चेष्टा

चेष्टा as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् क्रियाआरम्भो निष्कृतिः शिक्षा पूजनं संप्रधारणम् । उपायः कर्म चेष्टा च चिकित्सा च नव क्रियाः ॥ १५७ ॥ Amarakośa 3.3.157
• नामलिङ्गानुशासनम् भावभावः सत्तास्वभावाभिप्रायचेष्टात्मजन्मसु । Amarakośa 3.3.396
• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) भावअग्निधनरश्मिरत्नत्रिदशविशेषेषु भवति वसुशब्दः । चेष्टात्मजन्मसत्ताभिप्रायेष्वभिहितो भावः ॥ ८५० ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.850
• धरणिकोश इङ्गितअनृतं कृषावसत्ये स्यादिङ्गितं गतिचेष्टयोः । भाविते रोपितप्राप्ते उदिते भा[35]षितोद्गते ॥ Dharaṇikośa 15.1.24
• धरणिकोश क्रियाक्रिया कृत्ये चिकित्सायां चेष्टायां कर्म[75]पूजयोः । उपायारम्भशिक्षासु निष्कृतौ संप्रधारणे ॥ Dharaṇikośa 25.3.1
• धरणिकोश भावभावः सत्ताभिप्राये च चेष्टाधात्वर्थयोनिषु । क्रियालीलोपदेशेषु विभूतिबुधजन्मसु ॥ Dharaṇikośa 28.3.5
• कोषकल्पतरु प्रलीलिपौ तु वेर्द्रवे नाशे प्राच्चेष्टानाशमृत्युषु । अतेः प्राच्च तिरोभूतौ नेराङश्च गृदे मृतौ ॥ २१ ॥ Koṣakalpataru 3.5.21
• कोषकल्पतरु व्यवहृअवाच्चौर्योपसंहत्योर्हतिनीत्योर्व्यवात्पुनः । चेष्टा ? विवादयोः संव्यवेभ्योऽसौ सर्वतोभवे ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 3.5.38
• कोषकल्पतरु भावआकूतचेष्टात्मजनुःषु भूतौ सत्तासु चेष्टासु पदार्थकृत्योः । लीलासु न स्त्री नृपतौ तु मेघे सुरे च देवोऽथ हृषीकगोऽन्त्ये ॥ ९८ ॥ Koṣakalpataru 6.29.98
• नानार्थार्णवसंक्षेप क्रियाक्रिया स्त्री निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु । करणारम्भपूजासु चेष्टायां सम्प्रधारणे ॥ २०४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.204
• नानार्थार्णवसंक्षेप भावआस्ये तु क्लीबमाचार्याः केचिदेनं प्रचक्षते । भावो लीलाक्रियाचेष्टाभूत्यभिप्रायजन्तुषु ॥ ८९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.892
• परमानन्दीयनाममाला क्रियाकोशः पेश्यां वने दिव्ये धनागारे च कुड्मले । क्रिया कर्मणि चेष्टायामारम्भोपाययोरपि ॥ ९४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.94
• परमानन्दीयनाममाला भावभवो रुद्रे च सत्तायां संसारे प्राप्तिजन्मनोः । भावः सत्तास्वभावात्मकर्मचेष्टाशयेष्वथ ॥ ३३१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.331
• शब्दरत्नावली जृम्भितजृम्भितं करणे स्त्रीणां तथा स्फुटितचेष्टयोः । त्रिगर्त्तो देशभेदे स्याद् गणिते कामुकेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.105
• शब्दरत्नावली उज्जृम्भितआयुष्मान् पुंसि योगे स्याच्चिरजीविनि वाच्यवत् । अथोपचितमृद्धेऽन्यलिङ्गं दिग्धे नपुंसकम् ॥ उज्जृम्भितन्तु चेष्टायां क्लीबमुत्फुल्लके त्रिषु । उपरक्तो हि दुःखार्ते राहुग्रस्तेन्दुसूर्ययोः ॥ उपाकृतो यज्ञहतपशौ च स्यादुपद्रुते ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.158
• शब्दरत्नावली क्रियापुंसि क्लीबन्तु कायं स्यान्मनुष्यतीर्थभिद्यपि । क्रिया कर्मणि पूजायामारम्भे सम्प्रधारणे ॥ उपाये निष्कृतौ शौचे चेष्टायामपि च स्त्रियाम् । कुड्यं विलेपने भित्तौ क्लीबं कौतुहलेऽपि च ॥ कुल्यं सूर्पे कीकशे स्यादामिषे द्रोणभिद्यपि । कुल्या जीवन्तिकौषध्यां प्रणाल्यां सरिति स्त्रियाम् ॥ अमात्ये पुंसि च कुलीद्भवे कुलहिते त्रिषु । कृत्या कर्मणि देवे स्त्री विद्विष्टकार्ययोस्त्रिषु ॥ गयो ना पशुराजर्षिभेदे तीर्थे पुनः स्त्रियाम् । गव्या गोसंहतौ क्लीबं रागद्रव्ये धनुर्गुणे ॥ गोदुग्धादिगोहितयोस्त्रिषु गव्यं निगद्यते ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.11
• शब्दरत्नावली भावभवः प्राप्तौ हरे क्षेमसत्तासंसारजन्मसु । भावोऽभिप्रायचेष्टात्मसत्तास्वभावजन्मसु ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.16
• शब्दरत्नावली ईहाअहिर्ना भुजगे वृत्रे ईहा वाञ्छितचेष्टयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.33.3
• शब्दरत्नाकर क्रियाशिक्षायां निष्कृतौ चेष्टाचिकित्सोपाययुक्तिषु । आरम्भे कोटिरश्र्यग्रप्रकर्षावधिसीमसु ॥ १९०५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1905
• शब्दरत्नाकर भावभावश्चेष्टाक्रियालीलासत्ताभिप्रायजन्तुषु । आत्मभावेन्द्रियज्ञानमनोविकृतिभूतिषु ॥ १९७१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1971
• वैजयन्ती भावभावो लीलाक्रियाचेष्टाभूत्यभिप्रायजन्तुषु । पदार्थमात्रे सत्तायामात्मयोनिस्वभावयोः ॥ ४३ ॥ Vaijayantī 6.1.43
• वैजयन्ती क्रियाक्रिया तु निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु । करणारंभपूजासु चेष्टायां संप्रधारणे ॥ ९ ॥ Vaijayantī 6.2.9