वाच्
vācस्त्री · fem.In 23 kośas: 30 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 79 as a meaning of another word.
वाग्ब्राह्मी भारती गौर्गीर्वाणी भाषा सरस्वती ।श्रुतदेवी वचनं तु व्याहारो भाषितं वचः ॥ २४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
भौमे व्योमोल्मुकैकाङ्गौ गीःपतिस्तु महामतिः ॥ १३ ॥प्रख्याः प्रचक्षाः वाग्वाग्ग्मी गौरो दीदिविगीरथौ ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर्वाग्वाणी सरस्वती ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वाग्वाणी भारती भाषा गौर्गीर्ब्राह्मी सरस्वती ।ओङ्कारः प्रणवः प्रोक्तस्त्रयो वेदास्त्रयी स्मृताः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर्वाग्वाणी सरस्वती ।ब्रह्मकैवर्तनी वाक्या वाकोवाक्यस्वरूपिणी ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्त्री हलन्त … स्युर्वाग्वाचादिग्दिशादयः ।बाहुल्येन घञि प्रादेर्दीर्घमिच्छन्ति यत्नतः ॥ २७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
कला वाणी महाविद्या मन्त्ररूपा महेश्वरी ।ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर्वाग्वाणी सरस्वती ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पायूपस्थं हस्तपादं वाक् चैव दशमी पुनः ।ज्ञानेन्द्रियाणि श्रोत्रादि पञ्च पाय्वादिकानि च ॥ १५८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अपि स्याद्गीर्गिरा वाक् च स्त्रियां लापः पुमानयम् ।स्याद्वादरेला धिषणा गौर्जूः श्रीः पद्मलाञ्छना ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
प्र[च?]क्षाः प्रचक्षा वाग्वाग्मी [गी]रथश्च महामतिः ।रविरिन्दुः कुजः सौम्यो वागीश उशनाः शनिः ।राहुः केतुश्चेति नव ग्रहाः खेटाश्च कीर्त्तिताः ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
चित्तं नेत्रं रसना श्रोत्रं त्वग्गन्धज्ञाधीन्द्रियं चैतत् ।पाणिः पादः पायुरुपस्थो वागिति कर्मेन्द्रियगण उक्तः ॥ २५ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
ब्राह्मी भाषा ब्राह्मणी गौर्गिरा गीर्-वाणी वाचा वाक्सरस्वत्यपीडा ।भारत्युक्ता शारदा शब्ददेवीभेद्याधीनं वाङ्मयं तद्विकारे ॥ ५५ ॥
शालिनी
genderस्त्रीfem.
प्राणो नाम वायुः सोऽस्यास्तीति प्राणी तस्याङ्गं प्राण्यङ्ग इकारः अन्ते यस्य तदिदन्तम् । तत्सर्वं स्त्रीलिङ्गं भवति । तद्यथा । इयं कटिः श्रोणिः अङ्गुलिः पङ्क्तिरित्यादि वस्तिकुक्षिपाणीनामपीदन्तत्वाच्च स्त्रीत्वे प्राप्ते बाधः क्रियते । एतान्विमुच्य वर्जयित्वेत्यर्थः । पुंसीत्यधिकारात्तेषां पुंस्त्वमेव भवति । अयं वस्तिः नाभेरधः । अयं कुक्षिरुदरस्थानम् । अयं पाणिर्हस्त इति । जङ्घादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयं जङ्घा जानुनोरधस्तात् । पादस्योपरिस्था च । इयं शिरा देहधारिणी । इयं स्नुषा पुत्रवधूः ।इयं नासिका गन्धहारिणी । इयं चूडा शिखा । इयं वसा शोणितविकारः स्नेहश्च ।स्रक्स्रुक्स्फिक्त्वग्वाग्योषितो हि विद्यात्स्त्रियां द्युनावौ च ।दीधितिमेकां[का] मुक्त्वा रश्म्यभिधानं तु पुंस्येव ॥ १८ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
