फाल्गुन
phālgunaपुं · masc.In 16 kośas: 22 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
माघस्तपाः फाल्गुनस्तु फाल्गुनिकस्तपस्यवत् ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अर्जुनः फाल्गुनः पार्थः सव्यसाची धनंजयः ॥ ७०८ ॥राधावेधी किरिट्यैन्द्रिर्जिष्णुः श्वेतहयो नरः ।बृहन्नलो गुडाकेशः सुभद्रेशः कपिध्वजः ॥ ७०९ ॥बीभत्सः कर्णजित्तस्य गाण्डीवं गाण्डिवं धनुः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पौषे तैषसहस्यौ द्वौ तपा माघेऽथ फाल्गुने ।स्यात्तपस्यः फाल्गुनिकः स्याच्चैत्रे चैत्रिको मधुः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 फा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
द्वितीयोकारदीर्घोऽपि भवेत् पुरुरवो ध्वनिः ।आम्बरीषोऽम्बरीषश्चार्जुने फाल्गुनफल्गुनौ ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात् फाल्गुनः फाल्गुनिकश्चैत्रे चित्रिकाचित्रको ।श्रावणः स्यात् श्रावणिको ज्यैष्ठे ज्येष्ठोऽपि वर्तते ॥ ३४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 का (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 श्रा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अर्जुनः फाल्गुनः पार्थः सव्यसाची धनञ्जयः ।राधावेधी किरीट्यैन्द्रिः श्वेताश्वः फाल्गुनो नरः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फाल्गुनाडः फाल्गुनिकः फल्गुनः फाल्गुनोऽपि च ।स्याच्चैत्रावरजो मोहनिकोऽथ स्यान्मधुः पुमान् ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 फा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कार्त्तिकादित्रये स स्यात्तत्राब्दे द्वौ मलिम्लुचे ।मासस्य पूरणे मासतमः स्याद्भेद्यलिङ्गकः ।अर्धमासतमश्चैव संवत्सरतमस्तथा ।माघ्यादयो यत्र भवन्ति पूर्णिमामाघादिमासाः क्रमशः स्मृता अमी ।माघ्ये तपा अस्त्र्यथ फाल्गुनः स्यात्स फल्गुनः फाल्गुनिकस्तपस्यः ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderपुंmasc.
नरः कृष्णोऽर्जुनो राधावेधी फाल्गुन-फल्गुनौ ।किरीटी विजयो जिष्णुः श्वेताश्वो हरिसारथिः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अर्जुनः फाल्गुनो जिष्णुः श्वेतवाजी कपिध्वजः ।गाण्डीवी कार्मुकी सव्यसाची मध्यमपाण्डवः ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तपा माघस्त्वथ फाल्गुनिकः फाल्गुन इत्यपि ।तपस्योऽथ मधुश्चैत्रचैत्रिकौऽप्यथ माधवः ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 थ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अर्जुनो नरपार्थौ तु गुडाकेशधनंजयौ ।फाल्गुनः सव्यसाची च राधावेधी बृहन्नटः ॥ ३३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धनंजयोऽर्जुनः पार्थ इन्द्रपुत्रः कपिध्वजः ।श्वेताश्वः फाल्गुनो जिष्णुः सव्यसाची च कर्णजित् ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पौषस्तैषस्तु माघश्च तपास्तु फाल्गुनस्तथा ।फल्गुनिकस्तपस्यश्च फल्गुनालस्तपस्यवत् ॥ १४७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्तु (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विजयश्चित्रयोधी च कृष्णपक्षश्च फाल्गुनः ।श्वेतहयश्च कर्णारिश्चेति नामानि मन्यते ॥ ११५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ह (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कटव्रणो नागबलः गुणाकरोऽपि कीर्तितः ।अर्जुनो फाल्गुनो जिष्णुः सव्यसाची धनञ्जयः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मार्गशीर्षे मार्ग-सहौ सहाः सान्तोऽथ माघके ।तपाः सान्तो ह्यस्त्रियां स्यात्, फल्गुनाले तु फाल्गुनः ॥ ४३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हिडिम्बो डीकारयुक्तोऽर्जुने फल्गुन-फाल्गुनौ ।बीभत्सो बीभत्सुरपि, पाण्डुसूनुषु पाण्डवः ॥ २४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मार्गस्तु मार्गशीर्षः स्यादाग्रहायणिकः सहाः ।पौषस्तैषः सहस्यश्च तपा माघेऽथ फाल्गुनः ॥ २५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौमुदः कार्तिको मासः फाल्गुनालस्तु फाल्गुनः ।ज्येष्ठामूलीयमिच्छन्ति मासमाषाढपूर्वजम् ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पार्थः किरीटी गाण्डीवी गुडाकेशो बृहन्नलः ।अर्जुनः फाल्गुनो जिष्णुर्विजयश्च धनञ्जयः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सहस्ये स्युस्तैषपौषसैधा माघे तु शानकः ।शातरश्च तपाश्चाथ द्वौ फाल्गुनिकफाल्गुनौ ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याद्धायनोऽस्त्री किरणे च वर्षेव्रीहौ तु ना फल्गुनफाल्गुनौ तु ।तपस्यमासे हरिसारथौ चनद्यर्जुने स्त्री तु स पौर्णमास्याम् ॥ ४८ ॥
उपजातिः
meanings
स्त्री त्वजायां फलकिनी पौर्णमास्यां तु फाल्गुनी ।फल्गुन्या संयुतायां स्त्री सा तु मासेऽस्ति यत्र हि ॥ १२२४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमास
तत्र ना फाल्गुनः क्ली तु तृणजात्यन्तरेऽथ नप् ।फाणितं गौडविकृतिभेदेऽथ क्वाथिते त्रिषु ॥ १२२५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsतृणजात्यन्तर
फलिन्यग्निशिखायान्तु फल्यां स्त्री तद्वति त्रिषु ।फाल्गुणोऽर्जुनवृक्षे च गुडाकेशनदीजयोः ॥मासभेदे पुमानेव पौर्णमास्यान्तु फाल्गुनी ।ब्रह्मा प्रजापतौ ऋत्विग्योगभेदद्विजेषु ना ॥ब्रह्म तत्त्वे च वेदे च तपस्यपि च न द्वयोः ।वन्धनी वटिजीवातु नङिमाठनकर्मसु (?) ॥बन्धनञ्च वधे बन्धे हिंसायाञ्च नपुंसकम् ॥
अनुष्टुप्
फाल्गुन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश तपस्यतपस्या तपसां चर्या तपस्यो मासि फाल्गुने । चक्षुष्या शुभगा प्रोक्ता चक्षुष्यमञ्जनादिकम् ॥ Dharaṇikośa 25.2.24