कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

पिल्ल

pillaवि · adj.

In 11 kośas: 9 synonym verses, 3 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.151 · p. 22
क्लिन्ननेत्रे चिल्लचुल्लौ पिल्लोऽथार्शोयुगर्शसः ।
अनुष्टुप्
क्लिन्ननेत्रविचिल्लविचुल्लविपिल्लविअर्शोयुज्विअर्शसवि
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.103
स्युः क्लिन्नाक्षे चुल्लचिल्लपिल्लाः क्लिन्नेऽक्ष्णि चाप्यमी ।
अनुष्टुप्
चुल्लविचिल्लविपिल्लवि
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.607 · p. 68
दद्रुणो दद्रुरोगी स्यान्नःक्षुद्रः क्षुद्रनासिकः ।क्लिन्ने यस्याक्षिणी पिल्लश्चिल्लश्चुल्लश्च स स्मृतः ॥ ६०७ ॥
अनुष्टुप्
दद्रुणविदद्रुरोगिन्विनःक्षुद्रविपिल्लविचिल्लविचुल्लवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.41 · p. 213
स्युः क्लिन्नाक्षे चुल्ल-पिल्ल-पिच्छाः क्लिन्नेऽक्ष्णि चाप्यमी ।नष्टलिङ्गोऽधोगताक्षः पृश्निस्त्वल्पशरीरकः ।निखर्वः खदृतः खर्वः खर्वशाखश्च वामनः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
चुल्लपुंपिल्लपुंपिच्छपुंनष्टलिङ्गपुंपृश्निपुंनिखर्वपुंखदृतपुंखर्वपुंखर्वशाखपुंवामनपुं
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.123 · p. 117
वातरोगी वातकी सातिसारोऽप्यतिसारिणि ।चुल्लचिल्लौ क्लिन्ननेत्रपिल्लौ मिलितलोचने ॥ १२३ ॥
अनुष्टुप्
वातरोगिन्विवातकिन्विसातिसारविअतिसारिन्विचुल्लविचिल्लविक्लिन्ननेत्रविपिल्लविमिलितलोचनवि
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.126 · p. 41
क्लिन्नाक्षे स्युश्चिल्लचुल्लपिल्लगिल्लविगिल्लकाः ।वायुना मूतदेहे स्यान्न्युब्जः सब्जश्च कुब्जकः ॥ १२६ ॥
अनुष्टुप्
चिल्लपुंचुल्लपुंपिल्लपुंगिल्लपुंविगिल्लपुंन्युब्जपुंसब्जपुंकुब्जकपुं
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.705 · p. 96
चिल्लश्च चुल्लश्च पिल्लश्च क्लिन्ननेत्रोऽक्षिरोगवान् ।अर्शसो गुदरोगी स्यादर्शोयुक् चापि कथ्यते ॥ ७०५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
चिल्लविचुल्लविपिल्लविक्लिन्ननेत्रविअक्षिरोगवत्विअर्शसविगुदरोगिन्विअर्शोयुज्वि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.83 · p. 195
सातिसारेऽतिसारक्यतीसारकी, कफान्विते ।श्लेष्मणः श्लेष्मलः, क्लिन्ननेत्रे तद्वति पिल्लयुक् ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
अतिसारकिन्विअतीसारकिन्विश्लेष्मणविश्लेष्मलविपिल्लवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1106 · p. 136
कण्डूतियुक्तः कण्डूलो दद्रुरोगिणि दुद्रुलः ।चिल्लः पिल्लश्च चुल्लश्च क्लिन्नास्ये क्लिन्नचक्षुषि ॥ ११०६ ॥
अनुष्टुप्
कण्डूलविदद्रुलविचिल्लविपिल्लविचुल्लवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.75 · p. 341
ओल्लस्त्वशुष्के त्रिषु सूरणे नाक्लिन्नेक्षणे स्यात्परवच्च चुल्लः ।पिल्लस्तथा क्लिन्न इहेक्षणेऽपिचुल्ली चितोद्धानकवाद्यभित्सु ।चिल्लस्त्रिषु क्लिन्नदृशि प्रदिष्टःक्लिन्ने च नेत्रे शशघातके ना ।स्त्रियां भवेद्गौडकवास्तुकेऽसौछल्ली स्त्रियां वीरुधि वल्कले च ॥ ७५ ॥
इन्द्रवज्राtwo metres in one verse
meanings
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् वाच्यलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.4.16 · p. 41
स्त्र्यर्थे प्राज्ञा तथा प्राज्ञी पात्रशब्दस्तु वक्ष्यते ।शोष्टरि त्रातरि पिबे पिल्लः क्लिन्नेऽक्ष्णि तद्वति ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsक्लिन्नतद्वत्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.4.5 · p. 228
गौरोऽरुणे सिते पीते गृह्यस्त्वस्वैरिपक्ष्ययोः ।क्लिन्नाक्षे क्लिन्ननेत्रे च चिल्लं चुल्लं च पिल्लवत् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
meanings