कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

वाचाल

vācālaवि · adj.

In 11 kośas: 11 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.10 · p. 18
स्याज्जल्पाकस्तु वाचालो वाचाटो बहुगर्ह्यवाक् ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.64
स्याज्जल्पाकस्तु वाचालो वाचाटो बहुगर्ह्यवाक् ।
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.72 · p. 222
जञ्जपूकस्तु जल्पाको वाचालस्तु विगर्ह्यवाक् ।वाचाटः कुरवेऽबद्धमुखे मुखरदुर्मुखौ ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.148 · p. 334
गोप्रेरको भृङ्गराजो द्विपुच्छाग्रो वनप्रियः ।सुचूडशीर्षो वाचालः सत्यवाक् स्यादथापरः ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.10 · p. 2
प्रवाग्वचक्रुः समुखो वावदूकोऽतिवक्तरि ।वाचोयुक्ति[ पटु ]र्वाग्मी वागीशो वाक्पतिः सुगीः ।स्याज्जल्पाकस्तु वाचाटो वाचालो बहुगर्ह्यवाक् ।तुण्डिलो मुखराबद्धमुख-दुर्मुखका अपि ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.13 · p. 102
वदावदो वदो वक्ता वाचाटः कद्वदश्च सः ।समौ जल्पाकवाचालौ यद्वदोऽनुत्तरस्तु सः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.657 · p. 111
वाचा(चो?)युक्तिर्वावदूके वाग्मी वक्तरि कथ्यते ।बहुभाषस्तु वाचालो वाचाटो निन्द्यवाक्स्मृतः ॥ ६५७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.512 · p. 65
अथ वदावदो वक्ता वदः स्याद्बहुगर्ह्यवाक् ।वाचाटश्चापि वाचालः जल्पाकः कथ्यते बुधैः ॥ ५१२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 व (wrong syllable)
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.45 · p. 161
वाचाटोऽपि च वाचालो जल्पाको बहुगर्हवाक् ॥
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1668 · p. 200
समौ जल्पाकवाचालौ वाचाटो बहुनिन्द्यवाक् ।कुवादी कुचरो गर्ह्यवादी कद्वद इत्यपि ॥ १६६८ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.46 · p. 204
जल्पाकस्त्वपि वाचालो वाचाटो बहुगर्ह्यवाक् ।मुखरो दुर्मुखोऽबद्धमुखो मातृमुखोऽपि च ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1679 · p. 193
पुण्डरीकसमाख्येऽथ वाचालो भेद्यलिङ्गकः ।बहुगर्ह्यगिरि स्त्री तु शारिकासंज्ञपक्षिणि ॥ १६७९ ॥
अनुष्टुप्