खजाका
khajākāस्त्री · fem.In 12 kośas: 10 synonym verses, 2 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
कम्बिर्दर्विः खजाकाथ स्यात्तर्दूर्दारुहस्तकः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दर्विः कम्बिः खजाका च स्यात्तर्दूर्दारुहस्तकः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ऋजीषं स्यादृचीषं च कसः कास्यमपि स्मृतम् ।दर्विः स्याद्दर्विका दर्वी खजाका खज उच्यते ॥ २२९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मांस्पाकपात्रं कन्दुस्तु द्वयोः स्यात्स्वेदनी स्त्रियाम् ।पालिका स्यात्कुन्तलिका दध्यादिच्छेदिनी हि या ।दर्विः कम्बिः खजाकाथ तर्दूर्ना दारुहस्तकः ॥ ६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्कु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कांस्यदर्व्यां तु दर्वी स्यात्खजाका कम्भि(म्बि?)रित्यपि ।दारुदर्व्यां तु तर्दूः स्याल्लौहे करित इष्यते ॥ ४५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कम्बिः कम्बी खजाका च दर्वी दर्विश्च कथ्यते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 स्त (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
दर्वी कम्बी दर्विकम्बी खजाकापि खजा खजम् ।स्यात् काष्ठहस्तकस्तर्दूद्वितयं काष्ठहस्तके ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अम्बारीषं, पिष्टपाकभृत्पृचीषमृजीषवत् ।दर्व्यां खजा खजाका च खजका खजिकापि च ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्थाली स्थालममत्रं स्यात् कंसोऽस्त्री पानभाजनम् ।दारुहस्तस्तु तण्डुः स्यात् खजाका कम्बिदर्विके ॥ १४३५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उपला तु दृषत्पुत्रः शिला माता दृषत्समाः ।दर्विस्तु कंविस्तर्डूः स्यात् खजाका दारुहस्तकः ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्यात्पाणिनौ खजाको दर्व्यां तु स्त्री पुलाकस्तु ।संक्षेपे(ऽ?) फलधान्यौदनसिक्थेष्वेष शीघ्रे च ॥ ५८ ॥
metre not recognised
meaningsदर्वी
शरीरे च खजाका तु स्त्री दर्व्यामसतीस्त्रियाम् ।खनको मूषिके द्वे स्यान्मर्त्यजात्यन्तरे तथा ॥ ६१८ ॥
अनुष्टुप्
खजाका as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश दर्बिचार्बी च शोभना ज्ञेया चार्बी बुद्धिरुदाहृता । दर्बिः सर्पफणायां च खजाका दर्बिरिष्यते ॥ Dharaṇikośa 22.2.4
- कोषकल्पतरु कम्बिद्वीपे च मेरोः सरिति स्त्रियां तु क्ली[28a]बे तथा जाम्बवनामनि स्यात् । क[म्बिः] खजाकापि च वंशखण्डं तुम्बा तु लक्ष्म्यामपि तिक्ततुम्ब्याम् ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 6.24.30
- शब्दरत्नावली कम्बिकम्बुर्नागजशम्बूकवलये शङ्खकेऽस्त्रियाम् ॥ कम्बिः स्त्रियान्तु वंशांशे खजाकायामपि स्त्रियाम् । अथ क्लीबं शण्डकेऽस्त्रीवाच्यलिङ्गन्त्वविक्रमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.23.2
- शब्दरत्नावली दर्वीडिम्बो वारिप्लवप्लीहाफुस्फुसाण्डभयस्वने । दर्वी सर्पफणायान्तु खजाकायामपि स्त्रियाम् । पूर्वस्तु पूर्वजे पुंसि पूर्वं प्रागादपयोस्त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.23.5