धेनु
dhenuस्त्री · fem.In 20 kośas: 19 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
प्रौढवत्सा बष्कयिणी धेनुस्तु नवसूतिका ॥ १२६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
चिरप्रसूता बष्कयणी धेनुः स्यान्नवसूतिका ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वेहद्वृषभोपगता प्रष्ठौही गर्भिणी वशा बन्ध्या ।धेनुर्नवप्रसूता वष्कयणी प्रौढवत्सा स्यात् ॥ २६९ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
गृष्टिः सकृत्प्रसूता स्याद्धेनुः स्त्री स्यान्नवप्रसूः ।चिरप्रसूर्वष्कयणी वस्कयण्यथ नैचिकम् ॥ ४६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गर्भोपघातिनी चाथ प्रष्ठौही यास्ति गर्भिणी ।असिक्नी च पलिक्नी च या गौः स्याद्बालगर्भिणी ।काल्योपसर्या प्रजने धेनुः स्यान्नवसूतिका ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धेनुर्नवप्रसूतिर्गौर्बहुसूतिः परेष्टुका ।अभिवन्यान्यवत्सा गौर्वृषाक्रान्ता तु सन्धिनी ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्रवद्गर्भावतोका स्यात्सन्धिनी तु वृषावृता ।नवप्रसूतिका धेनुः परेष्टुः स्याद्बहुप्रसूः ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुगुणायां सुब्रता स्याद्धेनुस्तु नवसूतिका ।स्थूलोधसि स्यात्पीनोध्नी धेनुष्या धनिकालया ॥ ५०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उक्षा वृषो बलीवर्द्दो वृषभो गौर्विषाणभृत् ।धेनुर्गौः सुरभिर्गृष्टिर्वत्सकस्तर्णकोऽर्णकः ॥ १२९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तम्पा तम्बार्जुनी धेनुर्माहेयी च निलिम्पिका ।क्रमेलकोष्ट्रकरभा दासेरः कण्टकाशनः ॥ १६२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नवसूतिका तथा धेनुर्दुग्धं यच्छति या बहु ।बहुसूतिः परेष्टुः स्याद् गृष्टिः सकृत् प्रसूतिका ॥ २२८८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 स (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
चिरात्सूता वष्कयनी तथा वष्कयिनीति च ।नवप्रसूतिका धेनुः सुखदोह्या च सुव्रता ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
योनिमत्प्राणिनामपि स्त्रियां माता स्वसा वधूः ।ननान्दा दुहिता धेनुर्योषिदित्याद्यश्च दिक् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 म (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हस्तिन्यां धेनुका धेनुर्वाशिता वासिता द्वयम् ।नार्यामपि कणेरुश्च गणेरुरपि तद्द्वयम् ॥ २९० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
संधिनी वृषभाक्रान्ता वेहद्गर्भोपघातिनी ।नवप्रसूतिर्धेनुः स्याद्धेनुष्या बन्धके स्थिता ॥ ७५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
तनुर्धेनुरुरुश्चञ्चुः प्रियङ्गुः सरयुः कुडुः ॥ २४७ ॥
genderस्त्रीfem.
बालो वामांश-खड्गीशावुत्कारी वरुणो जलम् ।लान्तश्च वारिदो मेदः सुधा धेनुर्व-कारकः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
द्रोणक्षीरा द्रोणदुघा बहुसूतिः परेष्टुका ।धेनुर्नवप्रसूता गौर्धेनुष्या बन्धके स्थिता ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
करेणुः करिणी धेनुः कल्पना सज्जना घटा ।गण्डूषको बहिष्कर्षः संभोगश्चातिहस्तकः ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्त्री क्ली तु सामभेदे स्याद् धोतस्तु नरि मारुते ।शठे तु त्रिर्नटः पुंसि टुण्डुवृक्षे द्वयोः पुनः ॥ ६५५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसामभेद
doubtful
