मधुरा
madhurāस्त्री · fem.In 17 kośas: 43 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
मथुरा तु मधूपघ्नं मधुराथ गजाह्वयम् ।स्याद्धास्तिनपुरं हस्तिनीपुरं हस्तिनापुरम् ॥ ९७८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दध्नि श्रीघनमङ्गल्ये तक्रे कट्वरसायणे ।अर्शोघ्नं परमरसः कुल्माषाभिषुते पुनः ॥ ९९ ॥गृहाम्बु मधुरा चाथ स्यात्कुस्तुम्बुरुरल्लुका ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 प (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शतपुष्पा सितच्छत्रातिच्छत्रा मधुरा मिसिः ।अवाक्पुष्पी कारवी च सरणा तु प्रसारिणी ॥ १५२ ॥तस्यां कटम्भरा राजबला भद्रबलेत्यपि ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मथुरा तु मधूपघ्नं मधुरा शिवपूरथ ।पुरीश्रेष्ठा तीर्थराजी जित्वरी च तपःस्थली ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
क्षुरपत्री पलाक्या स्यात्पालक्या ग्राम्यवल्लभा ।मधुरा स्नेहपत्रार्था राजार्थाद्गिरिशाकिनी ॥ १७१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मत्स्यण्ड्यपि च मत्स्याण्डी मधुरा पिण्डशर्करा ।सा खण्डशर्करा चैव गुडपर्यायसम्भवा ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्यात्खेचरी तु मधुरा क्लीबे गौल्वं तु तैल्वलम् ।गुहागरगथो घोण्टा कठिनाप्यथ वैटिलम् ॥ ३३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
निःश्रेणिरपि खर्जूरी माध्वी तु मधुकर्कटी ।मधुरा मधुखर्जूरी कोलपर्यायकर्कटी ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ज्योत्स्नाऽथ मधुरा काकी काकोली वायसूलिका ।धाङ्क्षोली मेदुरा धीरा वीरा क्षीरापि शुक्लका ॥ ३८३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्वादुमांसी वयस्था तु विषाणी च पयस्विनी ।काकोली मधुरा शुक्ला क्षीरशुक्लापि जीवनः ॥ ३८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
क्षुद्रजीवाऽथ मधुरा जीवपुष्टा यशस्करी ।प्रियंकरी पुत्रभद्रा बृहज्जीवन्तिकाऽप्यथ ॥ ३९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अवाक्पुष्पा शीतशिवा शालिनी मधुराऽप्यथ ।शालिपर्णी तु सुदला दीर्घमूला सुपर्णिका ॥ ४५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मेदावती मेदसारा मेदिनी मधुरा वरा ।स्निग्धा मेदोद्भवा साध्वी शल्यदा बहुरन्धिका ॥ ५४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नादान्ता निष्कला गूढा सकला मधुरा पुनः ।कामाङ्गा मदिरा श्यामा तारा चन्द्रानना शुभा ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मतान्तरे मेघरागभार्याः स्युरथ चापराः ।बंगाला मधुरा चैव कामोदा चोक्षसारिका ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मथुरा स्यान्मधूपघ्नी मधुरा द्वारका पुनः ।कुशस्थली द्वारवती भवेद्विष्णुपदी च सा ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अल्पपर्णी धरा श्यामा मधुरा जीवनी च सा ।महामेदा देवमेदा महापुरुषदन्तिका ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मणिच्छिद्रा देवमणि[43a]र्मधुरा वसुरन्ध्रिका ।माषपर्णी सूर्यपर्णी पाण्डुरा हयपुच्छिका ॥ ४२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
त्रपुसी शङ्कुलोर्वारुश्चिर्भिटी वालुकी स्फुटी ।मधुरा सा गुडफला कालिङ्गं तु कलिङ्गजम् ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृष्णबीजमथ द्वंद्वे तुम्ब्यलाबुस्त्रिलिङ्गका ।मधुरा सा राजपला राजालाबुरलाबुनी ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 रा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
सुखावासं शीर्णवृन्तं वनत्रपुसकं मतम् ।मधुरान्या कर्क्कटकी वर्द्धमाना महाफला ॥ ३१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 क (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
मधुरा सा माधवी सा पक्वा यस्य तु चार्करा ।स्याद्यासशर्करा पुष्पासवस्तु मधु न स्त्रियाम् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मातुलुङ्ग्यां वर्धमाना मधुरा मधुकर्कटी ।मधुवल्ली पीतपुष्पा देवदूती महाबला ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मेदायां स्यान्मणिच्छिद्रा मधुरा शालपर्ण्यपि ।महाभेदायां तु वसुच्छिद्रा देवमणिर्वसुः ॥ २९१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चम्पा च मालिनी चेदिपुरी तु त्रिपुरी स्मृता ।मथुरायां मधूपघ्नं मधुराथ तमालिनी ॥ २६० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरा कोशातकी स्निग्धा मधुरा कफपित्तनुत् ।बुद्धिध्री शोणितरुचिर्बिम्बी जीरकवीजिका ॥ २०६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आरनालं सुवीराम्लं धान्याम्लं च महारसम् ।अवन्तिसोमं सौवीरं रक्षोघ्नं मधुरा तथा ॥ ६२४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मथुरा मधुरा ख्याता मधूपघ्नं च मन्यते ॥ १६७५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