स्रगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । तद्यथा । इयं स्रक् माला । इयं स्रुक् यज्ञोपकरणभाण्डम् । इयं स्फिक् कटिप्रदेशः । इयं त्वक् बहिश्चर्म । इयं वाक् वाणी । इयं योषित् बाला । द्यौश्च नौश्च द्युनावौ च स्त्रियां भवतः इयं द्यौः स्वर्गः । इयं नौः जलतरणिः । हिशब्दः पादपूरणे । दीधितिमेकां वर्ज्जयित्वा रश्मिवाचकाः शब्दाः पर्यायाश्च ये ते पुंसि भवन्ति । तद्यथा इमे रश्मयः प्रग्रहाः किरणाः अंशवः पादाः मयूखाः अभीषवः गभस्तयः घृणय इत्येवमादयः । तुशब्दः पादपूरणे ।मूर्द्ध्नोऽक्षतक्षमज्जश्लेष्मात्माश्मयु[यू]वपूषराजभी रहितम् ।सर्वं द्व्यच्कं नान्तं नपुंसकं पुंसि वा भवेद्ब्रह्मा ॥ १९ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
शिरो मूर्धोत्तमाङ्गं कम्प्रारभ्यं प्रेरितेरितम् ।वाग्वचो वचनं वाणी भारती गीः सरस्वती ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सरस्वती श्रुतदेवी ब्राह्मी गौर्गीश्च भारती ।भाषा वाणी तु वाग्वाक्यं व्याहारवचने वचः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 त (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
ब्राह्मी भगवती शाब्दी गौरी काषायमोहिनी ।गीर्गीर्वाणी गिरा बाला सा(ना?)दिनी वाग्वचाभ्रभा ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
व्याहारो भाषितं चोक्तिर्वाग्वाक्यं वचनं स्मृतम् ।प्रश्नः पृच्छानुयोगश्च प्रतिवाक्यं तदुत्तरम् ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
देवी सरस्वती ब्राह्मी श्रुतदेवी च भारती ।वाग्गीर्वाणी तथा गौश्च भाषा च वचनं तु वै ॥ ३४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
इन्द्रियार्थगोचराः स्युर्विषयाः परिकीर्तिता ।स्यादिन्द्रियस्तु करणं हृषीकं विषयि स्मृतम् ।गुदोपस्थं हस्तपादं वाक् च कर्मेन्द्रियं भवेत् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
वाक् वाचा वचसामीशा वाग्देवी वर्णमातृका ।वचनं भाषितञ्चोक्तिर्व्याहारो लपितं वचः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नदी सरित् शैवलिनी वाणी गीर्गोश्च वागपि ।वीणा विपञ्ची दिक्ककुप् स्याद्भूर्भूमिरवणि क्षितिः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विषाणी वीरणीपूगी चज्जूरी च नदादिषु ।पुटिकेन्मालिकाद्यास्तु स्त्रियामादादिषु स्मृता ।लक्ष्मीर्वाणी भवानी रजनिजविरतिकान्तिसीता जुगुप्सा ।चिन्ताऽसूयाविभूतिद्युतितरणिमतिक्षेपणीविष्टि पीडा ।तन्त्रीस्तन्द्री विपञ्चिद्रुणिविपणिकृपावेदनामुक्तिविद्या ।ज्योत्स्ना वेश्या कलावाक्सरणिविषहरीहूतिकाकूप्रपाश्च ।…वदितिकथादेवताद्योदिवौ च ।ढक्काव्रीडावहित्थासुरभिकुमुदिनीपद्मिनीपूर्णिमाश्च ।ताराश्रेणी च वीथीद्युतिरवनि नदीपुष्करिण्यम्बिकोम्रा ।निद्राहेला च लीलायुवतिरनुमतिर्दिक्कुहुः पक्षतिश्च ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
विषाणीस्त्रीवीरणीस्त्रीपूगीस्त्रीखर्जूरीस्त्रीपुटिकास्त्रीमालिकास्त्रीलक्ष्मीस्त्रीवाणीस्त्रीभवानीस्त्रीरजनिस्त्रीविरतिस्त्रीकान्तिस्त्रीसीतास्त्रीजुगुप्सास्त्रीचिन्तास्त्रीअसूयास्त्रीविभूतिस्त्रीद्युतिस्त्रीतरणिस्त्रीमतिस्त्रीक्षेपणीस्त्रीविष्टिस्त्रीपीडास्त्रीतन्त्रीस्त्रीतन्द्रीस्त्रीविपञ्चिस्त्रीद्रुणिस्त्रीविपणिस्त्रीकृपास्त्रीवेदनास्त्रीमुक्तिस्त्रीविद्यास्त्रीज्योत्स्नास्त्रीवेश्यास्त्रीकलास्त्रीवाच्स्त्रीसरणिस्त्रीविषहरीस्त्रीहूतिस्त्रीकाकूस्त्रीप्रपास्त्रीकथास्त्रीदेवतास्त्रीद्योस्त्रीदिव्स्त्रीढक्कास्त्रीव्रीडास्त्रीअवहित्थास्त्रीसुरभिस्त्रीकुमुदिनीस्त्रीपद्मिनीस्त्रीपूर्णिमास्त्रीतारास्त्रीश्रेणीस्त्रीवीथीस्त्रीअवनिस्त्रीनदीस्त्रीपुष्करिणीस्त्रीअम्बिकास्त्रीनिद्रास्त्रीहेलास्त्रीलीलास्त्रीयुवतिस्त्रीअनुमतिस्त्रीदिश्स्त्रीकुहूस्त्रीपक्षतिस्त्री
genderस्त्रीfem.
