वक्त्र
vaktraक्ली · neut.In 17 kośas: 16 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 11 as a meaning of another word.
तुण्डमास्यं मुखं वक्त्रं लपनं वदनानने ॥ ५७२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वक्त्रास्ये वदनं तुण्डमाननं लपनं मुखम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मुण्डोत्तमाङ्गमस्तकमौलिशिरःशीर्षमूर्धकानि स्युः ।तुण्डं वदनं वक्त्रं लपनं मुखमास्यमाननं च समम् ॥ ५१८ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
वक्त्रास्ये वदनं तुण्डमाननं लपनं पुनः ।वेरं घनोत्तरं स्नेहरसनं मुखमस्त्रियाम् ॥ १४० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
संसारतीरनीहारसूत्राणां तुवरस्य च ।सहस्रवक्त्रनेत्राणां पत्रशृङ्गारयोस्तथा ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पश्चान्मन्ये कलम्ब्यौ च व्युपो(?) स्त्रि मुखमाननम् ।चुब्रमास्यं च वदनं लपनं वक्त्रमस्त्रियाम् ॥श्म च तुण्डं तत्तु कर्णालंकारेण मनोहरम् ।स्यात्कार्णावेष्टिकं भालोऽस्त्र्यलीकं निटिलालिके ॥ललाटं स्त्री तु गोधिः स्यात्त्रिपताकं त्रिरेखकम् ।कर्णः शब्दग्रहः श्रुन्ना स्त्री श्रुतिः श्रवणोऽस्त्रियाम् ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वक्त्रं लपनमास्यं च वदनं मुखमाननम् ।श्रवणं श्रोत्रं श्रवश्चापि कर्णं चैव श्रुतिं विदुः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
काकपक्षस्तु बालानां शिखण्डकशिखाण्डकौ ।मुखं तु लपनं वक्त्रं तुण्डमास्यानने समे ॥ २३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
समयकविये पारि[10]हार्यः कम्बलवाह्यकः ।संसारसीरशृङ्गारनेत्रवक्त्राणि गह्वरम् ॥ १५२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 य (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
आननं वदनं वक्त्रं मुखमास्यं रदालयम् ।काकपक्षं शिखा वेणिर्वेणी कुन्तलशृङ्खला ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मुखं तु वदनं वक्त्रं तुण्डमास्यं तथाननम् ।ललाटमलिकं भालं गोध्यलीके ललाटिका ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
आस्यं मुखं वरं वक्त्रं घनं घनोत्तमं चरम् ।आननं वदनं तुण्डं तेरं दन्तालयस्तथा ॥ ९१६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 घ (wrong syllable)
genderक्लीneut.
घाटो घाटा कृकाटी स्यादवटुश्च कृकाटिका ।मुखं वदनं तुण्डास्यवक्त्रं लपनमाननम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
वेणिर्वेणीवक्त्रं वक्त्रं पुटभेदेऽम्बुनिर्गमे ।परिवाह-परीवाहौ नाल-नादौ प्रनालिका ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
