वेणि
veṇiस्त्री · fem.In 10 kośas: 13 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.
genderस्त्रीfem.
कर्वर्यथ स्त्रियां वेणिर्वेणी च विशदे कचे ।शीर्षण्यश्च शिरस्यश्च प्रलोभ्योऽपि त्रयस्त्रिषु ॥ १३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
झरा झरिर्झरी स्त्रीत्वे प्रवाहो वाहसो रयः ।ओघो धारा-वेणि-वेण्यः पूरो*वर्धनं प्लवः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 वे (syllables merged)
genderस्त्रीfem.
भाले त्वस्त्री भ्रमरकः कुरलो भ्रमरालकः ।कबरी केशवेषोऽथ धम्मिल्लः संयताः कचाः ॥वेणिः प्रवेणिः शीर्षण्य-शिरस्यौ विशदे कचे ।केशेषु वर्त्म सीमन्तः शिखा तु स्याच्छिखाण्डिका ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शाणीन्द्राणी द्रुणी[225a]गोणी कृपाणी चूर्णिरेषणी ।तूर्णिर्वेणिः करेणूर्णा ववर्णा दक्षिणा घृणा ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
मूर्द्धन् उक्षन् तक्षन् मज्जन् श्लेष्मन् आत्मन् अश्मन् युवन् पूषन् इत्येतैः शब्दै रहितं वर्जितं यदन्यत् द्व्यच्कं द्विस्व[श्व]रं च नान्तं प्रातिपदिकं तत्सर्वं नपुंसकं भवति । यथा इदं चर्म वर्म शर्म भस्म सद्म लोम इत्येवमादयः । मूर्द्धादयोऽपि नान्तत्वात् द्व्यच्का अतस्तेषामपि नपुंसकता प्राप्नोति । तदर्थमिति प्रतिषेधः कृतः मूर्द्धोऽक्षतक्षेत्यादि पुंल्लिङ्गाधिकारात्पुंसि भवन्ति । यथा अयं मूर्द्धा शिरः । उक्षा वृषभः । मज्जा सारः । तक्षा वर्द्धकिः । श्लेष्मा धातुविकारः । आत्मा शरीरस्थः । अश्मा नीलः । युवा तरुणः । पूषादित्यः पुंसि वा भवेद्ब्रह्मेति । द्वच्कत्वान्नान्तत्वाच्च ब्रह्मशब्दस्य नपुंसकत्वे प्राप्ते पुंस्त्वं वा विधीयते ब्रह्मशब्दो वा नपुंसकलिङ्गो भवति । इदं ब्रह्मा वेदाध्ययनमीश्वरश्च । अयं ब्रह्मा प्रजापतिः । यद्येवं यत् द्व्यच्कं नान्तं तन्नपुंसकम् । एवं सति राजन् शब्दस्यापि नपुंसकता स्यात् पुंस्यन्तर्भावो द्रष्टव्यः ।त्रुटिसीमसन्ध्यारात्रयः स्त्रियां धूलिवेणिखार्यश्च ।पुंसि निशीथो ज्योत्स्नादयाशलाका स्त्रियां नित्यम् ॥ २० ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
आननं वदनं वक्त्रं मुखमास्यं रदालयम् ।काकपक्षं शिखा वेणिर्वेणी कुन्तलशृङ्खला ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वेणी वेणिः प्रवेणिश्च प्रवेणी ग्रन्थितालकः ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वेणिर्वेणी प्रवेणिः स्यात् प्रवेणी केशवेणीषु ॥
genderस्त्रीfem.
निरूवी स्यादयोन्यादौ स्त्रियां वेणिवेणिवत् ॥
genderस्त्रीfem.
चिकुरश्चिहुरः केशे ललाटस्यालके पुनः ।भ्रमरकः स्याद्भ्रमरालको वेणिः प्रवेणियुक् ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 म (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वेणिर्वेणीवक्त्रं वक्त्रं पुटभेदेऽम्बुनिर्गमे ।परिवाह-परीवाहौ नाल-नादौ प्रनालिका ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वेणिर्धारा प्रवाहौघौ पूरस्तु जलबृंहणम् ।चक्राणि पुटभेदाः स्युरावर्तः पयसां भ्रमः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वेणिः[280a]केशनिबन्धने च सरितोः स्यात्संगमे च स्त्रियां ।जीमूताभिधभेषजे मणिरजाकण्ठस्तने गोलके ।रत्ने मेहनकाग्रके च युगुलेऽणिस्त्वाणिरक्षाग्रकेकीलेऽश्राववधौ द्वयोरथ कुणिस्तुन्नद्रुमे कोकिले ॥ १५ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
वेष्टा वेध्यं शरव्ये क्ली वाद्यभेदे तु सा स्त्रियाम् ।वेध्या वेणिस्तु केशानां बन्धभेदे जलस्रुतौ ॥ १२९७ ॥
अनुष्टुप्