दैत्येऽसुर आसुरश्च सरस्वत्यां गिरा गिरौ ।वाग्-वाचे वाणि-वाण्यौ च तालव्याद्या च शारदा ॥ १०० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
ब्राह्मी गौर्भारती भाषा वाग्वाणी गीः सरस्वती ।मरीचिरङ्गिरा दक्षः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
उपस्थं वागपानं चेत्येतत्कार्मणमिन्द्रियम् ।त्वगसृङ्मांसमेदोऽस्थिमज्जाशुक्लानि धातवः ॥ २८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आगूयवागूवाक्सृ(स्र?)क्त्वक्स्फिग्ज्योग्नौदिगृगुष्णिहः ।संध्या कथा[शीः] कन्था द्वाः पूर्धूर्गी[र्विट्] पिपीलिका ॥ २३११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ज्ञानामृता वर्म-शुची दामोदर-निरञ्जनौ ।वागधरौ भौतिकेशो वागीशस्त्रिपुरश्च ऐ ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 ध (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
-----------------------------------नादबिन्दु-समायुक्तो द्वादशस्तु स्वरो भगः ।योनिः सरस्वतीबीजमधरं वाग्भवं च वाक् ॥ऐं॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
पद्मभूः प्राणदो वेधा द्रुघणो नाभिजो विधिः ।वाग्वाणी भारती भाषा गौर्गीर्ब्राह्मी सरस्वती ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वाच् as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् गोस्वर्गेषुपशुवाग्वज्रदिङ्नेत्रधृणिभूजले । लक्ष्यदृष्ट्या स्त्रियां पुंसि गौर्लिङ्गं चिह्नशेफसोः ॥ २५ ॥ Amarakośa 3.3.25
- नामलिङ्गानुशासनम् इडासर्पमांसात्पशू व्याडौ गोभूवाचस्त्विडा इलाः ॥ ४२ ॥ Amarakośa 3.3.42
- नामलिङ्गानुशासनम् इराइरा भूवाक्सुराप्सुस्यात्तन्द्रा निद्राप्रमीलयोः ॥ १७६ ॥ Amarakośa 3.3.176
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) इलाशलाकायुधयोः शल्यं बाधा दुःखनिषेधयोः । स्थूणास्तब्धत्वयोः स्तम्भ इला वागघ्न्ययोरपि ॥ ८३४ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.834
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) गोदिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गवज्रवाग्वाणवारिषु । भूमौ पशौ च गोशब्दो विद्वद्भिर्दशसु स्मृतः ॥ ८५४ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.854
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) इराइराशब्दो बुधैर्ज्ञेयो भुवि वाच्यशनेऽम्भसि । निमेषादौ यमे वर्णे कालो मृत्यौ च कीर्त्यते ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.83
- धरणिकोश गोगोशब्दः पशुभूम्यंशुवाग्दिगर्थः प्रयुज्यते । स्वर्गलोचनबाणाम्बुकुलिशार्थोऽपि दृश्यते ॥ Dharaṇikośa 3.3.1
- धरणिकोश इडाइडा चन्द्रकलाद्यं स्यागवि भूमौ च वाचि च । जडो मूर्खे हिमग्रस्ते शूकशिम्बी जडा मता ॥ Dharaṇikośa 12.1.7
- धरणिकोश बृहतीबृहती क्षुद्रवार्ताकी बृहती कण्टकारिका । वाचि छन्दसि च ज्ञेया महत्यां बृहती तथा ॥ Dharaṇikośa 15.3.15
- धरणिकोश सरस्वत्सरस्वती सरिद्भेदे सरिन्मात्रे च वाचि च । सरस्वती गवि क्वापि सरस्वानम्बुधौ नदे ॥ Dharaṇikośa 15.3.33
