कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

ऋतुमती

ṛtumatīस्त्री · fem.

In 10 kośas: 8 synonym verses, 5 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.535 · p. 24
नग्ना तु कोटवी वृद्धा पलिक्न्यथ रजस्वला ॥ ५३४ ॥पुष्पवत्यधिरात्रेयी स्त्रीधर्मिणी मलिन्यवीः ।उदक्या ऋतुमती च पुष्पहीना तु निष्कला ॥ ५३५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्मि (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 म (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.31
विप्रश्निका त्वीक्षणिका दैवज्ञाथ रजस्वला ।स्त्रीधर्मिण्यविरात्रेयी मलिनी पुष्पवत्यपि ॥ २० ॥ऋतुमत्यप्युदक्यापि स्याद्रजः पुष्पमार्तवम् ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.40 · p. 24
मलिष्ठा मलिना म्लाना ऋतुपुष्पार्थतोवती ।पर्यायाः पांशुलोदक्यात्रेय्यविश्च रजस्वला ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.51 · p. 206
ऋतुमत्यप्युदक्यावीः स्त्रीधर्मिण्यार्तवः पुनः ।[77a]स्त्रीधर्मश्च रजः पुष्पमृतुस्तत्समयो भवेत् ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.853 · p. 126
रजस्वला ऋतुमती पुष्पवती च पुष्पिता ।अधिः स्त्रीधर्मिणी चाऽवीः उदक्या मलिनी तथा ॥ ८५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.157 · p. 93
अव्यात्रेयी ऋतुमती पुष्पहासा रजस्वला ।ऋतुः स्यात् कुसुमं पुष्पमार्तवञ्च रजोरजम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1041 · p. 129
स्यात् स्त्रीधर्मिण्युदक्याविरात्रेयी मलिनी तथा ।रजस्वला पुष्पवती ऋतुमत्यार्तवं रजः ॥ १०४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.15 · p. 174
उदक्या मलवद्वासा आत्रेयी पुष्पवत्यापि ।रजस्वला च मलिना स्त्रीधर्मिण्यृतुमत्यपि ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 7 त्या (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.

ऋतुमती as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश मलिनीदहनाः स्युः सुदुर्वृत्तवह्निभल्लातचित्रकाः । मलिनः कृपणे म्लाने मलिनी ऋतुमत्यपि ॥ Dharaṇikośa 19.2.31
  • कोषकल्पतरु मलिनस्त्री चर्तुमत्यामथ कुण्डिनो ना मुन्यन्तरे पत्तनभेदकेऽन्त्ये । स्यान्माहिनाभं महिनं*राज्ये संपूजनीये परवत्प्रदिष्टम् ॥ २८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.28
  • कोषकल्पतरु अविआखौ कुथेऽथर्तुमतीगतः स्त्री रविस्तु भानौ क्षितिपालभेदे । काव्याभिधे काव्यकरे बुधे च कविश्च वाल्मीकिमुनावथ स्त्री ॥ ८ ॥ Koṣakalpataru 6.29.8
  • नानार्थार्णवसंक्षेप उदक्याऋतुमत्यां प्रियाचारशूद्रे तु स पुमान् मतः । उदकार्हे पुनस्त्रि स्यात् तथैवोदकसाधुनि ॥ २५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.252
  • शब्दरत्नावली मलिनीभोगी पुंसि भुजङ्गे स्याद् ग्रामपात्रे महीपतौ । महिषी व्यतिरिक्तायां राजयोषिति भोगिनी ॥ मदनः कामधुस्तूरवसन्तद्रुमसिकथके । मलनं मर्दने क्लीबं पटवासे भवेत्पुमान् ॥ मलिनं दूषिते कृष्णे ऋतुमत्यां मलिन्यपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.67