पुरस्तात्

purastātअ · indecl.

In 10 kośas: 6 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य अव्ययवर्गः Abhidhānacintāmaṇi 7.1529 · p. 57

पुरः पुरस्तात्पुरतोऽग्रतः प्रायस्तु भूमनि ॥ १५२९ ॥

अनुष्टुप्

पुरस्अ पुरस्तात्अ पुरतस्अ अग्रतस्अ प्रायस्अ

genderअindecl.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव अव्ययप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.4.11 · p. 458

पुरस्तात्पुरतोऽथ स्यात् श्रौषड्वौषड्वषट् पुनः ।देवताभ्यो हविर्दाने स्वाहापि स्यादथ स्वधा ॥ ११ ॥

अनुष्टुप्

पुरस्तात्अ पुरतस्अ श्रौषट्अ वौषट्अ वषट्अ स्वाहाअ स्वधाअ

genderअindecl.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.40 · p. 124

प्रेत्यामुत्रान्यसंसारेऽथास्ता[240a]नेर्विषये परै (?) ।प्रागुदक्प्रत्यगाद्याः स्युः पुरस्तात्तु पुरोऽग्रतः ॥ ४० ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

प्रेत्यअ अमुत्रअ प्राक्अ उदक्अ प्रत्यक्अ पुरस्तात्अ पुरस्अ अग्रतस्अ

genderअindecl.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि अव्ययप्रकरणम् Suśīlanāmamālā 8.2788 · p. 455

समन्तात् सर्वतो विष्वक् परितश्च समन्ततः ।स्यादऽग्रतः पुरस्तात् च पुरश्च पुरतः पुनः ॥ २७८८ ॥

अनुष्टुप्

समन्तात्अ सर्वतस्अ विष्वक्अ परितस्अ समन्ततस्अ अग्रतस्अ पुरस्तात्अ पुरस्अ पुरतस्अ

genderअindecl.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश एकार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.2.24 · p. 307

स्यात्पुरस्तादधस्ताच्च रिष्टातिरूर्द्धशब्दतः ।एतस्मिन्नुपभावे स्याद् उपरिष्टादुदाहृतम् ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ति (wrong syllable)

पुरस्तात्अ अधस्तात्अ उपरिष्टात्अ

genderअindecl.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.95 · p. 257

उपजोषं च समुपजोषं, सर्वासु दिक्ष्विह ।समन्ततः समन्ताच्च, पुरस्तात् पुरतः पुरः ॥ ९५ ॥

अनुष्टुप्

उपजोषम्अ समुपजोषम्अ समन्ततस्अ समन्तात्अ पुरस्तात्अ पुरतस्अ पुरस्अ

genderअindecl.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.480

प्राच्यां पुरस्तात्प्रथमे पुरार्थेऽग्रत इत्यपि ।

अनुष्टुप्

meaningsप्राची प्रथम पुरार्थ अग्रतस्

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तान्ताः Dharaṇikośa 34.7.6 · p. 237

यावत्तावत्परिच्छेदे कार्त्स्न्ये मानेऽवधारणे ।पुरस्ताच्चतुर्षु प्राच्यां पुरार्थे प्रथमेऽग्रतः ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 तु (wrong syllable)

meaningsप्राची पुरा प्रथम अग्रतस्

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.91 · p. 129

प्राच्यां पुरोऽर्थे प्रथमे पुरस्तादग्रतोर्थके ।स्वस्ति मङ्गलपुण्याशीःसुखाङ्गीकरणार्थकम् ॥ ९१ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्राची पुरस्प्रथम अग्रतस्

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नानार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.1.33 · p. 301

अहो बतानुकम्पायां खेदे सम्बोधनेऽपि च ।पुरस्तात्प्रथमेऽवाच्यामग्रे चाल्पपुरार्थयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रथम अवाची अग्र अल्प पुरा

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अनेकार्थाव्ययाध्यायः Vaijayantī 8.7.33 · p. 286

पुरस्तात्पूर्वदिश्यग्रे पुराप्रथमयोरपि ।शीघ्रे सपदि सद्योऽर्थे समयान्तिकमध्ययोः ॥ ३३ ॥

अनुष्टुप्

meaningsपूर्वदिश्अग्र पुरा प्रथम

पुरस्तात् as a meaning in nānārtha verses

कोषकल्पतरु अग्रक्रूरेऽन्यवत्स्यात्कुटिलेऽप्यथाग्र- मालम्बने स्यान्निकरेऽधिके च । प्रान्ते पुरस्तादुपरि प्रधाने- ऽप्याद्ये तथा[48a]र्द्धे च पलप्रमाणे ॥ ४३ ॥ Koṣakalpataru 6.27.43
शब्दरत्नावली अग्रअराऽन्यवत् शीघ्रगे स्यात्क्लीबं चक्राङ्गशीघ्रयोः । अग्रमालम्बने वृन्दे परिमाणे पलस्य च ॥ पुरस्तादुपरिप्रान्ते एकाग्रे च नपुंसकम् । अतिरिक्ते प्रधाने च प्रमाणे चाभिधेयवत् ॥ अस्त्रं चापे प्रहरणे कृपाणे च नपुंसकम् । अभ्रं धातुभिदि स्वर्णे गगने स्याद्घनेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.3
शब्दरत्नाकर पुरस्भागे प्रकारकथने वीप्सायां लक्षणे प्रति । प्राच्यां पुरस्तात्प्रथमे पुरार्थेऽग्रे पुरः स्मृतः ॥ २२७२ ॥ Śabdaratnākara 5.2.2272