सूनृत
sūnṛtaक्ली · neut.In 14 kośas: 16 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.
अहिंसासूनृतास्तेयब्रह्माकिंचनता यमाः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
निर्वाणे स्याच्छीतीभावः शान्तिर्नैश्चिन्त्यमन्तिकः ।शिष्ये छान्त्रो भद्रे भव्यं काम्यं सुकृतसूनृते ॥ १ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च्छी (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 भ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
निष्ठुरं परुषं ग्राम्यमश्लीलं सूनृतं प्रिये ।सत्येऽथ सङ्कुलक्लिष्टे परस्परपराहतम् ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सान्त्वं स्यान्मधुरं वाक्यं प्रियं सत्यं च सूनृतम् ।ख्यातं म्लिष्टमविस्पष्टमबद्धं वियुतार्थकम् ॥ १४१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अहिंसासूनृतास्तेयब्रह्माकिंचनता यमाः ।नियमाः शौचसंतोषौ स्वाध्यायतपसी अपि ॥ १६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
चटु चाटु प्रियप्रायं प्रियसत्यं तु सूनृतम् ।सत्यं तथ्यं समीचीनमृतं सत्यं यथातथम् ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विना तु पात्रं यः प्रश्नो नभोदर्शनपूर्वकम् ।आकाशभाषितं तत्स्याद्दैवप्रश्न उपश्रुतिः ।उत्तरं प्रतिवचः प्रतिवाक्यमस्त्रियां तु चटुलं चटु चाटु ।चाटुकं च हृदयंगमहृद्ये सूनृतं त्रिषु त(भ)वेत्प्रियसत्ये ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
genderविadj.
वार्तं दुरितं पृषत्तु बिन्दौजगन्महत्सूनृत जृम्भिते च ।अङ्गारितं यातु च शीतमत्या-हितं च वाहित्थवदुक्थ-गूथे ॥ १०० ॥
उपजातिःmetre not read in every linenearly उपजातिः: pāda 1, syllable 4 रि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
चारोऽवसर्पः प्रणिधिर्निगूढपुरुषश्चरः ।तद्वानुक्तः सहस्राक्षः सत्यार्थे सूनृतं ऋतम् ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
समीचीनमृतं सम्यक् प्रियतथ्यं च सूनृतम् ।क्लिष्टं तु संकुलं वाक्यं यदन्योन्यपराहतम् ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
असत्यं वितथं कूटं मिथ्यालीकं मृषानृतम् ।सत्यं तथ्यमृतं सम्यक् सूनृतं च यथास्थितम् ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रशस्तं सुकृतं शस्तं सूनृतं च ततः परम् ।कल्याणं मङ्गलं चैव भद्रं काम्यं तथा शिवम् ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रियप्रायं चटु तु स्यात् प्रियसत्यं तु सूनृतम् ।अथ सत्यं तथा सम्यक् समीचीनं यथास्थितम् ॥ ३८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 टु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
असंगतमबद्धं स्यान्निष्ठुरं परुषार्थकम् ।सूनृतं प्रियमश्लीलं ग्राम्यं लुप्तपदाक्षरम् ॥ ९३४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
श्वः श्रेयसं शिवं भद्रं कुशलं सूनृतं शुभम् ।श्रेयश्चैते समीपाद्या धर्मे क्ली तद्वति त्रिषु ॥ १४३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सूनृतं प्रियसत्यर्थे भाषणे सूनृतं शिवे ।प्रार्थितं शत्रुणा रुद्धे याचिते प्रार्थितं विदुः ॥
अनुष्टुप्
जङ्घायां तु स्त्री स्यात्परवन्नम्रे प्रसन्ने च ।स्याद्वेगितेऽथ भद्रे सत्ये चान्त्ये प्रियोक्तौ तु ॥ ९६ ॥
metre not recognised
doubtful
साधीयोऽनुमतेऽत्यर्थं सत्तमे शोभनेऽपि च ।तथ्यपथ्यार्थवाक्येऽपि सूनृतोऽथ क्षमे हिते ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsतथ्यपथ्यार्थवाक्य