलविक्रीडितम्
प्राणपुंस्थामन्क्लीतरस्क्लीपराक्रमपुंबलक्लीद्युम्नक्लीशौर्यक्लीओजस्क्लीशुष्मक्लीशुष्मन्क्लीशक्तिस्त्रीऊर्जस्क्लीसहस्क्लीयुद्धक्लीसंख्यक्लीकलिपुंसंग्रामपुंआहवपुंसंप्रहारपुंसमरपुंजन्यक्लीयुध्स्त्रीआयोधनक्लीसंस्फोटपुंकलहपुंमृधक्लीप्रहरणक्लीसंयत्स्त्रीरणपुंविग्रहपुंद्वन्द्वक्लीसमाघातपुंसमाह्वयपुंअभिसंपातपुंसंमर्दपुंसमित्स्त्रीप्रघातपुंआस्कन्दनक्लीआजिस्त्रीप्रधनक्लीअनीकक्लीअभ्यागमपुंप्रविदारणक्लीसमुदायपुंसमुदयपुंराटिस्त्रीसमितिस्त्रीसंगरपुंअभ्यामर्दपुंसंपरायपुंसमीकक्लीसांपरायिकक्लीआक्रन्दपुंसंयुगक्लीनियुद्धक्ली
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
जीवेऽसुजीवितप्राणा जीवातुर्जीवनौषधम् ॥ १३६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वायौ सुरालयः प्राणः संभृतो जलभूषणः ।शुचिर्वहालो नघटः पश्चिमोत्तरदिक्पतिः ॥ १६९ ॥अङ्कतिः क्षिपणुर्मर्को ध्वजप्रहरणश्चलः ।शीतलो जलकान्तारो मेघारिः सृमरोऽपि च ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राणोऽपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः ।हृदि प्राणो गुदोऽपानः समानो नाभिमण्डले ॥उदानः कण्ठदेशे स्याद्व्यानः सर्वशरीरगः ।(अन्नप्रवेशनं मूत्राद्युत्सर्गोऽन्नविपाचनम् ॥भाषणादि निमेषादि तद्व्यापाराः क्रमादमी) ॥ ६३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्रविणं तरः सहोबलशौर्याणि स्थाम शुष्मं च ।शक्तिः पराक्रमः प्राणो विक्रमस्त्वतिशक्तिता ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
असवो जीवितं प्राणा जीवो जीवा च कथ्यते ।क्षेत्रज्ञः पुरुषो ह्यात्मा संसारी चेतनो मतः ॥ १३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राणः स्थाम बलं द्युम्नमोजः शुष्म तरः सहः ।प्रतापः पौरुषं तेजो विक्रमः स्यात्पराक्रमः ॥ ७२३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुषिर्महाबलो वेगी नभोजातः सदागतिः ।प्राणोपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उपग्रहः करमरी ग्राहो वन्दी च बन्धने ।प्राणोऽसुरसवः प्राणाः पुंसि भूम्न्येकभाषणे ॥ ३८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रवृद्धं प्रतनं प्रत्नं पुराणं च पुरातनम् ।प्राणं चिरन्तनं चापि स्त्रीपुराणा पुराण्यपि ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
आत्मा ह्याशुमतो दक्षो जुषः प्राणस्तथैव च ।हविष्ठश्च गविष्ठश्च नवको भास्वरो गणः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गणः पञ्चदशोऽथापि नरो नारायणस्ततः ।हंसो नयश्च प्राणश्च मनोग्रहजगद्धितौ ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धूलिध्वजो बलदेवो महाबलमलिम्लुचौ ।चञ्चलश्चपलः प्राणः संहर्षः प्रवहो वहः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
प्राणो नासाग्रहृन्नाभिपादाङ्गुष्ठान्तगोचरः ।अपानः पृष्ठपृष्ठान्तपार्श्वमन्यागतिस्ततः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वेदीशो मृगयुः प्राण आ विरञ्च्यो विरञ्चनः ।भवान्तकृदजो हंसपर्यायाद्वाहनार्थकः ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुंसि भूम्यसवो नित्यं प्राणा वातहृतौ पुनः ।जीवो जिगत्नुः स्त्री जीवा जीवः प्राणनजीवने ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राणापान-समानोदान-व्यानाः शरीरगा मरुतः ।हृदये पायौ नाभौ कण्ठे सर्वे च विष्ठिताः क्रमशः ॥ १५९ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
लघ्वक्षरोच्चारणतुल्यमात्रःकालो निमेषो निमिषोऽपि पुंसि ।द्वयोस्तुटिस्तौ दशभिस्तु ताभिःप्राणोऽथ षड्भिः किल तैर्विनाडी ॥ ६ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
रसगन्धो गन्धरसो बोलो जातीरसो रसः ।प्राणः शशश्च पिण्डश्च गोप-गोपरसावपि ॥गञ्जा पिका मातुलानी भङ्गिका विजया जया ।उन्मादि[नी] हर्षिणी स्याद्भङ्गराजस्तु मार्कवः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ग (wrong syllable)
genderपुंmasc.