कम्बुग्रीवावटुर्घाटा कृकः पुंसि कृकाटिका ।कण्ठो गलो मुखं वक्त्रं लपनं वदनानने ॥ १०७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अनन्तश्चान्तको वक्त्र-विश्वान्तौ चरुजः स्मृतः ।क्षीरोदधिः पयोदश्च दीर्घच्छायो विनायकः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वक्त्रं मुखे काव्यसन्धिभेदेऽनुष्टुभि च स्मृतम् ।यात्रा तु यापनोपाये गतौ देवार्चनोत्सवे ॥
अनुष्टुप्
स्याद्वृत्तमानेऽथ युगे न शस्त्रंलोहास्त्रयोः स्याच्छुरिकासु योषित् ।अस्त्रं तु चापे प्रहृतौ च खड्गेवक्त्रं मुखे वृत्तविशेषकं स्त्री ॥ ३३ ॥
इन्द्रवज्रा
कुटिले वक्त्रशब्दस्तु क्लीबे पुंस्यपि चापरे ।अनुष्टुप्छन्दसो वृत्तविशेषेषु तथा मुखे ॥ ११९२ ॥
अनुष्टुप्
वक्त्र as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश मुखमुखमादावुपाये च वक्त्रं निःसरणं मुखम् । सुखं शर्म सुखं स्वर्गो वरुणस्य पुरी सुखा ॥ Dharaṇikośa 2.2.2
- धरणिकोश आस्यकश्यं प्रतोदमश्वानां कशार्हं मध्यमात्रकम् । आस्यं वक्त्रान्तरे वक्त्रे आस्या च स्थितिरुच्यते ॥ Dharaṇikośa 25.2.18
- कोषकल्पतरु मुखगन्धवस्तुभिदि पुंस्त्वविहीने वक्रनिःसरणयोः सदुपाये । स्यादुपक्रमणवाचि मुखं स्या- त्स्वर्जलेश्वरपुरोश्च सुखं च ॥ ७७ ॥ Koṣakalpataru 6.2.77
- कोषकल्पतरु भसद्स्याच्छ्वभ्रेगतिगोचरेऽपि च गवां माने तथा गोष्पदं वर्षर्त्वोः शरदीरिता गिरिभृगुत्रासेषु नीवृद्भिदि । स्त्री म्लेच्छेऽपि दरन्मताथ च दृषत्पाषाणमात्रे स्त्रियां निष्पेषोपलकेऽथ पुंसि न भसद्वक्त्रे तथामाशये ॥ ३९ ॥ Koṣakalpataru 6.19.39
- नानार्थार्णवसंक्षेप वाच्वाग्वाण्यां गौणवृत्त्या तु शब्दे वक्त्रे च केचन । श्रीरिन्दिरायां शोभायां स्यात् संपत्तिलवङ्गयोः ॥ ६० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 1.1.60
- नानार्थार्णवसंक्षेप मुखजले चाथ मुखं वक्त्रे मुख्ये ताम्राभ्युपाययोः । आदौ निस्सरणे गेहपुरादीनां च सैन्धवे ॥ ४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.3.46
- नानार्थार्णवसंक्षेप तेरक्ली तु तस्य फले वक्त्रेऽप्यथ तैलो नृशण्डयोः । तिलस्नेहे तिलस्य त्रिः सम्बन्धिन्यथ तोग्मवाक् ॥ ५६३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.563
- नानार्थार्णवसंक्षेप मुख्यसा तु मुण्डैव भिक्षुक्यां मुण्डने तु नरस्त्रियोः । अजयस्त्वाह मुख्यं स्यात् क्ली वक्रोपाययोरिति ॥ १००४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1004
- शब्दरत्नावली आस्यअन्योऽप्यसदृशे भिन्ने वाच्यलिङ्गोऽपि कुत्रचित् । अर्य्यः स्वामिनि वैश्ये स्यादास्यं वक्रे स्थितौ स्त्रियाम् ॥ इज्याचीयां क्रतौ दाने सङ्गमे स्त्री गुरौ त्रिषु । इभ्या करेणौ शल्लक्यां स्त्रियागाढ्येऽभिधेयवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.4
- तन्त्राभिधान अःद्विबिन्दू रसना सोमोऽनिरुद्धो दुःखसूचकः । द्विजिह्वः कुण्डलं वक्त्रं सर्गः शक्तिर्निशाकरः ॥ ५४ ॥ Tantrābhidhāna 2.17.54
- तन्त्राभिधान शबाहुर्हंसो वियत् वक्त्रं हृदनङ्गाङ्कुशः खलः । वामोरुः पुण्डरीकात्मा कान्तिः कल्याणवाचकः ॥ १५५ ॥ Tantrābhidhāna 2.47.155