कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

स्यूत

syūtaपुं · masc.

In 15 kośas: 23 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.912 · p. 36
सेवनं सीवनं स्यूतिस्तुल्यौ स्यूतप्रसेवकौ ॥ ९१२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 6.1487 · p. 56
उतं प्रोते स्यूतमूतमुतं च तन्तुसंतते ॥ १४८७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.26
प्रस्फोटनं शूर्पमस्त्री चालनी तितउः पुमान् ।स्यूतप्रसेवौ कण्डोलपिटौ कटकिलिञ्जकौ ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह विशेष्यनिघ्नवर्गः Amarakośa 3.1.177
ऊतं स्यूतमुतं चेति त्रितयं तन्तुसन्तते ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
गवेधुका गवेधुश्च गवेडुरपि कथ्यते ।कंगुः कंगूरपि भवेत् स्यूतः स्योतश्च दृश्यते ॥ २२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.94 · p. 143
प्रस्थोऽस्त्रियां स्त्रियां पाली पालिश्चापि स्त्रियामथ ।स्यात्कटस्त्रिष्वलिञ्जो ना प्रसेवः स्यूत इत्यपि ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.60 · p. 208
सेवनं सीवनं स्यूतिस्त्रिषु स्यूतप्रसेवकौ ।त्रसरः सूत्रवेष्टे स्याच्चूची सूत्रं तु पिप्पलम् ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.166 · p. 232
ऊतं स्यूतमुतं तद्वत्प्रोतं स्यात्रं तु संतते ।नमस्यितं नमसितं तथा स्यादपचायितम् ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.36 · p. 231
ताम्बूलदो वागुरिकः * * * [ताम्बूल]पिटकस्त्रिषु ।स्त्रियौ तु पेटा-मञ्जूषे पुटकं पुस्तकादिभृत् ।वंशजे भाजने पिण्ड-कण्डोलौ पिटक[96a]स्त्रिषु ।समुद्गकः संपुटकः प्रसेवः स्यूत इत्यपि ।कटस्त्रिषु किलिञ्जो नासने वीरणनिर्मिते ।कटकोणः(लः) प्रतिग्राहः पतद्ग्राहः पतद्ग्रहः ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.42 · p. 26
भिन्नकं त्वेकदेशे तदूतं तु प्रोतमुच्यते ।दान्तं तु दमितं तुल्ये क्षुभितं तु विलोडिते ।ऊतं स्यूतमुतं चेति त्रितयं तन्तुसंतते ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.362 · p. 97
अस्तनुत्ते तथा नुन्नं तेजितं निशितं शितम् ।क्ष्णुतं शातनिशाते चोतस्यूतोतानि सीविते ॥ ३६२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.440 · p. 82
चालिन्यां तितउः पुंसि प्रसेवे स्यूत इष्यते ।पुटिके पेटकः पेटः कण्डोलः कण्ड इत्यपि ॥ ४४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.715 · p. 120
ऊतं स्यूतमुतं चेति त्रितयं तन्तुसंततौ (ते?) ।मत्तातृप्तौ प्रमुदिते छिन्ने दातं छितं तथा ॥ ७१५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1539 · p. 244
स्यूतः प्रसेवकश्चैव स्यूतं वस्त्रादि कथ्यते ॥ १५३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2705 · p. 438
स्यूतमूतमुतं चैव प्रख्यातं तन्तुसन्ततम् ॥ २७०५ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.56 · p. 141
चालनं क्लीवमप्याहुर्व्याडिगङ्गाधरादयः ।स्यूतः स्यूनः प्रसेवस्तु त्रयं धौतकटे स्मृतम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश विशेषणवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 5.70 · p. 168
अथ तन्तुसन्तते स्यादूतः स्यूत उतोऽपि च ।नमस्यितं नमसितमपचायितमर्चितम् ।अर्हितं स्यादपचितं नमस्कारप्रपूजिते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.341 · p. 216
सेवनं च स्यूतौ, स्यूते तु प्रसेवश्च प्रसेवकः ।स्योनं स्यात्तन्तुवाये तु तन्त्रवायः कुविन्दवत् ॥ ३४१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.74 · p. 255
तन्तुसन्तते स्यूतो-ते ऊतं स्यूनं च स्योनवत् ।स्फोटने स्फुटनं तद्वद् भिदा, गीर्णो गिरिर्भवेत् ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण पुराध्यायः Śabdaratnākara 2.6.893 · p. 112
प्रस्फोटनं शूर्पमस्त्री तितउः पुंसि चालनी ।कटः किलिञ्जः कण्डोलः पिटः स्यूतः प्रसेवकः ॥ ८९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1532 · p. 185
ऊतं स्यूतमुतं स्यूतिः सीवनं सेवनं समे ।रङ्गाजीवश्चित्रकारो मालाकारस्तु मालिकः ॥ १५३२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.64 · p. 164
स्यूतः प्रसेवकोऽथ स्यात्समुद्गः संपुटः पुटः ।धान्यकोष्ठे कुसूलोऽथ कण्डोलः पिटकः पिटः ॥ ६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अर्थवल्लिङ्गाध्यायः Vaijayantī 5.4.112 · p. 210
ऊतं स्यूतमुतं तन्तुसन्तते प्रार्थितेऽर्दितम् ।उद्धृतं समुदस्तं स्यान्मर्मस्पृक् स्यादरुन्तुदम् ॥ ११२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ तान्ताः Koṣakalpataru 6.16.6 · p. 205
स्यूतं प्रसेवोतगतं नतं तुनम्रे पुमान्स्यात्तगरद्रुमे च ।शीघ्रे विलीने च पलायिते चद्रुतं युतं हस्तचतुष्टये स्यात् ॥ ६ ॥
उपजातिः
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1536 · p. 173
सूर्या स्याद्गिरिकर्ण्यां च श्वेतायां स्यूतवाक् तु ना ।प्रसवेऽथ त्रिरूते स्थात् सूतस्तु नरि सारथौ ॥ १५३६ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.67 · p. 218
सितं धवलबद्धावसिते खण्डान्तरे सिता ।स्यूतिः सीवनसन्तत्योः स्यूतः सूतप्रसेवयोः ॥
अनुष्टुप्

