विदारण
vidāraṇaक्ली · neut.In 7 kośas: 5 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 6 as a meaning of another word.
विदारणं भेदनं च विदरः स्फुटनं भिदा ।लवोऽभिलावो लवनं लूनिः स्त्री स्यादुपस्कृतिः ।प्रतिकीर्णमुपस्कीर्णं हिंसायां विषये मते ।उपस्कारं लुनन्तीति विक्षिप्य लवने[178b] भवेत् ।छेदनं वर्धनं तुल्ये कर्तनं कल्पनं छिदा ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
संगरः समिति राटिः समुदायो विदारणम् ।अभ्यामर्दः समीकं च सम्परायो मृधं च युत् ॥ ३९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)
genderक्लीneut.
क्षयः क्षतिः क्षितिश्चैव क्षयमात्रे भवेत् त्रयम् ।स्याद्वधो मारणं हिंसा घातनं च निहिंसनम् ।प्रमापनं संज्ञपनं क्षणनञ्च विदारणम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सीवनं सेवनं स्यूतिः स्यादूतिर्व्यूतिरित्यपि ।विदारणञ्च विदरो दारणं स्फुटनं भिदा ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दारो विदारणे हारो हृतौ वारः कदम्बके ।प्रवासो दूरगमनं परिसर्पः परिक्रया ॥ १७०७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
विदारणं तु काष्ठादेर्द्वैधीकारे विडंबने ।संसारे स्यात्संसरणमसंबाधचमूगतौ ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
विदारण as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश भेदभेदो विदारणे माने ? उपजापविशेषयोः । सूदस्तु व्यञ्जने ख्यातः सूपकारे च कीर्तितः ॥ Dharaṇikośa 17.2.1
- कोषकल्पतरु प्रविदारणप्रतिरोधेऽवग्रहणं गदितं चानादरे तद्वत् । प्रविदारणं तु युद्धे विदारणे चापि निर्दिष्टम् ॥ ६७ ॥ Koṣakalpataru 6.15.67
- कोषकल्पतरु भेदस्वेदोऽथ भेदोऽपि विशेषवाची द्वैधोपजापे च विदारणे च ॥ Koṣakalpataru 6.19.9
- नानार्थार्णवसंक्षेप भेदभूभृद्गिरौ नृपेऽथाद्रितट ऋष्यन्तरे भृगुः । भेदो विशेषे व्यावृत्तावुपजापे विदारणे ॥ ८९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.89
- परमानन्दीयनाममाला भेदभ्रमो भ्रान्तौ जलावर्ते भृङ्गो भ्रमरषिङ्गयोः । भेदो विदारणे द्वैध उपजापविशेषयोः ॥ ३३० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.330
- शब्दरत्नावली भेदभेदो विदारणे द्वैधे स्याद्विशेषोपजापयोः । मदो गर्वे च कस्तूर्यां वीर्ये च हर्षदानयोः ॥ मन्दः स्वैरे च तीक्ष्णे च मूर्खे चाभाग्यरोगिणोः । अल्पे च त्रिषु पुंसि स्यात्कविजात्यान्तरे शतौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.18.6