मुखर
mukharaवि · adj.In 12 kośas: 12 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
दुर्मुखे मुखराबद्धमुखौ शक्लः प्रियंवदः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderविadj.
यद्भविष्यो दैवपरो यद्वदः स्यादनुत्तरः ।अज्ञो मातृमुखः प्रोक्तो दुर्मुखो मुखरः स्मृतः ॥ ३७७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 दै (wrong syllable)
genderविadj.
जञ्जपूकस्तु जल्पाको वाचालस्तु विगर्ह्यवाक् ।वाचाटः कुरवेऽबद्धमुखे मुखरदुर्मुखौ ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
आत्मघोषो महालोलश्चिरायुर्मुखरः खरः ।नाडीजङ्घः काशिकारिः सत्यवाङ्नगरीवकः ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुरंकरश्च नीलाङ्गो मुखरश्चित्रमन्यकः ।विलीनाङ्गो दीर्घजङ्घो बन्धुरोऽस्य तु कामिनी ॥ ७२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रवाग्वचक्रुः समुखो वावदूकोऽतिवक्तरि ।वाचोयुक्ति[ पटु ]र्वाग्मी वागीशो वाक्पतिः सुगीः ।स्याज्जल्पाकस्तु वाचाटो वाचालो बहुगर्ह्यवाक् ।तुण्डिलो मुखराबद्धमुख-दुर्मुखका अपि ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
आशंसितरि चाशंसुर्दुर्मुखे मुखरः स्मृतः ।तथाबद्धमुखश्चापि शक्तः प्रियंवदे मतः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कट्वरः स्यादथ क्षिप्नुः निराकरिष्णुरप्यथ ।विकस्वरो विकासी स्यान् मुखरश्चापि दुर्मुखः ॥ ५१८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 क (wrong syllable)
genderविadj.
मुखरो दुर्मुखोऽपि स्यादबद्धमुख इत्यपि ।शक्लः प्रियम्वदे ख्यातः लोहलोऽस्फुट्वाग्भवेत् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderविadj.
दुर्मुखौ मुखराबद्धमुखौ शक्तः प्रियंवदः ।शब्दनो रवणो नान्दीवादी नान्दीकरः समाः(मौ?) ॥ १६६९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
जल्पाकस्त्वपि वाचालो वाचाटो बहुगर्ह्यवाक् ।मुखरो दुर्मुखोऽबद्धमुखो मातृमुखोऽपि च ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
मुहिरः पूष्णि कन्दर्पे क्लीबं तु तमसि स्मृतम् ।मुखरस्तु त्रिषु ज्ञेयो दुर्मुखे स्त्री तु पक्षिणि ॥ १४२९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsदुर्मुख
मुखर as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश दुर्मुखसुमुखो नागभेदे स्यात्पण्डिते गरुडात्मजे । दुर्मुखो मुखरे प्रोक्तो वाजिनागविशेषयोः ॥ Dharaṇikośa 2.2.7
- धरणिकोश गायनचेतनो ज्ञानवान्प्राणी चेतना बुद्धिरिष्यते । गायनो मुखरे प्रोक्तो गीतोपजीवकेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 19.2.37
- नानार्थार्णवसंक्षेप दुर्मुखवानरे भेद्यलिङ्गं तु मुखरे कविभिः स्मृतम् । दुर्दर्शा त्वविवाह्यासु कन्यास्वेकत्र या भवेत् ॥ ९४७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.947
- परमानन्दीयनाममाला दुर्मुखदुर्मुखो मुखरे हस्तिभेदे वानरवाजिनोः । दर्दुरः पर्वते भेके दुर्वर्णं स्वर्णरूप्ययोः ॥ २४५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.245
- शब्दरत्नावली दुर्मुखत्रिशिखः कौपणे क्लीबं त्रिशूले भूषणान्तरे । दुर्मुखोऽहीन्द्रभिदोर्ना मुखरे … त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.2.10
- शब्दरत्नावली प्रखरत्रिषु स्यान्मुखरे वेगयुक्तेऽपि चञ्चलेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.82