कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उपला

upalāस्त्री · fem.

In 11 kośas: 6 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.28 · p. 464
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.72 · p. 103
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.2.56 · p. 217
उपला मेखला शाला खट्वा [कला?] दिशा शिवा ।रसाला सिध्मला शेषा स्नसा मूषा सुवर्चला ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.45 · p. 192
मर्मराले पर्पटश्चपटः पृथुके चेः पुटः ।चिपिटश्चिपिटिका शर्करायामुपला सिता ॥ ४५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 के (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 टि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ब्रह्माध्यायः Śabdaratnākara 3.2.1176 · p. 145
पात्राणि स्युः स्रुवो यज्ञे स्रुग्जुहूरुपभृद्ध्रुवा ।शम्याग्निहोत्रहवनी दृषच्छूर्पमुलूखलम्कपालमुसलौ कृष्णाजिनं स्फ्य उपला स्त्रियाम् ॥ ११७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.163 · p. 172
उपला तु दृषत्पुत्रः शिला माता दृषत्समाः ।दर्विस्तु कंविस्तर्डूः स्यात् खजाका दारुहस्तकः ॥ १६३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.375
लीला विलासक्रिययोरुपला शर्करापि च ।
अनुष्टुप्
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास लार्धश्लोकः Dharaṇikośa 27.2.22 · p. 193
वृषलश्चन्द्रगुप्ते स्याद्वृषलः शूद्र इष्यते ।उपलौ रत्नपाषाणावुपला शर्करापि च ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.240 · p. 67
उपलस्तु पुमान् मेघे पाषाणे पुंन्नपुंसकम् ।मणौ च शर्करायां तु दृषत्पुत्रेऽपि च स्त्रियाम् ॥ २४० ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.241 · p. 67
उपला सज्जनस्त्वाह दिशि चाथो(पलो?लपो)ऽस्त्रियाम् ।आदिसर्गस्थभूतानामन्नभेदे नपि त्वदः ॥ २४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
meaningsदिश्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.44 · p. 279
उपला शर्करायां स्त्री पुंसि पाषाणरत्नयोः ।उज्ज्वलः पुंसि शृङ्गारे दीप्ते विकसिते त्रिषु ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2055 · p. 249
उदर्क उत्तरे काले स्यादुत्तरफलेऽपि च ।उपला स्त्री दृषत्पुत्रे मणिपाषाणयोः पुमान् ॥ २०५५ ॥
अनुष्टुप्

उपला as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष शिताशिता सिता चोपलायां क्लीबे तु श्वेतचन्दने । शीतं मलयजे रूप्ये जलकुम्भ्यामथास्त्रियाम् ॥ १८५ ॥ Śivakoṣa 12.1.185