- धरणिकोश अनुष्टुभ्जृम्भे जृम्भणविकासे रम्भा वारयोषाप्सराः । सनाभिः सदृशे ज्ञातावात्मभूः स्मरवेधसोः । ककुभ् शास्त्रे दिशि ज्ञेया अनुष्टुब्वाचि छन्दसि ॥ Dharaṇikośa 23.1.3
- धरणिकोश इरासिप्रः स्वेदो नदी सिप्रा इरा भूवाक्सुराप्सु च । हिंस्त्रा काकादनी चापि व्याघ्री निदिग्धिकापि च ॥ Dharaṇikośa 26.1.11
- धरणिकोश इलाइला गोवाग्धरित्रीषु कलत्रे चन्द्रजस्य च । जलो जडमतिः ख्यातो जलं ह्रीवेरनीरयोः ॥ Dharaṇikośa 27.2.3
- कोषकल्पतरु उद्-चर्खेटयति खेडयति ग्रसते ग्लसते च खोटयति । चरति चषतेऽपि चषति गलति तथाभ्यवहरत्यपि । उपाद्भुजिश्चोपभोगेऽथाङः पूर्णत्व-यत्नयोः । समो साभे नुतोमत्यां(?)न तु तङ्मान्स रक्षणे ॥ आङश्चमिरुपस्पर्शे चाभ्यधिभ्यां चरिः क्षये । अनोः सहायकेऽथोपादुपादाराधनार्थकः ॥ रोगस्य च चिकित्सायां शब्दवृत्तेर्विशेषणे । आङः कृतौ परेः सेवे वाच्युदः समुदः परः ॥ सहचारिण्यपावृत्तौ भूयः प्रत्याङ उत्तरः । अतेरुल्लङ्घनानीत्योः प्रात्प्रसिद्धावभेः पुनः ॥ अन्यथात्वेऽथोत्परोऽसौ कर्मवानात्मनेपदी । तथा तृतीयया युक्तः[183b]संपरश्च प्रकीर्तितः ॥ चलनप्राशनार्थेभ्यः स्यात्परस्मैपदं णिचि । आदेस्तु कर्त्रभिप्राये फले स्यादात्मनेपदम् ॥ परेर्मोहयतेर्वादेर्वासेः पाययतेर्दमेः । आङ्यासेरपि तद्वत्स्यात्तथा धापयतेरपि ॥ तद्वद्रोचेर्नर्तयतेर्ण्यन्तानां बुधयुध्नशाम् । प्रुद्रुस्रूणां जनेङोश्च परस्मैपदमीरितम् ॥ इच्छति वाङ्क्षति काङ्क्षति वाञ्छति माङ्क्षति च लष्यते लषति । लष्यति लषते लुभ्यति कामयते वष्टि चाशास्ते । प्रीणाति प्रीणीते गृध्यत्यनुरुध्यते च गर्धयति । आशंसते च हर्यति कनत्यवति खटति तद्वत्स्युः । वरयति लालयते च स्पृहयति लिप्सत्यपि चेच्छार्थाः ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 3.5.26
- कोषकल्पतरु वृहत्चन्द्रे पुंसि तृपद्द्वयेन रहितं छत्त्रेऽन्यवत्तृप्यति स्याद्भेद्ये विपुले वृहन्नथ वृहत्युक्ताम्बुधान्यामपि । छन्दोवस्त्रभिदोश्च वाचि गदिता सिंह्योर्महत्क्षुद्रयो- र्ना देवानिलयोर्मरुन्निगदितोऽथ ग्रन्थिपर्णेऽन्तिमे ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 6.16.23
- कोषकल्पतरु सरस्वतीस्यात्पुष्पदन्तकरिणो भार्यायामथ सरस्वती वाचि । वाग्देव्यां च सुरभ्यां नदीविशेषेऽङ्गनारत्ने ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.17.82
- कोषकल्पतरु धेनुसुप्तस्य विज्ञान उदीरितोऽथ श्रेष्ठे मणावप्युदितं च रत्नम् । द्रव्ये तु रस्नं चषके मचण्डे धेनोऽम्बुधौ वाक्सरितोः स्त्रियां स्यात् ॥ ९२ ॥ Koṣakalpataru 6.21.92
- कोषकल्पतरु वारितोये स्त्रियां वाग्गजबन्धभूमी- घटीषु शारिस्तु पुमान्प्रदिष्टः । द्यूतार्थमूर्त्तिष्वथ योषिति स्या- च्चित्रेक्षणायां(?) व्यवहारभेदे ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.27.72
- कोषकल्पतरु इराजारो भवेच्चोपपतौ स्त्रियां तु स्याद्यावनाले मुदि मद्रमन्त्ये । देशे पुमान्स्याद्विबुधैस्त्विरोक्ता कादम्बरीवाग्वसुधासुधासु ॥ ७७ ॥ Koṣakalpataru 6.27.77