वृत्ते भाविनि वा युद्धे पानं स्याद्वीरपाणकम् ।पराक्रमः प्राण ऊर्जो द्युम्नं च द्रविणं सहः ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कान्तः सूर्येन्द्वाह्वयेभ्योऽयसोऽपिप्रायो भूम्नि प्राणदारासवोऽपि ।वैकल्पेन स्याच्च रज्जुः समासेकाव्ये शुक्रो मद्यपात्रे च कोषः ॥ १२ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
वायुः प्राणिधृतः प्राणो जगत्प्राणस्तु धूसरः ।तद्वाहे तु महावेगः संवेगस्तु तमोग्रजः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राणो गोपरसः पिण्डस्तथा गन्धरसः स्मृतः ।कुरुविन्दो हंसपादो हिङ्गुलोऽथ शिलाजतु ॥ ३३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अपानः पृष्ठपार्ष्णिस्थ उदानो हृच्छिरोऽन्तरे ।प्राणो हृन्नाभिनक्रस्थः समानो नाभिहृद्गतः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बलं द्युम्नं तरः स्थाम शौर्यं शुष्मं पराक्रमः ।ओजः प्राणः सहः शक्तिरूर्जः शुष्म च कथ्यते ॥ ३९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात्परेष्टिः शतधृतिर्हेमाङ्गो द्रुघणोऽपि च ।अक्षरः करणं प्राणो विराड्गोपतिगोमुखौ ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बभ्रुर्दक्षः शुचिः प्राणः प्रलम्बो भृगुरित्यपि ।वृषाङ्कः शम्बरः शङ्कुः केदारोऽक्षर एव च ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्रान्तरालकाष्ठस्य त्वन्तरन्ध्रस्थकीलके ।अणिश्चाणिन आणिश्च प्राणिः प्राणश्च सम्मतः ॥ ३१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सामर्थ्ये द्रविणं शौर्यं तरः सह इति द्वयम् ।स्थे(स्था?)म शुष्म बलं प्राणः शक्तिश्चापि पराक्रमः ॥ ३८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रग्रहोपग्रहौ चाथ प्राणाश्चासव इत्यपि ।पुंसि भूम्नि कदाचित्तु वैकतापि प्रसज्यते ॥ ४०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गैरेयं गिरिजं चार्थ(र्थ्य?)मश्मजं चाश्मकं तथा ।बोले तु स्याद्गन्धरसः प्राणः पिण्डोऽपि गोपनः ॥ ५५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मृतः परासुर्निर्ज्जिवः प्रमीतस्त्यक्तजीवनः ।आसुः प्राणो वसुर्जीव आयुर्जीवितजीवने ॥ २४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र्नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
पराक्रमः पौरुषं च बलं शौर्यं च विक्रमम् ।ओजः प्राणस्तरः स्थाम शक्तिर्वीर्यं तथोर्जवत् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उत्पत्तिर्जन्म जननमुत्पादो जनिरुद्भवः ।जीवितं चासवः प्राणाः श्वासश्च श्वसितं मरुत् ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शुष्म शुष्मं सहः शौर्यं बलं प्राणः पराक्रमः ।ऊर्ज्जा ऊग्द्रविणं द्युम्नं स्थाम शक्तिस्तथा तरः ॥ १३२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पिण्डः प्राणश्च नामाऽपि बोलस्य कथ्यते बुधै ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जगत्प्राणश्चलः प्राणः पृषदश्वः समीरणः ।समीरः समिरश्चैव मातरिश्वा महाबलः ॥ १९३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
