व्याम
vyāmaपुं · masc.In 12 kośas: 9 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
व्यामव्यायामन्यग्रोधास्तिर्यग्बाहू प्रसारितौ ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
हस्ते स्यान्मुष्टितेरत्निर्द्वयोरथ कनिष्ठया ।रहिते स्यादरत्निस्तु ननाव्यामस्तु पुंस्ययम् ॥ १८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऊरुमात्रीत्यादि पुनर्माने साधारणे भवेत् ।तिर्यग्बाह्वोः प्रसृतयोरन्तरे व्याम आदिमे ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्या (wrong syllable)
genderपुंmasc.
बद्धमुष्टौ स रत्निः स्यादरत्निस्तदभावके ।व्यामस्तिर्यक्संप्रसारिबाह्वन्तरपरीणता ॥ १५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
व्यासः सकरयोर्बाह्वोस्ततयोर्वक्रमन्तरम् ।ऊर्ध्वातते बाहुपाणौ नृमाने त्रिषु पौरुषम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चुलुको, निष्कनिष्ठे स्याद् हस्त आर्तिररत्नयुक् ।तिर्यक्प्रसारितबाह्वोर्व्यायामो व्याम-व्यामनी ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
व्यामः स बाह्वास्ततयोर्यत्तु स्यात्तिर्यगन्तरम् ।शिरोधिः कन्धरा ग्रीवा सा तु रेखात्रयाङ्किता ॥ १०७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दघ्नद्वयसमात्रास्तु जान्वादेस्तत्तदुन्मिते ।व्यायामो न्यग्रोधो व्यामश्च भुजौ प्रसारितौ तिर्यक् ॥ ८२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
व्यासेऽपि विग्रहः स्यान्मानविशेषेऽपि पौरुषव्यामौ ।हेला प्रस्तावेऽपि प्रग्रह आबन्धनेऽप्युक्तः ॥ ८०५ ॥
आर्याmetre not read in every line
meanings
व्याम as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् न्यग्रोधव्यामो वटश्च न्यग्रोधावुत्सेधः काय उन्नतिः । Amarakośa 3.3.185
- धरणिकोश न्यग्रोधन्यग्रोधौ चावटव्यामौ न्यग्रोधी वृषपर्णिका । कबन्धं सलिले रुण्डे कबन्धो राक्षसान्तरम् ॥ Dharaṇikośa 18.2.16
- कोषकल्पतरु न्यग्रोधविश्वस्तेऽथ स्याद्वटे व्यामशम्यो- र्न्यग्रोधो ना मोहनाख्यौषधौ स्त्री ॥ ७१ ॥ Koṣakalpataru 6.20.71
- नानार्थार्णवसंक्षेप व्यायामअमोघ उत्पत्तिक्षेत्रेऽप्युक्तो वावीर इत्यथ । व्यायामः पौरुषे व्यामे स्पर्धायां दुर्गसञ्चरे ॥ १८८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.188
- वैजयन्ती व्यायामस्पर्धायां पौरुषे व्यामे व्यायामोऽथ परिक्रमे । विहारः सौगतावासे क्रीडायाञ्चाथ विग्रहः ॥ ६८ ॥ Vaijayantī 7.1.68