- कोषकल्पतरु इलाभवेत्तथा चामरदण्डकेऽर्थे दोला तु यानान्तरनीलिकार्था । मेला मसौ मेलकवाचिका स्या- दिला तु भूवाग्बुधदारगोषु ॥ ८० ॥ Koṣakalpataru 6.28.80
- कोषकल्पतरु वेलापीठ्यां गृहाणामपि दारुबन्धे वेलाब्धितीरेऽम्बुविकारके च । अक्लिष्टमृत्यौ समये च सीम्नि बुधस्त्रियां वाचि तथा च रागे ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.28.82
- नानार्थार्णवसंक्षेप गिर्क्ष्माशब्दो भुवि नद्यां च गिर्शब्दो वाचि योषिति । ज्या भूमिमौर्व्योस्त्वग्गन्धद्रव्ये चर्मणि वल्कले ॥ ५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.1.53
- नानार्थार्णवसंक्षेप नौसाम्नां द्रष्टृषु चैकेषु नौर्वाक्कालतरिष्वथ । पूर्देहे नगरे बुद्धौ भास्तु रश्मौ रुचावपि ॥ ५६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.1.56
- नानार्थार्णवसंक्षेप इराअपीच्छायामिरा तु स्यात् सुरायां सलिले दिवि । दैत्यान्ने न क्षितौ वाचि स्यादिला तु गवि क्षितौ ॥ १२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.12
- नानार्थार्णवसंक्षेप इलादिवि वाच्यार्घ्यनाड्योश्च देवताबुधभार्ययोः । इज्या तु यागे पूजायां जनन्यामपि सज्जनः ॥ १३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.13
- नानार्थार्णवसंक्षेप ककुभ्वाचि चैकान्नपञ्चाशद्रात्रे सत्रे तु भूमनि । कान्तिः शोभेच्छयोः काञ्ची मेखलापुरभेदयोः ॥ २३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.23
- नानार्थार्णवसंक्षेप जिह्वास्वभावे प्रभवे छन्दोभेदेष्वार्यादिकेष्वपि । ज्यानिस्तु हानौ बुद्धौ च रोगे जिह्वा तु वाचि च ॥ ३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.39
- नानार्थार्णवसंक्षेप धाराधारा प्रवाहे नद्यादेः सैन्याग्रे द्रवसन्ततौ । वाचि शस्त्रमुखेऽश्वानां गतिष्वास्कन्दितादिषु ॥ ५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.51
- नानार्थार्णवसंक्षेप मेनिमुक्तिः स्वर्गेऽपवर्गे च मूर्तिः काठिन्यकाययोः । काकप्रतिमयोश्चाथ सङ्कल्पे वाचि मेनिवाक् ॥ ८० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.80
- नानार्थार्णवसंक्षेप स्वाहासंभाषणे क्रियाकारे ज्ञानतोषणयोरपि । संपद्भूतौ गुणोत्कर्षे स्वाहाग्नेय्यां च वाचि च ॥ ११६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.116
- नानार्थार्णवसंक्षेप श्लोकरथस्य शीघ्रवहनसाधने चापि वस्तुनि । श्लोकः पद्ये यशोवाचोः षण्ड इट्चरपण्डयोः ॥ १२२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.122
- नानार्थार्णवसंक्षेप इडाबुधपत्न्यां नाडिभेदे भुव्यन्ने दिवि वाचि च । धनञ्जयस्य वचने दृष्टं भा देवता प्रसूः ॥ ८७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.87
- नानार्थार्णवसंक्षेप गर्दगर्दा स्त्री द्रवधारायां धमनीषु च वाचि ना । गतं तु क्ली गतौ ना तु प्रकारे त्रि तु ढौकिते ॥ ३३५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.335