जीवातुर्जीवितं प्राणाः जीवोऽसवोऽपि पञ्चमम् ।जीवनरक्षणोपायो जीवातुर्जीवनौषधम् ॥ २४८६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पृषदश्वो मातरिश्वा समीरः पवनानिलौ ।खश्वास आशुगो बाहो धूलिध्वजः फणिप्रियः ।मरुत्वातिर्नभः प्राणो भोगिकान्तः सदागतिः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 ध्व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हृदि प्राणो गुदेऽपानः समानो नाभिदेशके ।उदानः कण्ठदेशे स्याद् व्यानः सर्वशरीरगः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
असवः पुंसि भूम्न्येव प्राणाश्च तत्र कीर्तिताः ।प्राणधारणमेव स्यात् जीवो जीवितमित्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रसगन्धो गन्धरसः प्राणः पिण्डो रसः शशः ।वोलो गोपो गोपरसो वोलजो गोपकोऽपि च ।हिण्डीरः स्यादब्धिकफः फेणो हिण्डिर इत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
जनुः सान्तं षण् जननम्, जीविते जीवस्त्रिष्वचि ।जीवातुरस्त्रियां प्राणाः पुंभूम्नि जीविताध्वनि ॥ २ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 व (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 म्नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भरिते प्राणं पूर्णं च पूर्तं पूरितं छादितम् ।छन्नं, त्यक्ते विधुतवद्धूतं, विन्नं विचारिते ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
सदागतिर्गन्धवहो नभस्वानग्निसारथिः ।प्राणापानव्यानोदानसमानाः शरीरगाः पवनाः ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शुक्लधातौ पाकशुक्ला कंटिनी कर्कटी कटी ।बोलः पिण्डः शशः प्राणो गोलो गण्ड(न्ध?)रसो रसः ॥ ४३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आयुर्जीवितकालः स्यादरिष्टं मृतिलक्षणम् ।प्रायो वयोऽसवः प्राणाः पुंसि भूम्न्यथ जीविका ॥ १०५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्वन्द्वं तु बाहुयुद्धं स्यान्नियुद्धमथ पौरुषम् ।तेजः पराक्रमः प्राणो विक्रमः शक्तिरित्यपि ॥ १३७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सत्त्वं च प्राण ऊष्मा च शक्तिश्चाथ समार्थकाः ।सर्वाभिसारः सर्वौघः सर्वसंनाह इत्यमी ॥ १३८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तर्कसंपर्कगल्वर्कालर्कोदर्कार्कमर्कटाः ।भर्गगर्गस्वर्गवर्गसर्गपुत्स(द्ग)लमुद्गराः ।दारबल्बजलाजायु(सु?)प्राणाः पुंसि च भूम्नि च ॥ २३२० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
नभो वराहो नकुली हृदो वामपदः स्थितः(तिः) ।सदाशिवोऽरुणः प्राणो हयग्रीवो ह-कारकः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राणस्तेजः स्थिरा वार्द्युर्वायुश्चापि प्रभा च ज्या ।कमभ्रं नाद-दावौ च कुः पाथो व्योम तो रयः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
यः कृतीशो युगान्तश्च बलीशो वायुसंज्ञकः ।वायुवेगी तथा शीघ्रः श्वसनः प्राणसंज्ञकः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हो नकुलीशः प्राणेशः प्राणः सम्बित् तथात्मजः ।अम्बिकापतिरात्मा च जीवो हंसः प्रकीर्त्तितः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मेघनादो नभः प्राणो हृदो वामपदस्थितः ।हयग्रीवोऽरुणोऽनन्तो वराहो नकुली शिखा ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ कादिमते प्रोक्ता संज्ञा भूतलिपेः क्रमात् ।वातो मरुच्चरः प्राणो वायुर्नादो रयो जवी ।व्याप्तं स्पर्शो वायुजानां संज्ञा प्रोक्ता मनीषिभिः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
वातः-अ, मरुत्-आ, चरः-ए, प्राणः-क, वायुः-ख, नादः-ट, रयः-त, जवी-प, व्याप्तं-य, स्पर्शः-ष
genderपुंmasc.
