हेमन्त
hemantaपुं · masc.In 14 kośas: 13 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
genderपुंmasc.
स्यादाश्विन इषोऽप्याश्वयुजोऽपि स्यात्तु कार्तिके ॥ १७ ॥बाहुलोर्जौ कार्तिकिको हेमन्तः शिशिरोऽस्त्रियाम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
genderपुंmasc.
त्रिंशदहोरात्रः स्यान्मासस्ताभ्यामृतुर्वसन्ताद्याः ।ग्रीष्मः प्रावृट् शरदा हेमन्तः शिशिर इति ते षट् ॥ ११३ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
हिमागमस्तु हेमन्तः प्रालेयो रौद्रहेमनौ ।अस्त्रियां शिशिरः सैषो वसन्तः पिकबान्धवः ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेमन्तः प्रसलो हेमा रौद्रोऽथैतद्भवे त्रिषु ।स्याद्धैमनं च हैमन्तमुप्तेऽप्येवं द्विरूपता ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऊर्जकार्तिकिकौ मासौ द्वावृतुः परिकीर्तितः ।रौद्रः प्रशलहेमन्तौ शैषस्तु शिशिरोऽपि च ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संवत्सरो युगः कल्पं कालस्येत्यादयो भिदाः ।वसन्तग्रीष्मवर्षाश्च शरद्धेमन्त एव च ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
हिमागमस्तु हेमन्तो रौद्रश्च प्रसलस्तथा ।शैषस्तु शिशिरश्चैव वसन्तस्तु बलाङ्गकः ॥ १५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेमन्तः शिशिरश्चैव वसन्तो ग्रीष्म एव च ।वर्षा शरच्च संप्रोक्त ऋतुः षट्संख्यकः पुमान् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वर्षा श्रावणभाद्रौ च शारदाश्विनकार्त्तिकौ ।हेमन्तहैमनावस्त्री शिशिरः शीतलस्तपाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
अश्वयुज आश्वयुजो, बाहुले कार्तिकस्तथा ।कार्तिकिकः प्रशलर्तौ हेमन्तो नान्तहेमयुक् ॥ ४७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
त्रिषु मेघंकरं मेघविधायिनि शरत् स्त्रियाम् ।हिमकालस्तु हेमन्तः शिशिरः पुंनपुंसके ॥ २५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेमन्तः प्रसवो लोध्रः शैखस्तु शिशिरोऽस्त्रियाम् ।मधुर्वसन्तः सुरभिर्वलांगः पुष्पसारणः ॥ ८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेमन्त as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश सहस्वयो बाल्यादि पक्षी च यौवनं च क्वचिद्वयः । सहो बलं सहो मार्गो हेमन्तश्च सहाः स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 31.2.6
- कोषकल्पतरु सहस्सहो बले ज्योतिषि मार्गशीर्ष- हेमन्तयोः पुंसि भवेत्तथैव । रहो विविक्ते सुरते च तत्त्वे रहं च तद्वत्प्रवदन्ति सन्तः ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.31.9
- नानार्थार्णवसंक्षेप सहस्सहो जले बले च क्ली हेमन्ते तु पुमानयम् । मार्गशीर्षे तु मासि स्यात् पुन्नपुंसकयोरयम् ॥ १४८३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1483
- नानार्थार्णवसंक्षेप हेमन्शस्त्रेऽथ हेम क्ली तोये कनकेऽप्यथ पुंसि सः । हेमन्ते स्त्री तु होता स्यात् वाचि यज्ञे तथार्त्विजि ॥ १६०७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1607
- शब्दरत्नावली सहस्श्रेयसी गजपिप्पल्यामभयापाठयोरपि । सहो ज्योतिर्बले क्लीबं पुमान् हेमन्तमार्गयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.36