- नानार्थार्णवसंक्षेप घोषमर्त्यजात्यन्तरे वैश्यघर्घरीजे द्वयोरथ । घोष आभीरपल्लौ ना शब्दे वाचि स्वरे परे ॥ ३९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.392
- नानार्थार्णवसंक्षेप ब्राह्मीमत्स्याक्ष्याख्यतृणस्तम्बे वाचि ब्राह्मी पुमान् पुनः । रात्रेः स्यात् पश्चिमे यामे पुमांस्त्वश्रुणि वाष्पवाक् ॥ ८५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.853
- नानार्थार्णवसंक्षेप बृहतीविश्वावसोः स्त्री वीणायां बृहती पठति त्विमाम् । अजयो वा(पि?चि) च क्लीबं पुनर्बोलमिति ध्वनिः ॥ ८७३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.873
- नानार्थार्णवसंक्षेप मन्द्रास्वराणामपि सप्तानां स्वरे षष्ठेऽथ स त्रिषु । गम्भीरशब्दे मन्द्रा तु वाचि स्त्री मन्दवाक् तु ना ॥ ९२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.928
- नानार्थार्णवसंक्षेप महीमहः पुंम्युत्सवे स्त्री तु मही वाचि गवि क्षितौ । सज्जनस्तु नदीभेदेऽप्याह द्विवचनेन तु ॥ ९४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.942
- नानार्थार्णवसंक्षेप वल्गुवसिराख्ये च भैषज्ये क्षीरस्वामी वचोऽपठीत् । वल्गु तु त्रिषु चारौ च मधुरे वाचि तु स्त्रियाम् ॥ १२०६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1206
- नानार्थार्णवसंक्षेप वाशाआटरूषे वाचि तु स्याद् वाशी नैरुक्तसम्मता । आदित्यस्य गभस्तीनां शतानि त्रीणि सृष्टये ॥ १२२४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1224
- नानार्थार्णवसंक्षेप सूर्याशक्तौ त्वेकत्र शक्तीनां नवानां शार्ङ्गधन्वनः । सूक्ष्मा स्त्री ना तु सूर्यः स्याद् भास्करे वाचि तु स्त्रियाम् ॥ १५३५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1535
- नानार्थार्णवसंक्षेप सृत्वरीसृत्वरी तु स्त्रियां वाचि जननीवैश्ययोरपि । सेव्यं तु सेवनीये त्रिर्वातव्येऽप्यथ नब्जले ॥ १५५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1553
- नानार्थार्णवसंक्षेप होत्राशस्त्रेऽथ हेम क्ली तोये कनकेऽप्यथ पुंसि सः । हेमन्ते स्त्री तु होता स्यात् वाचि यज्ञे तथार्त्विजि ॥ १६०७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1607
- नानार्थार्णवसंक्षेप आशङ्कावाचि सम्भावनायां तु स्यादाशङ्का भयेऽपि च । आकृतिस्तु शरीरे स्यादाकारव्यक्तिजातिषु ॥ ८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.8
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रसृतिविज्ञेया चतुराशीतिस्वरे च प्रसृतिः पुनः । तन्तौ वाचि च जाले वा तात्पर्येऽपि च बन्धने ॥ ४९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.49
- नानार्थार्णवसंक्षेप वाणीचिमत्तयोषिति नर्तक्यां विदग्धायां च कीर्तिता । वाणीचिस्तु स्मृता योगे छायायामपि वाचि च ॥ ८४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.84
- नानार्थार्णवसंक्षेप अक्षरक्ली तु वाचि विधौ धर्मे वर्णेऽम्बुतमसो क्रतौ । अक्षराख्ये सामभेदे खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.6
