कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

पयस्विनी

payasvinīस्त्री · fem.

In 7 kośas: 8 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.140 · p. 148
महाफला दुग्धबीजा दन्तबीजा पयस्विनी ।अलावुः स्यान्महावल्ली श्रमघ्नी सापि चेत्कटुः ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.426 · p. 180
पयस्विनी मलघ्नस्तु वनवासी च विजुलः ।अपि स्याच्छाल्मलीकन्दश्चाथ चाण्डालकन्दकः ॥ ४२६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 वि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.436 · p. 181
गवलो महिषी तु स्याद्धंसकाली तु सैरिभी ।कलुषा मन्दगमना महाक्षीरा पयस्विनी ॥ ४३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.384 · p. 292
स्वादुमांसी वयस्था तु विषाणी च पयस्विनी ।काकोली मधुरा शुक्ला क्षीरशुक्लापि जीवनः ॥ ३८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वनौषधिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.11.569 · p. 313
दुग्धपेजी पयःफेनी फेनदुग्धा पयस्विनी ।भूतारी प्राणकेतुघ्नी गोजापर्ण्यथ चुक्रिका ॥ ५६९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.1 · p. 175
भूकूष्माण्डी क्षीरशुक्ला त्विक्षुगन्धा पयस्विनी ।इक्षुवल्ली क्षीरवल्ली महाश्वेतर्क्षगन्धिका ।क्षीरकन्दा चेक्षुपर्णी सैव क्षीरविदारिका ॥ १ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र गुल्मकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 2.197 · p. 110
क्षीरशुक्ला क्षीरकन्दा क्षीरवल्ली पयस्विनी ।ऋक्षगन्धेक्षुगन्धेक्षुवल्ली क्षीरविदारिका ॥ १९७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश जलाध्यायः Vaijayantī 4.2.22 · p. 155
नदी स्रोतस्विनी कुल्या स्रवन्ती निम्नगा सरित् ।हिरण्यवर्णा गिरिजा रोधोवक्त्रा पयस्विनी ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास नार्धश्लोकः Dharaṇikośa 19.2.90 · p. 124
पयस्विनी निशा प्रोक्ता नदीधेन्वोः पयस्विनी ।अन्तेवासी स्मृतः शिष्यश्चाण्डालोऽपि प्रकीर्तितः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नान्ताः Koṣakalpataru 6.21.53 · p. 268
रात्रौ दोग्ध्र्यां सुरभौ पयस्विनी स्यात्तथा सरिति ।पशुतृणभक्ष्यस्थाने गवादनी चेन्द्रवारुण्याम् ॥ ५३ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1120 · p. 145
अथ त्रिषु पयस्वत् स्यात् पयस्विन्यथ सा स्त्रियाम् ।पयस्विनी निशानद्योः प्रजावत् तु त्रि सप्रजे ॥ ११२० ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नान्ताः Śabdaratnāvalī 7.20.118 · p. 244
प्रसाधनी स्त्री कङ्कत्यां क्लीबन्तु सिद्धिवेशयोः ।पयस्विनी विभावर्य्यां धेनौ नद्यामपि स्त्रियाम् ॥पुण्यजनः सज्जने स्याद्यक्षराक्षसयोरपि ।पृण्यजनस्तु पुंसि स्यान्नीचे मूर्खे च पापिनि ॥फलकी मीनभेदे ना त्रिषु स्यात्फलकान्विते ।वार्वकी वे विचित्राश्वपर्ण्यजीवशरान्विषु (?) ॥भूतात्मा पुंसि भूतेशे देहे बुद्धे विधातरि ।महाधनं महामूल्यसुवर्णसिह्लकादिषु ॥महासेनः कुमारे स्यान्महासैन्यपतौ पुमान् ।मदयित्नुः स्मरे शौण्डे पुमान्मद्ये तु न द्वयोः ॥महामुनिः कुम्भयोनिबुद्धयोः क्लीबमोषधे ।मातुलानी तु भङ्गायां कलायं मातुलस्त्रियाम् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न्तु (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ज (wrong syllable); pāda 3, syllable 3 ज (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्ण (wrong syllable)