कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

धिक्

dhikअ · indecl.

In 7 kośas: 2 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.17 · p. 121
आनुकूल्ये प्राध्वमथ प्रसह्यार्यहलं हठे ।निःषमं दुःषमं दुष्ठु दुर्दुरोऽपष्ठु निन्दिते ।क्व धिगादह हुं कु अवकीक्र(?)च कुत्सन[238a]वाचिनः ।रुषोक्तौ कुं मुं च रोषे त्वा आं स्यात्तुंकृतौ तु तुम् ।चटु चाटु प्रिये ********** ।तु-पुनर्वैवमेवाद्धा षण्निर्द्धारणवाचकाः ।शङ्के मन्ये तु कं हुं स्वित्किं किमूतापि च ध्रुवम् ।आहो उताहो आहोस्वित्किमुतोत तथा किमु ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
प्राध्वम्अप्रसह्यअआर्यहलम्अनिःषमम्अदुःषमम्अदुष्ठुअदुर्दुरस्अअपष्ठुअक्वअधिक्अहुम्अकुअअवअकुम्अमुम्अआअआम्अतुम्अचटुअचाटुअतुअपुनर्अवैअएवम्अएवअअद्धाअकम्अस्वित्अकिम्अकिमुअउतअअपिअध्रुवम्अआहोअउताहोअआहोस्वित्अकिमुतअ
genderअindecl.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संयोगादिवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.2.99 · p. 29
शाप आक्रोश आक्षेपो भर्त्सनं तर्जनं च धिक् ।परिभाषणमुपालम्भः शपथः शपनं शपः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
शापपुंआक्रोशपुंआक्षेपपुंभर्त्सनक्लीतर्जनक्लीधिक्अपरिभाषणक्लीउपालम्भपुंशपथपुंशपनक्लीशपपुं
genderअindecl.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.241
पापकुत्सेषदर्थे कु धिङ्निर्भर्त्सननिन्दयोः ॥ २४१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनिर्भर्त्सननिन्दा
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.80 · p. 128
ईषदर्थे दुष्कृते च मनाङ्मन्देषदर्थयोः ।धिग्भर्त्सने च निन्दायामृधक् शीघ्र-समीपयोः ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
meaningsभर्त्सननिन्दा
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नानार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.1.15 · p. 300
धिक् भर्त्सने च निन्दायां मनाक् स्यादल्पमन्दयोः ।हिरुक् विनार्थे मध्यार्थेऽप्यमार्थे च दृश्यते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ना (syllables merged)
meaningsभर्त्सननिन्दा
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अव्ययैकाक्षराध्यायः Śabdaratnākara 5.1.2253 · p. 273
तुर्भेदावधारणयोर्दुरशोभनदुःखयोः ।धिग्भर्त्सने कुत्सने च नि न्यग्भावनिषेधयोः ॥ २२५३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 व (wrong syllable)
meaningsभर्त्सनकुत्सन
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अनेकार्थाव्ययाध्यायः Vaijayantī 8.7.5 · p. 284
धिक् भर्त्सने कुत्सने च नि न्यग्भावनिकामयोः ।नाभावान्यविरोधेषु निर्निर्णयनिषेधयोः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsभर्त्सनकुत्सन

धिक् as a meaning in nānārtha verses