शाप
śāpaपुं · masc.In 14 kośas: 13 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
आक्रोशाभीषङ्गाक्षेपाः शाप स क्षारणा रते ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.
चोद्यमाक्षेपाभियोगौ शापाक्रोशौ दुरेषणा ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शाप आक्रोश आक्षेपः क्षारणा स्याद्विरूक्षणम् ।स्मृताः सोल्लुण्ठसोत्प्रासोपहासाः समास्त्रयः ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आक्रोशाभीषङ्गाक्षेपाः शापः साक्षारणा रते ।विरुद्धशंसनं गालिराशीर्मङ्गलशंसने ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शाप आक्रोश आक्षेपोऽभिषङ्गः क्षारणा त्वसौ ।आक्षारणा दूषणा च क्षारणं मैथुनं प्रति ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शक्रः कुटजवृक्षे च महेन्द्रेऽप्यथ शम्भुवाक् ।हरे हरौ विरिञ्चे च स्यादर्हत्यथ शापवाक् ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कथा प्रबन्धकलना नुतिः स्तोत्रं स्तुतिः स्तवः ।शपनं शपथः शापो क्रोधाद्दुष्टविकत्थनम् ॥ ३६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शाप आक्रोश आक्षेपो भर्त्सनं तर्जनं च धिक् ।परिभाषणमुपालम्भः शपथः शपनं शपः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निर्वादः परिवादश्चाऽवर्णः क्षेपश्च कथ्यते ।स्यादाऽक्रोशस्तथाऽऽक्षेपः शापस्तथाभिषङ्गकः ॥ ३९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्त (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उपोद्घात उदाहारः स्यादुदाहरणे द्वयम् ।शपनं शपथः शापो मिथ्यानिरसने त्रयम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभिषङ्गस्तु शापः स्त्री गालिराक्रोशनं तथा ।भवेदनुभवे पुंसि संवेदो वेदना न ना ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शापोऽधिक्षेप आक्रोश उपक्रोशो विगर्हणा ।कुत्सा निन्दा जुगुप्सा च लोटना सानुसारवाक् ॥ ९१२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मिथ्याभियोगोऽभिख्यानमभिशापोऽभिशंसनम् ।शापोऽधिक्षेप आक्रोशः परिवादोऽप्यवर्णवत् ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आक्रोशे शपथे च शाप उदितः स्वापस्तु निद्राज्ञता-स्पर्शाज्ञत्व उदीरितस्त्रपु पुनः स्यात्सीसके रङ्गके ।नीपो धूलिकदम्बरायधरयो(?)नीलेऽप्यशोके तथागोष्ठग्रामगणाधिकारिणि नृपे गोपो भवेद्बल्लवे ।गोपी तु गोपाल[26a]नितम्बिनी स्या-त्स्यात्सारिकायामपि रक्षिकायाम् ।क्षेपो विलम्बेऽपि च निन्दने नाहेलामदप्रेरणलङ्घनार्थाः ॥ ४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्two metres in one verse
आक्रोशे शपथे चाथ शास्ता बुद्धे गुरौ नृपे ।महाशास्तरि च स्यात् तु शिपिः किरणशेफयोः ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शाप as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् अभिषङ्गकपौ च प्लवगः शापे त्वभिषङ्गः पराभवे । यानाद्यङ्गे युगः पुंसि युगं युग्मे कृतादिषु ॥ २४ ॥ Amarakośa 3.3.24
- नामलिङ्गानुशासनम् परिग्रहपत्नीपरिजनादानमूलशापाः परिग्रहाः ॥ २३८ ॥ Amarakośa 3.3.238
- धरणिकोश अभिषङ्गअभिषङ्गः समाक्रोशे शापाभिभवयोरपि । मल्लनागोऽभ्रमातङ्गे शास्त्रे कामगुणस्य च ॥ Dharaṇikośa 3.2.12
- कल्पद्रुकोशः अपध्यैशीलने तु परेर्ज्ञाने तिरोऽप्याभण्डने क्षणे । अपात्तु ध्यायतिः शापे आङस्तूत्कण्ठितस्मृतौ ॥ ११७ ॥ Kalpadrukośa 1.10.117
- कोषकल्पतरु परिगृह्णातिआङः संभ्रम आसक्तावाक्रमाभिनिवेशयोः । उपादाने निग्रहणे परेः शाप उपात्पुनः ॥ ३३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.33
- कोषकल्पतरु अभिषङ्गत्यागे मोक्षे कर्मसमाप्तावपवर्गः साफल्येऽथ प्रादिषु रोगेऽप्युपसर्गः । संघे संयोगे च समायोग इहार्थे शापाक्रोशस्याभिभवेष्व[प्य]भिषङ्गः ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 6.3.29
- कोषकल्पतरु परिग्रहबलस्य पृष्ठभागके परिग्रहस्तु कीर्तितः कुटुम्बके कलत्रके ग्रहे च मूलशापयोः ॥ ५८ ॥ Koṣakalpataru 6.32.58
- नानार्थार्णवसंक्षेप शपथवैकुण्ठः केशवे शक्रे शपथस्तु सुतादिभिः । शपने कार आक्रोगे शमथः पुनरप्सु च ॥ २०८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.208
- नानार्थार्णवसंक्षेप अभिषङ्गतथा परिचयेऽपि स्यादभिषङ्गस्तु कथ्यते । आक्रोश शापाभिषवसङ्गेष्वाह तु सज्जनः ॥ ८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.8
- शब्दरत्नाकर परिग्रहपरिग्रहः परिजने पत्न्यामादानशापयोः । विप्राच्छूद्रासुते स्तेने क्लीबः पारशवोऽयसि ॥ २२१७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2217