प्रतिवाक्य
prativākyaक्ली · neut.In 7 kośas: 6 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
प्रश्नोऽनुयोगः पृच्छा च प्रतिवाक्योत्तरे समे ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उपन्यास उपोद्घात उदाहारः शपः पुमान् ।शपथः शपनं क्लीबे प्रतिवाक्योत्तरे समे ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विना तु पात्रं यः प्रश्नो नभोदर्शनपूर्वकम् ।आकाशभाषितं तत्स्याद्दैवप्रश्न उपश्रुतिः ।उत्तरं प्रतिवचः प्रतिवाक्यमस्त्रियां तु चटुलं चटु चाटु ।चाटुकं च हृदयंगमहृद्ये सूनृतं त्रिषु त(भ)वेत्प्रियसत्ये ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderक्लीneut.
व्याहारो भाषितं चोक्तिर्वाग्वाक्यं वचनं स्मृतम् ।प्रश्नः पृच्छानुयोगश्च प्रतिवाक्यं तदुत्तरम् ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रश्नः पृच्छानुयोगश्च पृच्छनं पृच्छनापि च ।प्रत्युक्तिः प्रतिवाक्यं स्यादुत्तरं प्रतिवागपि ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अर्थवादः परार्थोक्तिः प्रश्नः पर्यनुयोगवत् ।अनुयोगश्च पृच्छा च प्रतिवाक्यं तदुत्तरम् ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रतिवाक्य as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु उत्तरभवेद्भवान्यां नरि तूत्तरः स्या- द्विराटपुत्रे दिशि योषिति स्यात् । भवेद्द्वयोनः प्रतिवाक्यवाची- तरोऽन्यनामा त्रिषु पामरे च ॥ ८६ ॥ Koṣakalpataru 6.27.86
- नानार्थार्णवसंक्षेप उत्तरउत्तंसस्तु नृशण्डे स्यात् कर्णपूरेऽपि शेखरे । उत्तरं प्रतिवाक्ये क्ली त्रिस्तूर्ध्वोदीच्ययोस्तथा ॥ २४८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.248
- शब्दरत्नावली उत्तरउदारो दातृमहतोरनुकूलेऽभिधेयवत् । उत्तरा स्त्री तु दिग्भेदे स्नुषायां फाल्गुणस्य च ॥ विराटतनये पुंसि क्रूरे दिव्युत्रये त्रिषु । प्रतिवाक्ये क्लीबलिङ्गमुत्तरन्तु निगद्यते ॥ एकाग्रं वाच्यलिङ्गं स्यादनाकुलैकतानयोः । औशीरमासने क्लीबं स्वापचामरदण्डयोः ॥ कृकरः पक्षिभेदे स्यात् क्रकचे पक्षिदीनयोः(?) । कदरः क्रकचव्याधिभिदोश्च खदिरे सिते ॥ कर्वुरो राक्षसे पापे जलहेम्नोर्नपुंसकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.59
- शब्दरत्नावली तथातथाङ्गीकारसदृशप्रतिवाक्यसमुच्चये ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.35
- वैजयन्ती उत्तरउत्तरं प्रतिवाक्ये स्यादुदीच्ये प्रवरोर्ध्वयोः । स्त्रीलिङ्गत्वे धनुर्लक्ष्म्यां पुरुषे पावके च ना ॥ १८ ॥ Vaijayantī 7.5.18