भृङ्गराज
bhṛṅgarājaपुं · masc.In 14 kośas: 14 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
भृङ्गराजो भृङ्गरजो मार्कवः केशरञ्जनः ॥ ११८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
मार्कवो भृङ्गराजः स्यात्काकमाची तु वायसी ॥ १५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुकुन्दकः मुकुन्दोऽत्र मुकुन्दुकमुकुन्दकौ(मुकन्दुकौ?) ।भृङ्गराजो भृङ्गरजः सरणा सरणी तथा ॥ १३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पितृप्रियो भृङ्गराजोऽङ्गारकः केशवर्द्धनः ।अन्यो नीलो नीलपुष्पः श्यामलश्चाथ लोमशः ॥ ५०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोप्रेरको भृङ्गराजो द्विपुच्छाग्रो वनप्रियः ।सुचूडशीर्षो वाचालः सत्यवाक् स्यादथापरः ॥ १४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृङ्गराजश्चालिमको मधुलेही मधुव्रतः ।वेणुपर्यायवासी स्याद् भ्रमरी कोशकारिका ॥ १८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्चा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मण्डूकपर्ण्यर्कभक्ताऽऽदित्यवल्ली सुखोद्भवा ।भृङ्गराजे भृङ्गरजो भृङ्गारः केशरञ्जनः ॥ ३४६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 भृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अन्यस्मिन् पुष्पवल्लेः स्त्री स्थावरे सप्तलाह्वये ।अत्रापि पूर्ववत् सादि भृङ्गराजः पुनः पुमान् ॥ ४४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गृञ्जनश्चाप्याथ भृङ्गराजः स्यात्केशरञ्जनः ।मार्कवश्च भृङ्गरजो वायसी काकमाच्यपि ॥ १०७ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
नारायणो भृङ्गराजः पवित्रः कट इत्यपि ।शिपिविष्टो विराड्भानुश्चन्द्रापीडो विरोचनः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृङ्गरजो भृङ्गराजो मार्कवः केशरञ्जनः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विष्वक्सेनप्रिया घृष्टिर्गृष्टिर्विष्णुप्रियेत्यपि ।भृङ्गराजो भृङ्गरजो भृङ्गारो भृङ्ग इत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 भृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अथ भृङ्गो भृङ्गराजो भृङ्गको राजवासनः ।कुक्कुटो रात्रिरेदी स्यात्ताम्रचूड उषाकरः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्दिन्दिरः पुष्पकीटः पुष्पलिट् मधुसूदनः ।द्विरेफो मधुलिट् भृङ्गराज-भ्रमर-षट्पदाः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वास्तुदेवविशेषे स्याद् यो दक्षिणपदावलेः ।वास्तुनः सप्तमपदे प्राक्त आरभ्य वर्तते ॥ ४४२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवास्तुदेवविशेष
doubtful
स्थावरे मार्कराख्ये च द्वे तु धूम्याटभृङ्गयोः ।द्वयोस्तु भृज्जकण्ठः स्यान्मर्त्यजात्यन्तरे द्विजात् ॥ ४४३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
भृङ्गराज as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश महानीलउदूखलः कण्डन्यर्थे उदूखलं तु गुग्गुलौ । महानीलो भृङ्गराजे मणिनागविशेषयोः ॥ Dharaṇikośa 27.2.47
- कोषकल्पतरु महानीलकिंपाकवृक्षे प्रमथान्तरेऽथ मणौ महानील इहा[75a]हिभेदे । स्याद्भृङ्गराजेऽथ जलाञ्चलं स्या- च्छैवालके स्रोतसि तद्वदेव ॥ ७६ ॥ Koṣakalpataru 6.28.76
- नानार्थार्णवसंक्षेप भृङ्गभृङ्गराजे परस्त्वाह भृङ्गारेऽन्यो लवङ्गके । अन्ये तु वर्णभेदे त्रिः पुनस्तद्वति नप् पुनः ॥ ९१७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.917
- शिवकोष केश्यकेश्यं तु वालके भृङ्गराजे चव्यं तु नो नरि । कोलायां च्यवने चव्यं चव्या दूर्वोग्रगन्धयोः ॥ ३४० ॥ Śivakoṣa 21.1.340
- शब्दरत्नावली भृङ्गभृङ्गः षिड्गे च धूम्याटे भृङ्गराजे मधुव्रते । भृङ्गारे भृङ्गरोले च भृङ्गं क्लीबे गुडत्वचि ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.15
- शब्दरत्नावली शिवकीर्तनभृङ्गरोट श्रीधरे च शैले च शिवकीर्तनः । धनञ्जये हिमकरे मकरे श्वेतवाहनः ॥ कुञ्जरे धान्यभेदे च स्यात्पुमान् षष्टिहायनः । कर्पूरफेणचन्द्रेषु श्वेतधामा पुमानयम् ॥ कामुके च कलाकेलौ संप्रयोगी निगद्यते । स्वर्गद्रुमे पुमान्क्लीबं गोशीर्षे कुङ्कुमेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.138
- शब्दरत्नावली महानीलभद्रकाली च गन्धोल्यां कात्यायन्यामपि स्त्रियाम् । महाकालो महादेवे किम्पाके प्रथमान्तरे ॥ भवेन्मदकलो पचगजेऽव्यक्तप्रलापिनि । महाबलो बृहद्वीर्ये सीसकेऽपि च न द्वयोः ॥ महानीलो भृङ्गराजे मणिनागविशेषयोः । मणिमाला स्त्रियां हारे लक्ष्म्यां दन्तक्षतान्तरे ॥ मुक्ताफलञ्च कर्पूरे मौक्तिके लवलीफले । भवेद्यवफलो मांसकूटजप्लक्षवेणुषु ॥ रजस्वला पुष्पवत्यां महिषे तु रजस्वलः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.112