कञ्जः प्राणश्च वेदीशवेदगर्भौ पुराणगीः ।अब्जजो विश्वरेताश्च कमलः प्रपितामहः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
माशब्दिकः प्रतिषेद्धा जडमातृसुखौ समौ ।प्राणं पुराणं भिन्नं तु व्यवच्छिन्नं विशेषितम् ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderविadj.
आनापजननाडीभ्यो युगमङ्गं पदं व्रणम् ।अनक्षे दुन्दुभिरथ बहुत्वेऽप्यसवो ग्रहाः ।सक्तवो वल्कजालाजा दाराः प्राणा दशा इति ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
युजिनो लघुगो वातिर्ध्वजप्रहरणो जगन् ।दैत्यदेवो वहः प्राणो नभःप्राणोंऽकतिः सरः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बोलो गोलः शशः पिण्डः प्राणो गन्धरसो रसः ।अभ्रकं व्योममेघाख्यं चक्रसंज्ञं नु माक्षिकम् ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हृषीकमिन्द्रियं प्राणः प्राणा ना भूम्नि चासवः ।प्राणापानादयस्त्वस्य वृत्तयः पंच बायवः ॥ २०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आर्यः कौलेयको जात्यः कुलीनः कुलजोऽभिजः ।जगत्त्रसचरप्राणमिषदिंगच्च जंगमम् ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
प्राणो हृन्मारुते शक्तौ प्राणाः स्युरसवस्तथा ।प्राणो [31] गन्धरसे प्रोक्तः पद्यानामप्यलंकृतौ ॥
अनुष्टुप्
पक्षाभ्यामिव याहोभ्यां रात्रिर्युक्तात्र सा स्त्रियाम् ।प्राणास्तु पुंस्यसुष्वेके त्वस्मिन्नर्थे प्रचक्षते ॥ ७४४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअसु
बहुत्वमस्याथ बले वायुवायुविशेषयोः ।द्वन्द्वानां प्रथमे साम्नि चक्षुरादीन्द्रियेषु च ॥ ७४५ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शशाख्यभेषजेऽथ त्रिः पूर्णे क्लीबं तु पूरणे ।त्रयी तु भाजने पात्री क्ली तु योग्ये स्रुगादिके ॥ ७४६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वायौ हृदयवायौ च पुस्तं पुस्तकशिल्पयोः ।पार्ष्णिरुन्मदयोषायामंह्रिमूलेथ पूरिते ॥ २९४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
क्लीबे घ्राणं नासिकायां घ्राते स्यादभिधेयवत् ।चूर्णो धूल्यां क्षारभेदे चूणं स्यात्पटयुक्तिषु ॥जिष्णुर्महेन्द्रार्जुनयोर्जित्वरे वाच्यलिङ्गकः ।झूणि गुवाकभेदे स्याद्दुटदैवश्रुतौ स्त्रियाम् ॥त्राणं स्यात्त्रायमाणायां रक्षिते रक्षणेऽपि च ।तीक्ष्णं स्याद्विषलौहाजिमुष्ककलवणेषु च ॥आत्मत्यागिनि तीव्रे च त्रिषु क्लीबं यवाग्रके ।द्रोणोऽस्त्रियामाढके तु भवेदाढाचतुष्टये ॥देशभेदे भारद्वाजे दग्धकाके स्त्रियां क्वचित् ।तथा काष्ठाम्बुवाहिन्यां गवादन्यामपि स्त्रियाम् ॥पणो वराटर्के मूल्ये गृहे कार्षापणेऽपि च ।क्रय्ये द्यूते भृतौ वित्ते व्यवहारेऽपि पुंस्ययम् ॥पार्ष्णि द्वयोः सैन्यपृष्ठे पादग्रन्थ्यधरेऽपि च ।स्त्रियामुन्मत्तकान्तायां पार्ष्णी पार्ष्णिरिति द्विधा ॥प्राणोऽनिले बले काव्यजीवे हृदयमारुते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 गु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 ष्क (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भा (wrong syllable)
