कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रहस्त

prahastaपुं · masc.

In 11 kośas: 13 synonym verses, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.596 · p. 26
प्रसारिताङ्गुलौ पाणौ चपेटः प्रतलस्तलः ।प्रहस्तस्तालिकस्तालः सिंहतलस्तु तौ युतौ ॥ ५९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.84
पाणौ चपेटप्रतलप्रहस्ता विस्तृताङ्गुलौ ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.86 · p. 15
अशोकवनिकोद्यानं त्रिशिरः समनि … पदः ।इन्द्रजन्मेषुनाथः स्यात्प्रहस्तः स्यादलम्बुसः ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.185 · p. 40
विसृताङ्गुलिके हस्ते चपेटः स्यादपि द्वयोः ।प्रतलश्च प्रहस्तश्च तालिका ताल इत्यपि ॥ १८५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.66 · p. 387
अमात्याः स्युः प्रहस्ताद्याः पुरी लङ्काऽस्य भग्न्यपि ।शूर्पणखा शूर्पणखी तालव्यादिरियं मता ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 र्प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.88 · p. 218
अङ्गुष्ठे तालशो कर्णो मध्य[86a]मानामिकायुते ।सकनिष्ठे द्वयोः किष्कुवितस्तिदीष्टिररिफर्फटी । (corrupt)* * * * * * * * * * * * कोपित्यपि । (corrupt)प्रसारिताङ्गुलौ पाणौ प्रतलः स्यात्तलः पुमान् ।तालः प्रहस्तश्चपटश्चपेटायुजि तालिका ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: corruptLatin letters: corrupt
genderपुंmasc.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.258 · p. 133
तालस्तलः प्रहस्तोऽपि तालिका च तथा स्मृता ।संयुतौ तु करौ सिंहतलः स्याद्गीतमेलकः ॥ २५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.149 · p. 44
विस्तृताङ्गुलिपाणौ स्याद्वितस्तिः प्रतलोऽपि च ।चपेटश्च प्रहस्तश्च चस(?) इत्यपि कथ्यते ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.959 · p. 146
प्रसारिताङ्गुलौ पाणौ प्रहस्तः प्रतलस्तलः ।चपेटस्तालिका तालश्चेति हस्तस्य पञ्जकः ॥ ९५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.298 · p. 102
चपेटः प्रतलस्तालश्चपेटी तालिका तलः ।प्रहस्तश्चपटो हस्ते समस्ताङ्गुलिविस्तृते ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1075 · p. 133
त्रयश्चपेटप्रतलप्रहस्ता द्वौ तु संहतौ ।स्यातां करौ सिंहतलप्रतलौ सव्यदक्षिणौ ॥ १०७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश लोकपालाध्यायः Vaijayantī 1.2.44 · p. 12
अशोकवनिकोद्यानं त्रिशिराः समनीपदः ।इन्द्रजिन्मेघनादः स्यात् प्रहस्तः स्यादलंबुसः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.77 · p. 179
चपेटश्चर्पटस्तालः प्रहस्तः प्रतलस्तलः ।षट् ते ततांगुले हस्ते न्युब्जेऽस्मिन् प्रसृतः करे ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.

प्रहस्त as a meaning in nānārtha verses

  • कोषकल्पतरु खजामन्थे प्रहस्ते च खजाऽथ पिञ्जो वधे **ण्यां च गुणैः प्रदिष्टः । खर्जूः स्त्री खर्जूरे कण्ड्वां कीटेऽथ मर्जूः स्त्री । रजके शुद्धौ सर्जू रुद्रे स्वर्गे च वाणिजे तडिति ॥ ३० ॥ Koṣakalpataru 6.7.30
  • शब्दरत्नावली खजाखञ्जस्त्रिषु च वक्रोङ्घ्रौ खञ्जा छन्दोभिदि स्त्रियाम् । खजा प्रहस्तेमन्थे च मरणेऽपि च कुत्रचित् ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.7
  • शब्दरत्नावली अलम्बुषअहिद्विड्गरुडे शक्ते मयूरे नकुलेऽपि च । अलम्बुषः प्रहस्ते स्याच्छर्दने तालरक्षसोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.29