धाम गेहे प्रभावे च स्थाने तेजसि विश्रुतम् ।धुनी नद्यां समुद्रेऽथ धेनो धेनुः करिस्त्रियाम् ॥ २५१ ॥
अनुष्टुप्
meaningsकरिस्त्री
गवि ध्वाङ्क्षस्तु काके स्याद्बकयाचकयोरपि ।धातुः क्रियादिरूप्यादिमहाभूतेषु तद्गुणे ॥ २५२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsगो
doubtful
धेनु as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश धेनुकानग्निका स्यात्कुमारी च दूषिकाक्षिमलेऽपि च । झिल्लिकातपरुग्झिञ्झी धेनुका धेनुर्हस्तिनी । यूथिकाम्लानयूथ्योः स्यादम्बिका धात्रिकाम्बयोः ॥ Dharaṇikośa 1.1.15
- धरणिकोश पयस्विनीपयस्विनी निशा प्रोक्ता नदीधेन्वोः पयस्विनी । अन्तेवासी स्मृतः शिष्यश्चाण्डालोऽपि प्रकीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 19.2.90
- कोषकल्पतरु धेनुकाकरिण्यां धेनुका धेनौ पुंलिङ्गे दनुजान्तरे । मल्लिका तृणशूल्ये ना हंसभिद्दीपपात्रयोः । चोलकी नागरङ्गे च करीरे किष्कुपर्वणि । नग्नाचार्ये हिण्डकः स्याद्दीनाया[256b]मपि मूषिका ॥ १८ ॥ Koṣakalpataru 6.1.18
- कोषकल्पतरु गोगौरर्वनाकक्रतुभेदरश्मि- दृग्धेनुलोमाशनिनीरभूषु । दिग्बाणवाणीवृषभेषु गस्तु गणेशगन्धर्वकगातृषु स्यात् ॥ ९० ॥ Koṣakalpataru 6.3.90
- कोषकल्पतरु परञ्जअण्डजाः सरटमीनभुजंग- पक्षिणो मृगमदे तु भवेत्स्त्री । तैलयन्त्रकरवालकफेन- खड्गधेनुफलकेषु परञ्जम् ॥ ४० ॥ Koṣakalpataru 6.7.40
- नानार्थार्णवसंक्षेप रास्नाभेषजे चापि धेनौ च राठा सुह्मेषु नीवृति । शोभायां चाथ राजिः स्यात् क्षेत्रेऽधो रसनस्य च ॥ ८४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.84
- नानार्थार्णवसंक्षेप वाश्रावाश्रस्तु पुरुषे शब्दे सङ्घाते च पुमानथ । वाश्रा धेनौ स्त्रियां वातः पुनर्वायौ नरि त्रि तु ॥ १२२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1227
- नानार्थार्णवसंक्षेप धेनुकादीधितिस्त्वङ्गुलौ रश्माविभीधेन्वोस्तु धेनुका । नालिका तु चतुर्हस्तप्रमाणे युगसंज्ञके ॥ ३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.37
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रणिधिखड्गधेनुदले फेने परञ्जस्तैलपत्रके । परिधिर्यज्ञियतरोः शाखायामुपसूर्यके ॥ १५६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.156
- परमानन्दीयनाममाला गोगीतगात्रोरथाख्यातो गौर्जले वज्रबाणयोः । वृषधेन्वोर्गिरौ वाचि नेत्रदिग्भूमुखेषु च ॥ १३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.13
- शब्दरत्नावली पयस्विनीप्रसाधनी स्त्री कङ्कत्यां क्लीबन्तु सिद्धिवेशयोः । पयस्विनी विभावर्य्यां धेनौ नद्यामपि स्त्रियाम् ॥ पुण्यजनः सज्जने स्याद्यक्षराक्षसयोरपि । पृण्यजनस्तु पुंसि स्यान्नीचे मूर्खे च पापिनि ॥ फलकी मीनभेदे ना त्रिषु स्यात्फलकान्विते । वार्वकी वे विचित्राश्वपर्ण्यजीवशरान्विषु (?) ॥ भूतात्मा पुंसि भूतेशे देहे बुद्धे विधातरि । महाधनं महामूल्यसुवर्णसिह्लकादिषु ॥ महासेनः कुमारे स्यान्महासैन्यपतौ पुमान् । मदयित्नुः स्मरे शौण्डे पुमान्मद्ये तु न द्वयोः ॥ महामुनिः कुम्भयोनिबुद्धयोः क्लीबमोषधे । मातुलानी तु भङ्गायां कलायं मातुलस्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.118
- तन्त्राभिधान गोगो गणपतिरुद्दिष्टो गो गन्धर्वः प्रकीर्त्तितः । गं गीतं गा च गाथा स्याद् गौर्धेनुर्गौ सरस्वती ॥ ९ ॥ Tantrābhidhāna 3.9
- त्रिकाण्डशेष गृष्टिसुरायां स्त्री कीकटुस्तु निःस्वे देशे मितम्पचे । खेटः सिङ्घाणके हीने गृष्टिर्धेन्वौषधीभिदोः ॥ ९५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.95