चाङ्गेरी
cāṅgerīस्त्री · fem.In 7 kośas: 6 synonym verses, 8 as a meaning of another word.
चाङ्गेरी चुक्रिका दन्तशठाम्बष्ठाम्ललोणिका ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तर्कारी वसुकः पद्मा वर्षाभूश्चैव फञ्जिका ।तण्डुलीयकचाङ्गेरीकुसुम्भराजिसर्षपाः ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म्भ (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
चुकाम्लिका च चाङ्गेरी शाखाम्लाऽप्यम्लपत्रिका ।शमीपत्रा रक्तपादी स्पृक्का खदिरपुत्र्यपि ॥ ५७० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चित्रप्रश्नी विरूपा च निर्जरा पुष्पपत्रिका ।कूलजा वनजा तुम्बपत्री स्याच्चारुपत्रिका ।क्षुद्राम्लिका तु चाङ्गेरी चुक्रिका चाम्ललोणिका ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मङ्गल्यनामधेया च शाकश्रेष्ठा यशस्करी ।स्यादम्ललोणिकायां तु चाङ्गेरी चुक्रिका रसा ॥ ३५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
एलापर्णी युक्तरसा रास्ना च सुवहा रसा ।चाङ्गेरिका स्याच्चाङ्गेरी चुक्रिका चाम्ब्ललोलिका ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चाङ्गेरी as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप चुक्रत्रिस्त्वम्लरससंयुक्ते चाङ्गेर्यां तु स्त्रियामियम् । चुम्रशब्दः पुमान्नाशे विषण्णे तु त्रिषु स्मृतः ॥ ४३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.431
- नानार्थार्णवसंक्षेप अम्बष्ठाजाते माहिष्यसंज्ञाके स्त्री त्वम्बष्ठा विधीयते । पाठाशार्ङ्गाष्ठयोर्यूथीचाङ्गेर्योः स्थावरान्तरे ॥ १३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.134
- नानार्थार्णवसंक्षेप दन्तशठाजम्बीरे च स्त्रियां तु स्याच्चाङ्गेरीतिन्तिडीकयोः । इथं दन्तशरेऽमीषां वृक्षाणां स्यात् फले नपि ॥ २६५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.265
- शिवकोष अम्लकअशोका कटुरोहिण्यां अम्लको नाम्लवेतसे । स्त्री तु चिञ्चाम्लिकाकन्दचाङ्गेरीतिन्तिडीषु च ॥ १४ ॥ Śivakoṣa 1.3.14
- शिवकोष अम्बष्ठाअम्बष्ठा माचिकापाठाचाङ्गेरीयूथिकासु च । रामठं हिङ्गुनि स्त्री तु पिण्डायां ना समष्टिले ॥ १४२ ॥ Śivakoṣa 9.2.142
- शब्दरत्नावली दन्तशठादन्तशठस्तु जम्बीरे कर्मरङ्गकपित्थयोः । नागरङ्गे पुमानेव चाङ्गेर्यामपि च स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.12.19
- शब्दरत्नावली क्षुद्राऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि । ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥ करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु । कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥ कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् । कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥ कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी । क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥ कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि । कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥ कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति । क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥ क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च । चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥ क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे । खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥ क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च । खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥ खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.7
- शब्दरत्नावली चुक्राचीरी स्त्रियां झिल्लिकायां चीरिर्नेत्रांशुकेऽपि च । चुक्रं वृक्षाम्लके स्त्री तु चाङ्गेर्य्यां ना तु वेतसे ॥ चैत्रे मासे गिरौ पुंसि चैत्रं देवकुले मृते । छत्रं क्लीबमातपत्रे छत्रामिशिशिलीन्द्रयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.12