कौटिल्य
kauṭilyaपुं · masc.In 8 kośas: 8 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
रुचिरातनयार्थः स्याद्गुणवत्यपि पालकी ।वात्स्यायनो महानागः कौटिल्यश्चणकात्मजः ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्णुगुप्तो महाकन्दो वालेयो मरुसम्भवः ।शालाककटुकश्चापि कौटिल्यश्चाथ गृञ्जनः ॥ ११५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्फोटायनस्तु कक्षीवान्पालकाप्यः करेणुभूः ।कौटिल्यनामा चाणक्योऽशमिलो विष्णुगुप्तकः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भङ्गुरं वेल्लितं जैह्म्यं भावे कौटिल्यमित्यपि ।ऋजावजिह्म-प्रगुण-सरलाः परिकीर्तिताः ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कात्यायनो वररुचिर्मेघजिच्च पुनर्वसुः ।वात्स्यायनस्तु कौटिल्यो विष्णुगुप्तो वराणकः ॥ १४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौटल्यश्चापि कौटिल्यो मल्लनागस्तथाऽङ्गुलः ।पुनश्च पक्षिलस्वामी विष्णुगुप्तोऽपि कथ्यते ॥ १४२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विष्णुगुप्तश्च कौण्डिल्यश्चाणक्यो द्रोमिनोंऽशुलः ।वात्स्यायनो मल्लनागः कामी पङ्किल इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
वात्स्यायनस्तु कौटिल्यो विष्णुगुप्तो वराणकः ।द्राविलः पक्षिलः स्वामी मल्लनागोंऽगुलोऽपि च ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ज्रयति स्याज्जारयति घूर्यते च वयःक्षये ।हूर्छति नसते क्नस्यतिकुटति च कुञ्चति तथा क्मरति ।क्रुञ्चति तुणति द्रुणति चभुजत्यपि ग्रन्थते ह्वरति ।ध्वरति च कौटिल्यार्थाद्रुह्यति तु स्याज्जिघांसायाम् ।स्याच्छ्रम्भते प्रमाद्यतियुच्छति चैतत्समानार्थः ॥ २० ॥
metre not recognised
कौटिल्य as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश ग्रन्थिपृथुरादिनृपे प्रोक्तः कृष्णजीरे महत्यपि । ग्रन्थिर्व्याघिविशेषः स्याद्ग्रन्थिः कौटिल्यपर्वणोः ॥ Dharaṇikośa 16.2.3
- कोषकल्पतरु ग्रन्थिग्रन्थिः पुमान्पर्वणि पर्वरोग- प्रभेदकौटिल्यगतः प्रदिष्टः । नाथः प्रभौ चर्मपुटे पशूनां प्रस्थोऽस्त्रियां सानुनि मानभेदे ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.18.1
- नानार्थार्णवसंक्षेप भोगवेश्यादीनां भृतौ चापि कौटिल्येऽप्यथ मन्त्रवाक् । ऋग्यजुःप्रभृतौ गूढभाषणेऽप्यथ मन्थने ॥ ९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.91