कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

दुर्मुख

durmukhaवि · adj.

In 14 kośas: 11 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.17 · p. 18
दुर्मुखे मुखराबद्धमुखौ शक्लः प्रियंवदः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
दुर्मुखपुंमुखरपुंअबद्धमुखपुंशक्लपुंप्रियंवदपुं
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.36
दुर्मुखे मुखराबद्धमुखौ शक्लः प्रियंवदे ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
दुर्मुखविमुखरविअबद्धमुखविशक्लविप्रियंवदवि
genderविadj.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.377 · p. 44
यद्भविष्यो दैवपरो यद्वदः स्यादनुत्तरः ।अज्ञो मातृमुखः प्रोक्तो दुर्मुखो मुखरः स्मृतः ॥ ३७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दै (wrong syllable)
यद्भविष्यविदैवपरवियद्वदविअनुत्तरविअज्ञविमातृमुखविदुर्मुखविमुखरवि
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.72 · p. 222
जञ्जपूकस्तु जल्पाको वाचालस्तु विगर्ह्यवाक् ।वाचाटः कुरवेऽबद्धमुखे मुखरदुर्मुखौ ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
जञ्जपूकविजल्पाकविवाचालविवाचाटविमुखरविदुर्मुखवि
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.10 · p. 189
प्लवंगमः पूर्वगामी दुर्मुखश्च वलीमुखः ।शाखामृगो ग्राममृगोऽस्थिभञ्जो मण्डलो हरिः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
प्लवंगमपुंपूर्वगामिन्पुंदुर्मुखपुंवलीमुखपुंशाखामृगपुंग्राममृगपुंअस्थिभञ्जपुंमण्डलपुंहरिपुं
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.10 · p. 2
प्रवाग्वचक्रुः समुखो वावदूकोऽतिवक्तरि ।वाचोयुक्ति[ पटु ]र्वाग्मी वागीशो वाक्पतिः सुगीः ।स्याज्जल्पाकस्तु वाचाटो वाचालो बहुगर्ह्यवाक् ।तुण्डिलो मुखराबद्धमुख-दुर्मुखका अपि ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
प्रवाच्विवचक्रुविसमुखविवावदूकविवाचोयुक्तिपटुविवाग्मिन्विवागीशविवाक्पतिविसुगिर्विजल्पाकविवाचाटविवाचालवितुण्डिलविमुखरविआबद्धमुखविदुर्मुखवि
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.518 · p. 65
कट्वरः स्यादथ क्षिप्नुः निराकरिष्णुरप्यथ ।विकस्वरो विकासी स्यान् मुखरश्चापि दुर्मुखः ॥ ५१८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
कट्वरविक्षिप्नुविनिराकरिष्णुविविकस्वरविविकासिन्विमुखरविदुर्मुखवि
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.46 · p. 161
मुखरो दुर्मुखोऽपि स्यादबद्धमुख इत्यपि ।शक्लः प्रियम्वदे ख्यातः लोहलोऽस्फुट्वाग्भवेत् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
मुखरविदुर्मुखविअबद्धमुखविशक्लविलोहलवि
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण विशेष्यनिघ्नाध्यायः Śabdaratnākara 3.6.1669 · p. 200
दुर्मुखौ मुखराबद्धमुखौ शक्तः प्रियंवदः ।शब्दनो रवणो नान्दीवादी नान्दीकरः समाः(मौ?) ॥ १६६९ ॥
अनुष्टुप्
दुर्मुखविमुखरविअबद्धमुखविशक्तविप्रियंवदविशब्दनविरवणविनान्दीवादिन्विनान्दीकरवि
genderविadj.
तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात ञ Tantrābhidhāna 8.27.28 · p. 56
ज्ञप्तिर्निरञ्जनः सिद्धो झान्तः सर्वेश्वरः शुभः ।दुर्मुखश्चानुनासश्च वामाङ्गुल्यग्रगश्च ञः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
ज्ञप्तिस्त्रीनिरञ्जनपुंसिद्धपुंझान्तपुंसर्वेश्वरपुंशुभपुंदुर्मुखपुंअनुनासपुंवामाङ्गुल्यग्रगपुं
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.46 · p. 204
जल्पाकस्त्वपि वाचालो वाचाटो बहुगर्ह्यवाक् ।मुखरो दुर्मुखोऽबद्धमुखो मातृमुखोऽपि च ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
जल्पाकविवाचालविवाचाटविबहुगर्ह्यवाच्विमुखरविदुर्मुखविअबद्धमुखविमातृमुखवि
genderविadj.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास खार्धश्लोकः Dharaṇikośa 2.2.7 · p. 20
सुमुखो नागभेदे स्यात्पण्डिते गरुडात्मजे ।दुर्मुखो मुखरे प्रोक्तो वाजिनागविशेषयोः ॥
अनुष्टुप्
meaningsमुखरवाजिन्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ खान्ताः Koṣakalpataru 6.2.82 · p. 161
तार्क्ष्यात्मजे स्यात्सुमुखोऽहिभेदेविज्ञे च वाचाटफणीन्द्रयोस्तु ।स्याद्दुर्मुखो मर्कटकेऽथ वाद्य-भाण्डे ऽनृजौ धाम्न्यनुलेपने च ॥ ८२ ॥
इन्द्रवज्रा
meaningsवाचाटफणीन्द्रमर्कटक
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.946 · p. 130
दुर्लभस्त्वतिदुष्प्रापे यवाषे तु पुमानयम् ।दुर्मुखस्तु पुमान्नागराजभेदे द्वयोः पुनः ॥ ९४६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनागराजभेद
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.947 · p. 130
वानरे भेद्यलिङ्गं तु मुखरे कविभिः स्मृतम् ।दुर्दर्शा त्वविवाह्यासु कन्यास्वेकत्र या भवेत् ॥ ९४७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवानरमुखर
doubtful
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास दकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.16.245 · p. 193
दुर्मुखो मुखरे हस्तिभेदे वानरवाजिनोः ।दर्दुरः पर्वते भेके दुर्वर्णं स्वर्णरूप्ययोः ॥ २४५ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमुखरहस्तिभेदवानरवाजिन्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश खान्ताः Śabdaratnāvalī 7.2.10 · p. 190
त्रिशिखः कौपणे क्लीबं त्रिशूले भूषणान्तरे ।दुर्मुखोऽहीन्द्रभिदोर्ना मुखरे … त्रिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
meaningsअहीन्द्रभिद्मुखर
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.49 · p. 108
इन्दुलेखा गुडूच्यां च पूः सुखं स्वर्न्नभश्च खम् ।गोमुखं लेपने वाद्यभाण्डे सर्पेऽपि दुर्मुखः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsसर्प

दुर्मुख as a meaning in nānārtha verses