कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

अनुष्टुभ्

anuṣṭubhस्त्री · fem.

In 7 kośas: 4 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव ऋषिगोत्रब्रह्मप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.5.89 · p. 78
ऋक् सामिधेनी धाय्या सा या स्यादग्निसमिन्धने ।गायत्र्युष्णिगनुष्टुप् च बृहती पंक्तिरित्यपि ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धीवर्गः Koṣakalpataru 1.5.88 · p. 64
आनुष्टुभमनुष्टुप् स्त्री बृहती बार्हतं मतम् ।पङ्क्तिः पाङ्क्तं च तुल्यार्थं त्रिष्टुप् स्त्री त्रैष्टुभं तथा ॥ ८८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.44 · p. 113
गायत्री जगती त्रिष्टुवनुष्टुवुष्णिगादिकम् ।च्छन्दश्च्छन्दोविशेषाः स्युरुक्थ उक्थादयः परे ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ष्टु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण ग्रहाध्यायः Śabdaratnākara 1.4.172 · p. 23
गरुडाग्रजस्तु काश्यपिररुणो मार्ताण्डसारथिरनूरुः ।गायत्री बृहती पङ्क्तिरुष्णिक्त्रिष्टुबनुष्टुभः ॥ १७२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास भपादः Dharaṇikośa 23.1.3 · p. 138
जृम्भे जृम्भणविकासे रम्भा वारयोषाप्सराः ।सनाभिः सदृशे ज्ञातावात्मभूः स्मरवेधसोः ।ककुभ् शास्त्रे दिशि ज्ञेया अनुष्टुब्वाचि छन्दसि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 चि (wrong syllable)
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.7 · p. 1
अनुष्टुप् छन्दसो भेदे ज्ञेया द्वात्रिंशदक्षरे ।तथा देवासुरादीनां छन्दोभेदेषु च स्मृता ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भान्ताः Śabdaratnāvalī 7.24.14 · p. 252
अनुष्टुप्छन्दसि भेदे सरस्वत्यामपि स्त्रियाम् ।अवष्टम्भः काञ्चने स्यात्प्रारम्भस्तम्भयोरपि ॥शातकुम्भोऽश्वमात्रे स्यात्काञ्चने तु नपुंसकम् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 सि (wrong syllable)
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.283 · p. 189
स्वर्णारम्भाववष्टम्भौ वाणी छन्दोऽप्यनुष्टुभौ ॥ २८३ ॥
अनुष्टुप्

अनुष्टुभ् as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश वक्त्रवक्त्रं मुखे काव्यसन्धिभेदेऽनुष्टुभि च स्मृतम् । यात्रा तु यापनोपाये गतौ देवार्चनोत्सवे ॥ Dharaṇikośa 26.2.19