वमन
vamanaक्ली · neut.In 10 kośas: 7 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 8 as a meaning of another word.
छर्दौ प्रच्छर्दिका छर्दिर्वमथुर्वमनं वमिः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
छर्दिर्वामी च वमनं छर्दनं स्यान्नपुंसकम् ।अथ पाण्डुर्विरूपः स्यात्सचिवामय इत्यपि ॥ ३१५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
उद्गारः स्यादुद्गिरणं वमनं च वमे नरि ।निष्ठीवोऽस्त्री थूत्कृतिः स्त्री निष्ठ्यूतिः ष्ठ्यूतमन्तिमे ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वमथुः प्रच्छर्दिका छर्दिर्वमनं च वमिस्तथा ।गुदग्रह उदावर्ते मूत्रकृच्छ्रेऽश्मरी स्मृता ॥ १३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 र्वम (syllable split)
genderक्लीneut.
नाम प्रच्छर्दिका छर्दिर्वमनं वमथुर्वमिः ॥ ७२१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
वमनं वमि-वमथू, कुरण्डस्त्वण्डवर्धने ।कूरण्डोऽपि प्रमेहे तु मेहोऽपि च, चिकित्सके ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
प्रहसन्ती तु यूथीस्याद्वमनः पुष्पचामरः ।मालतीपुष्पकलिकां सौमनस्यायनीं विदुः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
छर्दनार्दनयोस्तु स्यात् क्लीत्येवं रमसोऽपठीत् ।वयःस्था तु स्त्रियां ब्राह्मीकाकोल्यामलकीषु च ॥ १५९२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
वमन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश उद्धरणउद्धरणं समुद्धारे वान्ता[न्ने] वमनेऽपि च । निरूपणं विचारे स्यात्परीक्षायां च दर्शने ॥ Dharaṇikośa 14.2.28
- धरणिकोश छर्दनछर्दनोऽलम्बुषे निम्बे छर्दनं वमनं मतम् । वामनो माधवेऽङ्कोठे खर्वे दक्षिणदिग्गजे ॥ Dharaṇikośa 19.2.35
- कोषकल्पतरु छर्दनस्यात्केतनोऽस्त्री कृतिचिह्नके तु निमन्त्रणार्थो वमने तु षण्ढे । स्याच्छर्दनोऽलम्बुषनिम्बयोर्ना- थ च्छेदनं कर्तनभेदयोः स्यात् ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 6.21.31
- कोषकल्पतरु वमिभूमिः स्थितौ स्याद्भुवि चाथ वह्नौ वमिः पुमान्स्त्री वमनेऽथ रश्मिः । पक्षे द्युतौ योषिति रज्जुवाची जामिः कुलस्त्रीभगिनीगतः स्त्री ॥ ७१ ॥ Koṣakalpataru 6.25.71
- नानार्थार्णवसंक्षेप वमथुवहतुस्तु बलीवर्दे कालेऽग्नौ वमथुः पुनः । वमने गजहस्तोत्थशीकरे चाथ वारिदे ॥ १८७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.187
- शब्दरत्नावली उद्गारध्यानादूर्ध्वप्रेरणादौ स्यादुत्कारो निकारवत् । निगारोऽभ्यवहारे स्यादुद्गारो वमने स्वने ॥ Śabdaratnāvalī 6.65
- शब्दरत्नावली वमथुब्राह्मीगुडूचीपश्यासु स्त्रियां स्यात्तरुणे त्रिषु । वमथुर्वमने पुंसि स्यात्कुम्भिकरशीकरे ॥ विदिथः पण्डिते योगे शमथुः शान्तिमन्त्रिणोः । षड्ग्रन्थो ना करञ्जे स्याद्वचायामपि च स्त्रियाम् ॥ समर्थः शक्तहितयोः सम्बन्धे चान्यलिङ्गकः । सिद्धार्थः शाक्यसिंहे च सार्थके श्वेतसर्षपे ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.14
- शब्दरत्नावली छर्द्दनग्रावा स्यात्पुंसि पाषाणे दृढे पृथ्वीधरेऽपि च । गृञ्जनो ना रसोने स्त्री निषाक्तपशुमांसके ॥ गोस्तनो ना हारभेदे द्राक्षायां स्त्री च गोस्तनी । गोमी पुंसि जम्बुके स्याद्गोमत्युपासके त्रिषु ॥ चलनं भ्रमणे कम्पे क्लीबं कम्पयुते त्रिषु । चलनी वस्त्रविधिन्यां वारीभेदे च कुत्रचित् ॥ चक्री काककुलालाजग्रामजालिकसूचके । सर्पे तैलिकभेदे स्याद्वासुदेवे च पुंस्ययम् ॥ चर्मी भृङ्गरिटौ भूर्जे मोचाफलकहस्तयोः । चर्म क्लीबन्तु फलके कृत्तौ त्वचि तु कुत्रचित् ॥ चेतनो वाच्यवत् प्राणयुक्ते च संविदि स्त्रियाम् । छर्दनं वमने क्लीबं पुंसि निम्बेऽप्यलम्बुषे ॥ छदनं चलने पक्षे पिधानेऽपि नपुंसकम् । छेदनन्तु द्विधा कार्ये कर्त्रनेऽपि च न द्वयोः ॥ जवनस्तु रये वेगिहये वेगवति त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.55