प्राण as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश सत्त्वसत्त्वं द्रव्ये स्वभावेऽपि पिशाचादौ गुणे रसे । आयुधे व्यवसाये च वृद्धौ प्राणेषु जन्तुषु ॥ Dharaṇikośa 28.3.3
- कल्पद्रुकोशः जीवजीवः प्राणेषु केदारे वलजः पवने खलः । बहुलं वृत्तनक्षत्रपुराद्याभरणाभिधाः ॥ १९७ ॥ Kalpadrukośa 3.5.197
- नानार्थार्णवसंक्षेप अनुसूक्ष्मेषु त्रिषु तत्रापि स्त्र्यर्थे वाण्वीत्यथाङ्गुलौ । रश्मौ चाण्वी स्त्र्यथानुर्ना प्राणे मर्त्ये तु स द्वयोः ॥ ५६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.56
- नानार्थार्णवसंक्षेप जीवाजीवो ना गीष्पतौ जन्तौ क्षेत्रज्ञे त्रि तु जीवति । त्रये प्राणे स्त्री तु मौर्व्यां जीवन्त्याख्यलतान्तरे ॥ ४८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.482
- नानार्थार्णवसंक्षेप सत्त्वमाहात्म्ये पौरुषे त्वस्त्री पिशाचादौ च जन्तुषु । प्राणे चाथ समं तुल्ये साधौ च त्रिषु स त्वयम् ॥ १४४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1441
- नानार्थार्णवसंक्षेप जिगर्तुतथा प्राणेषु दिवसेऽप्यथ द्वे ब्राह्मणेऽथ ना । शत्रौ जिघांसुस्त्रिषु तु हन्तुमिच्छौ पुमान् पुनः ॥ ७९८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.798
- नानार्थार्णवसंक्षेप जीवितप्राणेषु च त्रिषु त्वेतज्जीवेर्ण्यन्तस्य कर्मणि । तथैव प्राणितवति जीवला तु स्त्रियामियम् ॥ ८०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.801
- शब्दरत्नावली शुष्मशक्तिर्बलं तरः शौर्यं सहः स्थाम च शुष्म च । शुष्मं पराक्रमप्राणौ सहं सामर्थ्यमात्रके ॥ Śabdaratnāvalī 3.6.372
- शब्दरत्नावली सत्त्वशिवाभयामलक्याञ्च दुर्गाक्रोष्टीशमीषु च । सत्त्वं बले गुणे द्रव्ये पिशाचादिस्वभावयोः । व्यवसायधनप्राणात्मतास्वस्त्री तु जन्तुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.22
- शब्दरत्नाकर तेजस्पात्रोपायावतारेषु स्त्रीपुष्पे योनियज्ञयोः । तेजः पराक्रमे प्राणे वर्चस्यर्चिषि तेजसि ॥ १९३२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1932
- शब्दरत्नाकर सत्त्वसालोऽश्वकर्णे प्राकारे तरुमात्रे झषान्तरे । सत्तायां प्रकृतौ प्राणे पिशाचादौ पराक्रमे ॥ २०२० ॥ Śabdaratnākara 4.1.2020
- तन्त्राभिधान हह-कारो नकुलीशोऽपि हंसः प्राणोऽङ्गुलं प्रिये । महेशो नकुली चैव वराहो गगनं रविः ॥ २९ ॥ Tantrābhidhāna 1.29
- वैजयन्ती जीवज्ञातिभृत्या नवोढाया जन्याः स्निग्धा वरस्य च । जीवः प्राणे त्रयी ना तु जन्तावात्मनि गीष्पतौ ॥ ३३ ॥ Vaijayantī 6.5.33
- वैजयन्ती सत्त्वआत्मभावे पिशाचादौ द्रव्ये सत्तास्वभावयोः । प्राणे बलेऽन्तः करणे स्वामी पत्यौ षडानने ॥ ९४ ॥ Vaijayantī 6.5.94