रुक्मिणी सत्यभामाद्या रमण्यः कमलापतेः ।मथुरा मधुरा तस्य पुरी द्वारावती परा ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मथुरा स्यान्मधुपुरी मथुरा मधुरा च सा ।वाराणसी जित्वरी स्यात्तथा काशी तपस्थली ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोकिलाक्ष इक्षुगन्धा काण्डेक्षुरिक्षुरः क्षुरः ।मधुरा स्यान्मधुरिका मधुरी च मिसिर्मिसी ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शतपुष्पा सितच्छत्रा शताक्षी शतपुष्पिका ।अवाक्पुष्पी मधुरिकाऽतिच्छत्रा मधुरा मिसी ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गृहिणी मघुरासूपधूपनं जतुकं जतु ।त्वक् पत्री त्वक् च तत्पत्री कवरी कर्वरी पृथुः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
कासी काश्यथाऽयोध्यायां कोसलोत्तरकोशला ।कर्णपुर्यां चम्पा चण्या, मथुरा मघुरान्विता ॥ २६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 थाऽ (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.doubtful
मिशिर्मिशी मिसि-मिस्यौ मधुरा तु मधूरिका ।सालेयो दन्त्यतालव्यो मिशी मिशिर्मिसी मिसिः ॥ २२१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 सि (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 मि (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वारुणी नागनन्दी स्याद्रेवती रामदूतिका ।काकोली मधुरा शुक्ला कायस्था स्वादुमांसिका ॥ ५४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कृष्णनिम्बः कालशाकः कैडर्यः सुरभिश्च सः ।अभ्रिका मधुरा शीता विषघ्नी विषदूषिणी ॥ ५५९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सितपुष्पी सितच्छत्रावाक्पुष्पी मधुरा कणा ।मधुका यष्टिमधुकं क्लितकं मधुयष्टिका ॥ ६२१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कौशाम्बी मधुरा राढा काञ्ची माहिष्मती जया ।द्वारका विदिशा चम्पा स्रुघ्नं पाटलिपुत्रकम् ॥ ८३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
क्षीरशृङ्गी सुषिफला कुलिङ्गा कर्कटाह्वया ।विदा तु विषमेदा स्याद्वयःस्था मधुरा बरा ॥ १४८५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गृहिणी मधुरा हिङ्गु शूलहृत्सूपधूपनम् ।वर्षिणी हेमरागिण्यो हरिद्रा पीतवालुका ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मद्ध्ये तु शूरसेनानां मधुरा नाम वै पुरी ।लंपाकास्तु मुरुण्डाः स्युस्तोक्षारास्तु युगालिकाः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
द्वारका तु द्वारवती मधुरा तु मधूषिका ।मथुरा च मधूपघ्ना कौशं तु स्यात्कुशस्थली ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्वा (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
स्वादुसंज्ञे तद्वति तु त्रिषु स्याच्छोभने प्रिये ।स्त्रियां तु मधुरासंज्ञपुर्यामित्याह यादवः ॥ १३३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त (wrong syllable)
meaningsपुरी
दूर्वायां मधुयष्ट्यां च मिश्रेयाशतपुष्पयोः ।मधुकुक्कुटिकासंज्ञमातुलुङ्गान्तरे तथा ॥ १३३७ ॥
अनुष्टुप्
मेदायां चेति रभसः क्लीबं तु गरलेऽभ्यधात् ।अना तु काञ्जिकेऽथ स्यात् त्रयोदश्यां तिथौ स्त्रियाम् ॥ १३३८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमेदा
doubtful
मधुरा as a meaning in nānārtha verses
- शिवकोष मिसिमिसिः स्त्री मधुरामांस्योः शतपुष्पाजमोदयोः । मृत्सा काक्षीश्रेष्ठमृदो रसो सूते विषे बले ॥ ५२६ ॥ Śivakoṣa 27.1.526
- शब्दरत्नावली कारवीअभावो मरणेऽसत्त्वे कैतवं द्यूतमिथ्ययोः । कारवी मधुरादीप्यत्वक्पत्रीकृष्णजीरके ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.27
- शब्दरत्नावली मिसिमांसं स्यादामिषे क्लीबं मांसी स्यादोषधिभिदि । मिसिः स्त्री मधुरामांस्योः शतपुष्पाजमोदयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.7