शष्कुली
śaṣkulīस्त्री · fem.In 10 kośas: 11 synonym verses, 3 as a nānārtha head word.
कुर्यात् कर्पूरसंयुक्तं संयावमथ शष्कुली ।शालूकमध्यसंयुक्तैः शालिकोद्रवतण्डुलैः ॥ २५८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शष्कुली च चमूर्दद्रूः कर्णान्दूरक्तुरित्यपि ।कच्छूस्तनूर्गीः प्रियङ्गुश्चञ्चुस्तापुर्जुहूस्ततः ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पलमांसामिषाण्यस्त्री तन्त्रादौ पिशिमाविषम्(?) ।त्रिषु वल्लूरमुत्तप्तं शष्कुली शुष्कमामिषम् ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
खल्ली खलिश्च खण्डाली देहली शष्कुली बला ।केवली काकलिर्बाली फलिः फेलिश्च फेलया ॥ ७० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विंशतिप्रभृतयो नवतिपर्यन्ताः स्त्रियां भवन्ति । इयं विंशतिः त्रिंशत् चत्वारिंशत् पञ्चाशत् षष्ठिः सप्ततिः अशीतिः नवतिः ।एतानि नपुंसके भवन्ति । इदं तालु वदनैकदेशः । हृदयं जीवनस्थानम् । कुड्यं भित्तिः । एतानि नपुंसकान्यवैहि अवग[म]च्छेत्यर्थः । इदं पार्श्वं शरीरस्य । कुकुन्दरं नितम्बकूपद्वयम् । विण्यं द्रव्यम् । तलमधः । धनं द्रविणम् । लवणं रसविशेषः । राष्ट्रं जनपदस्थानम् ।क्रोडाघाटाजिह्वाशिरोधराशष्कुलीस्पृहामाया स्त्रियां विद्धि ।शाखाशिखाकलामेखला रेखाराजिपङ्क्ती च ॥ ५१ ॥
metre not recognised
विंशतिस्त्रीत्रिंशत्स्त्रीचत्वारिंशत्स्त्रीपञ्चाशत्स्त्रीषष्टिस्त्रीसप्ततिस्त्रीअशीतिस्त्रीनवतिस्त्रीतालुक्लीहृदयक्लीकुड्यक्लीपार्श्वक्लीकुकुन्दरक्लीविण्यक्लीतलक्लीधनक्लीलवणक्लीराष्ट्रक्लीक्रोडास्त्रीघाटास्त्रीजिह्वास्त्रीशिरोधरास्त्रीशष्कुलीस्त्रीस्पृहास्त्रीमायास्त्रीशाखास्त्रीशिखास्त्रीकलास्त्रीमेखलास्त्रीरेखास्त्रीराजिस्त्रीपङ्क्तिस्त्री
genderस्त्रीfem.
एताः स्त्रियां विद्धि । इयं क्रोडा अङ्कः । घाटा ग्रीवा । शिरोधरा ग्रीवा । जिह्वा रसना । शष्कुली खण्डस्य भक्ष्यद्रव्यम् । स्पृहा वाञ्छा । माया जनवञ्चनेच्छा । इयं शाखा वृक्षस्य । शिखा चूडा । कला विज्ञानम् । मेखला काञ्ची । रेखाराजिर्घनस्य । पङ्क्तिर्दन्तानाम् ।स्नायुश्रद्धोल्का[त्का]श्च स्त्रियां खट्वा भवेत्त्रेता ।ताणा वाणा प्राणा विश्वाणा संक्रुणा विकोणा च ॥ ५२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
खल्ली मदी च खण्डाल्यजाजी नध्र्येषणी पुनः ।मत्स्यण्डी शष्कुली गोष्ठी देहलीस्नायुचञ्चवः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आसुरी राजिका राजी राजितैमनराघते? ।कचूरिकाङ्गजवरा शष्कुल्याह्वा जलेम्बिका ॥ २७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शष्कुली भोजने सौम्या तथा स्यादर्धलोटिका ॥ ५९६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
स्याद्वषः शष्कुली चेति द्वितयं कर्णरन्ध्रके ।पुंसि मूर्धाशिरः शीर्षं मुण्डं मस्तकमस्त्रियाम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शष्कुली त्वायता पिष्टगुडतैलतिलैः कृता ।जीवनान्नाशनांघांसि कूरं भक्तं प्रसादनम् ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
अपूपभेदे कर्णस्य प्रदेशे च क्वचित् स्मृता ।शकन्धुर्देवताभेदे तथैव स्याद्वनस्पतौ ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शष्कुल्यपूपभेदेऽपि शिञ्जिनी नूपुरज्ययोः ।शर्करा तु शिलाभेदे रुग्भेदाल्पकपालयोः ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअपूपभेद