कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

एषणी

eṣaṇīस्त्री · fem.

In 9 kośas: 7 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.794 · p. 37
मुण्डनं भद्राकरणं वपनं परिवापनम् ॥ ९२३ ॥क्षौरं नाराची त्वेषण्यां देवाजीवस्तु देवलः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 ची (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव स्त्र्यादिलिङ्गप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.5.43 · p. 465
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ शूद्रवर्गः Koṣakalpataru 2.4.31 · p. 297
नखलु स्यान्नखच्छेदि नाराची त्वेषणी स्त्रियाम् ।अपत्ये कुम्भकारादेः कौम्भकार्यो भवेत्तथा ॥कौम्भकारिस्तान्तुवाय्यस्तान्तुवायिरिमौ समौ ।सदृशौ ताक्ष्ण-ताक्षण्यौ नापिन्यो नापितायनिः ॥देवाजीवो देवलको देवागारिक इत्यपि ।जाबालः स्यादजाजीवः सोऽजपालश्च कीर्त्तितः ॥जीवान्तकः शाकुनिकः पाक्षिकोऽप्यथ सौनिकः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.49 · p. 100
शाणीन्द्राणी द्रुणी[225a]गोणी कृपाणी चूर्णिरेषणी ।तूर्णिर्वेणिः करेणूर्णा ववर्णा दक्षिणा घृणा ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास स्त्रीलिङ्गसंग्रहः Paramānandīyanāmamālā 6.2.66 · p. 219
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.606 · p. 104
कण्डोलवीणा कण्डोला(ली?) चाण्डा चाण्डालिका स्मृता ।नाराची चैषणी स्वर्णकारकाञ्चनभेदके ॥ ६०६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1521 · p. 249
नाराची चैषणी नाम व्रणशोधकशस्त्रके ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास णार्धश्लोकः Dharaṇikośa 14.2.10 · p. 51
एषणी व्रणमार्गानुसारिणी वणिजां तुला ।क्षेपणी जालभेदे स्यान्नौकादण्डे च कीर्तिता ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ णान्ताः Koṣakalpataru 6.15.42 · p. 200
विलासयाने भ्रमणी प्रभोः स्या-त्करण्डिकायामथ धारणी स्यात् ।इन्द्राणी वनितेन्द्रियेन्द्रवनितानिर्गुण्डिकासूदितानौकादण्डकजालयोः समुदिता स्त्री क्षेपणी पण्डितैः ।दूर्वायामपि वारुणी वरुणदिङ्मद्यार्थिका चोदितानाराच्यां[283b]व्रतचारिणीष्वपि तुलाभेदे स्त्रियामेषणी ॥ ४२ ॥
उपेन्द्रवज्राtwo metres in one verse
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.292 · p. 72
त्रिः कुत्सितादिबधिरे नाराचे पुनरेषणः ।नाराच्यां त्वेषणी स्त्री स्यात् कुस्तुम्बुर्यां तु सैषणा ॥ २९२ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.26 · p. 209
ईक्षणं नयने दृष्टौ ईरिणं शून्य उषरे ।उषणा स्त्रीकणायां स्यादुषणं मरिचेऽपि च ॥एषणी व्रणमार्गानुसारिण्यां मानभेदके ।करुणा स्त्री कृपायाञ्च करुणो रसवृक्षयोः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 उ (wrong syllable)