स्यूत as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश प्रसेवप्रसेवौ स्यूतवीणाङ्गे विद्रवौ धीपलायने । कितवौ मत्तधूस्तूरौ गालवो मुनिलोध्रयोः ॥ Dharaṇikośa 28.1.5
  • कोषकल्पतरु पुटितस्यूते तथा वस्तिपुटे विदीर्णे संवासिते स्यात्पुटितं त्रिलिङ्गम् । स्यात्पीडितं स्त्रीकरणे द्वयोनं त्रय्यां तु तद्बाधितयन्त्रितेषु ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.16.3
  • कोषकल्पतरु प्रसेवस्यूते च वीणावयवे प्रसेवः स्यात्कुम्भदास्यां वडवा तुरङ्ग्याम् । भेदेऽङ्गनानामपि विप्रनार्यां स्यात्कारवी मेचकजीरमिस्योः ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 6.29.31
  • नानार्थार्णवसंक्षेप सेवस्यूतौ तु सेवो ना न क्ली भजने त्रि तु सेनवाक् । इनेन सहिते स्त्री तु सेना चम्वामथास्त्रियाम् ॥ १५५६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1556
  • नानार्थार्णवसंक्षेप पुटितपुटितं पाटिते स्यूते क्ली तु वस्तिपुटे त्रि तु । पुष्पवत् स्यात् सकुसुमे स्त्री तु पुष्पवती भवेत् ॥ १२०२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1202
  • नानार्थार्णवसंक्षेप सेवकस्यूते प्रसेवसंज्ञे ना त्रि तु सेवितरि स्मृतः । सेनानीस्तु पुमान् स्कन्दे त्रि तु सेनापतौ स्मृतः ॥ २००२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.2002
  • शब्दरत्नावली पुटितपीडितं करणे स्त्रीणां बाधिते यन्त्रितेऽपि च । पुटितं स्याद्धस्तपुटे स्यूतपाटितयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.119
  • शब्दरत्नावली प्रसेवदीदिविः पुंसि गीर्वाणगुरौ भक्ते समुच्छिते । निष्पावः सूर्पपवने राजमाषे कडङ्गरे ॥ निह्नवः स्यादविश्वासे तथा गुप्तावलापयोः । पल्लवो विटपे षिङ्गे विस्तारे वलयेऽपि च ॥ शृङ्गोरेऽलक्तरागे च चापलेऽपि च न स्त्रियाम् । प्रभवो जन्महेतौ स्यात्स्थले चाद्योपलब्धये ॥ प्रसेवः स्यूतवीणाङ्गे प्रभावः शक्तितेजसोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.30
  • त्रिकाण्डशेष वानखर्व्वश्चाऽथ फले शुष्के वानं स्यूते कटे गतौ । वृषपर्वा शिवे दैत्यै वेष्टनं मुकुटे वृतौ ॥ २६० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.260
  • वैजयन्ती सेवकसुरभिर्वाच्यवत् सौम्ये सुगन्धौ स्त्री त्वसौ गवि । पुमांश्चैत्रे वसन्ते च सेवकौ स्यूतभाजकौ ॥ ९३ ॥ Vaijayantī 7.5.93