- नानार्थार्णवसंक्षेप अदितिज्ञेया शैलेन्द्रकन्यायां पृथिव्यामपि सूरिभिः । देवमातरि गावाचोर्होमार्थसमिदुक्षणे ॥ १४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.146
- नानार्थार्णवसंक्षेप गभीरागीतसत्यां च काञ्च्यां च स्त्रीत्येवमजयोऽपठीत् । बहुवेदी गभीरं तु त्रिर्निम्ने वाचि तु स्त्रियाम् ॥ ६३० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.630
- नानार्थार्णवसंक्षेप गम्भीराब्रूते दुरवगाहे तद् गम्भीरा तु स्त्रियामियम् । वाचि द्यावापृथिव्योश्च गम्भीरे इति ना पुनः ॥ ६३२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.632
- नानार्थार्णवसंक्षेप गान्धर्वीगीतभेदेऽथ वाचि स्त्री गान्धर्वी गारडं पुनः । विषशास्त्रप्रभेदे क्ली रत्ने मरतकाह्वये ॥ ६६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.668
- नानार्थार्णवसंक्षेप धमनीधमनी तु स्त्रियामेषा विज्ञेया वाचि वाग्मिभिः । तथा हट्टविलासिन्यां सिरायां रमसोऽपठीत् ॥ ९७४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.974
- नानार्थार्णवसंक्षेप सरस्वतीसरस्वती नदीभेदे नदीमात्रे च वाचि च । गङ्गायां गवि मेदिन्यां स्त्रीरत्ने च वचस्यपि ॥ १९३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1934
- परमानन्दीयनाममाला गोगीतगात्रोरथाख्यातो गौर्जले वज्रबाणयोः । वृषधेन्वोर्गिरौ वाचि नेत्रदिग्भूमुखेषु च ॥ १३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.13
- परमानन्दीयनाममाला जूजूर्व्योमवाचि जवनपिशाच्योः कीटकेऽपि च । झो मञ्जुलसमीरे स्यान्नष्टेऽपि परिकीर्तितः ॥ १८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.18
- परमानन्दीयनाममाला इलाइला बुधस्य भार्यायां भूमिश्रीगोषु वाच्यपि । इरा मह्यां जले मद्ये भारत्यामशनेऽपि च ॥ ५७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.2.57
- परमानन्दीयनाममाला नन्दानन्दा तिथ्यन्तरे वाचि मणिकेऽथ नलं कजे । पितृदेवे कपौ वृक्षे नालं काण्डमृणालयोः ॥ २६६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.266
- शारदीयाख्यनाममाला गोदिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गवज्रवाग्बाणवारिषु । भूमौ पशौ च गोशब्दो विद्वद्भिर्दशधा मतः ॥ १३० ॥ Śāradīyākhyanāmamālā 3.5.130
- शब्दरत्नावली गोगौ पुंसि वृषभे रश्मौ कुलिशे त्रिदिवेऽपि च । स्त्रियां गवीषु दृग्-वाग्-भूदिक्षु वारिणि भूम्नि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.1
- शब्दरत्नावली रुचापिचुर्ना दैत्यभित्कुष्ठभेदयोः कर्षतूलयोः । मोचः शोभाञ्जने मोचा शाल्मलीरम्भयोः स्त्रियाम् ॥ रुचिर्दीप्तौ च शोभायामभिलाषाभिषङ्गयोः । रुचा रुग्दीप्तिशोभेछाशारिकाशुकवाक्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.6.8
- शब्दरत्नावली इडाइडा बुधस्त्री वाक् पृथ्वी स्वर्मतीषु च गोषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.2
- शब्दरत्नावली बृहतीबृहती क्षुद्रवार्ताकीच्छन्दोभिद्वसनान्तरे । कन्टकारी-वारिधानी-महतीषु च वाचि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.121
