कार्तिक
kārtikaपुं · masc.In 8 kośas: 6 synonym verses, 4 as a meaning of another word.
ज्येष्ठस्तु शुक्रोऽथाषाढः शुचिः स्याच्छ्रावणो नभाः ।श्रावणिकोऽथ नभस्यः प्रौष्ठभाद्रपरः पदः ॥ १५४ ॥भाद्रश्चाप्याश्विने त्वाश्वयुजेषावथ कार्तिकः ।कार्तिकिको बाहुलोर्जौ द्वौ द्वौ मार्गादिकावृतुः ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 कि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
स्यादाश्विन इषोऽप्याश्वयुजोऽपि स्यात्तु कार्तिके ॥ १७ ॥बाहुलोर्जौ कार्तिकिको हेमन्तः शिशिरोऽस्त्रियाम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भाद्रपदो नभस्यैव भाद्रप्रौष्ठपदावपि ।अश्वयुक् चाश्विनेषौ तु कार्तिको बाहुलः समौ ॥ १४२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अश्वयुज आश्वयुजो, बाहुले कार्तिकस्तथा ।कार्तिकिकः प्रशलर्तौ हेमन्तो नान्तहेमयुक् ॥ ४७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
नभस्ये स्युरिषस्त्वाश्वयुज आश्विन इत्यपि ।अमी ऊर्जः कार्तिकिकः कार्तिको बहुलः समाः ॥ २५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौमुदः कार्तिको मासः फाल्गुनालस्तु फाल्गुनः ।ज्येष्ठामूलीयमिच्छन्ति मासमाषाढपूर्वजम् ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कार्तिक as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश ऊर्जऊर्जो बले तथोत्साहे ऊर्जो मासश्च कार्तिकः । बीजं रेतसि हेतौ च बीजमङ्कुरकारणम् ॥ Dharaṇikośa 7.2.3
- धरणिकोश कौमुदकौमुदः कार्तिको मासः कौमुद्यौ चन्द्रिकोत्सवौ । तोयदो मुस्तके मेघे तोयदं घृतमुच्यते ॥ Dharaṇikośa 17.2.6
- त्रिकाण्डशेष ऊर्जस्यादङ्गजः स्मरे केशे पुत्रे रक्ते नपुंसकम् । उत्साहकार्तिकावूर्जौ कम्बोजो देशशङ्खयोः ॥ ८२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.82
- वैजयन्ती ऊर्जग्रीष्मोष्णबाष्पा ऊष्माण ऊर्जावुत्साहकार्तिकौ । ऋषिस्तु वेदे भृग्वादौ ज्ञानवृद्धे दिगंबरे ॥ ९ ॥ Vaijayantī 6.1.9