- शब्दरत्नावली त्विष्तर्षो वाञ्छातृषोः पुंसि त्विट् स्त्री वाक्द्युतिकात्तिषु । तुषो विभीतकतरौ धान्यादित्वचि पुंस्ययम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.7
- शब्दरत्नावली रासरासः कोलाहले गोपक्रीडाशृङ्खलवाक्सु च । वत्सं वक्षसि वत्सः स्याद्वर्षपुत्रादितर्णके ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.10
- शब्दरत्नाकर इडाइडेले सर्ग-नाडी-गो-बुध-स्त्री-वाक्ष्वपीरिते । द्यावाभूम्योस्तु रोदस्यौ रोदसी रोदसी तथा ॥ ५ ॥ Śabdaratnākara 4.5
- शब्दरत्नाकर इराआशीः स्यादभिलाषेऽथ स्यादिनः स्वामिसूर्ययोः । इरा सुराम्बुभूवाक्षु सगोनडीषु तास्विडा ॥ १८७४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1874
- शब्दरत्नाकर इलाइला तु तासु सार्घ्यासु स्यादिष्टिर्यजनेच्छयोः । सुत्रामसूर्ययोरिन्द्र ईतिः क्लेशोपसर्गयोः ॥ १८७५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1875
- शब्दरत्नाकर वाणीवाणी वाग्देवतावाचोर्वीतं दुर्गजवाजिनोः । शङ्खो निधौ ललाटास्थ्नि नागे कम्बौ तु न स्त्रियाम् ॥ २००७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2007
- शब्दरत्नाकर गोकः समीरार्कवेधःसु खमुडौ व्योम्नि चेन्द्रिये । गौवृषे ना स्त्रियां गोभूवाग्दिग्दृष्टिमरीचिषु ॥ २२४१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2241
- तन्त्राभिधान फ----------------------------------- फुत्कारो यामिनी व्यक्ता पावनो मोहवर्धनः । निष्फला वागहङ्कारः प्रयागो ग्रामणीः फलम् ॥ १२७ ॥ Tantrābhidhāna 2.39.127
- त्रिकाण्डशेष गोस्त्रीबाणरोहिणीदृग्दिग्वाग्भूमिष्वप्सु भूम्नि च । वैधव्ये नृपनाशे च छत्रभङ्गः प्रकीर्तितः ॥ ६० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.60
- त्रिकाण्डशेष भारतीसेवाविभागयोर्भक्तिर्भवद्युष्मत्सदर्थयोः । पक्षिण्यां वाचि वृत्तौ च भारती भारतं पुनः ॥ १७५ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.175
- त्रिकाण्डशेष इलाआलिः सेतुः सखी यज्वा शौण्डिकश्चाऽसुतीवलः । आभीलं भीषणे कृच्छ्रे इला भूवाग्बुधाङ्गनाः ॥ ३८२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.382
- वैजयन्ती इडाआलिः सेतौ सखीपङ्क्त्योराशा दिगतितृष्णयोः । आजिः समेऽपि भूभागे गोनाडीभूद्युवाक्ष्विडा ॥ ३ ॥ Vaijayantī 6.2.3
- वैजयन्ती इलाइलाप्येतासु चार्घे च स्यादिज्या यागपूजयोः । इष्टिः स्पृहायजनयोरिरा भूवाक्सुरांबुषु ॥ ४ ॥ Vaijayantī 6.2.4
- वैजयन्ती जिह्वाअलक्ष्म्यग्रजयोर्ज्येष्ठा गृहगोल्यृक्षभेदयोः । जिह्वा वाग्रसनार्चिःषु तन्द्रा निद्राप्रमीलयोः ॥ १५ ॥ Vaijayantī 6.2.15
- वैजयन्ती बृहतीपाताली वागुरा स्थाली बन्धकी तु करिण्यपि । बृहती पद्यवार्ताक्योः कण्टकार्यां च वाचि च ॥ १७ ॥ Vaijayantī 7.2.17
- वैजयन्ती सरस्वतीमत्स्याक्ष्यां वाचि गंगायां सरस्वानंबुधौ नदे । Vaijayantī 8.5.35
- वैजयन्ती गोद्युपश्विष्वंशुवज्रांबुभूवाग्दिग्दृक्षु गौर्न षण् । दृक् स्त्री स्याद्दर्शने बुद्धौ नेत्रे द्रष्टरि तु त्रिषु ॥ ३७ ॥ Vaijayantī 8.5.37